سورة الذاريات
بەشی 51 | 60 ئایەت
وەرگێڕان: بورهان محمد ئەمین
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرْوًۭا
Waz-zaariyaati zarwaa
سوێند بهو ڕهشهبا و ئهو بایهی کهههورو ههڵمی ئاو ههڵدهگرێت و پهخشی دهکاتهوه، یان تهپ و تۆز بهرز دهکاتهوه (کهڕۆڵی ههیه لهباران بارایندا).
فَٱلْحَٰمِلَٰتِ وِقْرًۭا
Falhaamilaati wiqraa
ئینجا بهههڵگرانی باری قورس و گران (لهههڵمی ئاو).
فَٱلْجَٰرِيَٰتِ يُسْرًۭا
Faljaariyaati yusraa
ههروهها بهو ههورانهک هبهئاسانی بهئاسماندا لهشوێنێکوه دهگوێزرێتهوه بۆ شوێنێکی تر، یاخود سوێند بهو کهشتیانهی بهئاسانی بهسهر ئاودا دێن و دهچن.
فَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا
Falmuqassimaati amraa
ئینجا سوێند بهو فریشتانهی کهکاروبار دابهش دهکهن.
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌۭ
Innamaa too'adoona la-saadiq
بهڕاستی ئهو بهڵێنانهی پێتان دراوهڕاستهو ههر دێته دی.
وَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌۭ
Wa innad deena la waaqi'
بێگومان ڕۆژی لێ پرسینهوهش ههر دێت و بهڕێوهیه.
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
Wassamaaa'i zaatil hubuk
سوێند بهئاسمانی خاوهن ڕێگهو ڕێک و پێک و ڕازاوه.
إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍۢ مُّخْتَلِفٍۢ
Innakum lafee qawlim mukhtalif
بێگومان ئهی خوانهناسان ئێوه لهگوفتارێکی بێ سهروبندان کهدووره لهڕاستی و حهقیقهتهوه.
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ
Yu'faku 'anhu man ufik
ئهو کهسهی لهزانستی خوادا لادراو هبههۆی تاوانیهوه لهباوهڕ هێنان لادهدرێت.
قُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ
Qutilal kharraasoon
دهک بهکوشتچن درۆزن و بوختانچیهکان....
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍۢ سَاهُونَ
Allazeena hum fee ghamratin saahoon
ئهوانهی کهلهگومڕای و تاریکیدا ڕۆچوون و پێوهی سهرگهرمن.
يَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ
Yas'aloona ayyaana yawmud Deen
بهگاڵته و تهڵفیسیهوه دهڵێن یان دهپرسن: ڕۆژی قیامهت کهی پێش دێت؟!
يَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ
Yawma hum 'alan naari yuftanoon
ئهو ڕۆژه کهبهرپا دهبێت بهئاگر دهبرژێنرێن....
ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
Zooqoo fitnatakum haa zal lazee kuntum bihee tas ta'jiloon
پێیان دهوترێت: بچێژن ئهو بهڵایهی کهبهسهر خۆتان هێنا، ئهمهئهو سزاو ئازارهیه کهبهگاڵتهوه پهلهتان لهپێشهاتنی دهکرد.
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَعُيُونٍ
Innal muttaqeena fee jannaatinw wa 'uyoon
بهڕاستی پارێزکارانیش لهباخهکان و کانیاوهکانی بهههشتدا ژیانی خۆش دهبهنهسهر.
ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ
Aakhizeena maaa aataahum Rabbuhum; innahum kaanoo qabla zaalika muhsineen
ئهو شتانهی کهپهروهردگار بۆی ئامادهکردون پێیان دهبهخشێت، ئهوانهیش بهخۆشی و شادیهوه وهریدهگرن، بهڕاستی ئهوانهپێشتر و شادیهوه وهریدهگرن، بهڕاستی ئهوانه پێشتر لهدنیاداچاکهکارو چاکهخواز بوون....
كَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
kaanoo qaleelam minal laili maa yahja'oon
لهشهوگاردا زۆر کهم دهخهوتن و ڕادهکشان (چونکهسهرگهرمی شهو نوێژ و دهور کردنهوهی قورئان و یادی خوا بوون)....
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Wa bilashaari hum yastaghfiroon
لهبهرهبهیانهکانیشدا داوای لێخۆشبوونیان لهپهروهردگاریان دهکرد (تا لێیان ببورێت)...
وَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Wa feee amwaalihim haqqul lissaaa'ili walmahroom
لهماڵ و سامانیشیاندا بهشی ههژارو نهداریان تهرخان کردبوو.
وَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَٰتٌۭ لِّلْمُوقِنِينَ
Wa fil ardi aayaatul lilmooqineen
بێگومان لهسهر گۆی زهویدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههیه (لهسهر دهسهڵات و زانیاری خوا) بۆ کهسانێک کهبهشوێن دڵنیاییدا دهگهڕێن.
وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Wa feee anfusikum; afalaa tubsiroon
ههروهها لهخودی خۆشتاندا (لهههموو خانهیهکی لهشدا، لهههموو ئهندامێکداو، لهههموو کۆئهندامێکدا، لهرۆح ونهفس و عهقڵدا... هتد بهڵگهی بێ سنوور ههیه لهسهر زانایی و بهتوانایی و جوانکاری زاتی بهدیهێنهر) ئایا ئهوهبۆ بینایتان ناخهنهکار.
وَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ
Wa fissamaaa'i rizqukum wa maa too'adoon
سهرچاوهی ڕزق و ڕۆزیتان لهئاسمانهوهیه (لهخوا داوابکهن) ههروهها ئهوانیش کهبهڵێنتان پێدراوه.
فَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّۭ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ
Fawa Rabbis samaaa'i wal ardi innahoo lahaqqum misla maa annakum tantiqoon
سوێند بهپهروهردگاری ئاسمان و زهوی، ئهو بهڵێنانه حهقیقهت و ڕاستهقینهیه، ههروهک چۆن ئێوه قسهی ڕاست و دروست دهکهن.
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ
Hal ataaka hadeesu daifi Ibraaheemal mukrameen
ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) ئایا ههواڵی میوانه بهڕێزهکانی ئیبراهیمت پێنهگهیشتووه؟
إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَٰمًۭا ۖ قَالَ سَلَٰمٌۭ قَوْمٌۭ مُّنكَرُونَ
Iz dakhaloo 'alaihi faqaaloo salaaman qaala salaamun qawmum munkaroon
کاتێک چوون بۆ سهردانی و وتیان: سڵاو، ئهویش وتی، سڵاو لهئێوهش بێت، ههرچهندهناتانناسم.
فَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍۢ سَمِينٍۢ
Faraagha ilaaa ahlihee fajaaa'a bi'ijlin sameen
ئهوسا ئیتر خۆی دزیهوه چوو بههاوکاری خێزانی گوێرهکهیهکی قهڵهوی (سهری بڕی و سووریانکردهوه و) هێنای.
فَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Faqarrabahooo ilaihim qaala alaa taakuloon
بردی و لێی نزیک کردنهوه،، فهرمووی لێکردن کهبینی ناخۆن، وتی: ئهوهنا فهرموون، ئهوهناخۆن؟!
فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةًۭ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٍۢ
Fa awjasa minhm khee fatan qaaloo laa takhaf wa bashsharoohu bighulaamin 'aleem
ئیبراهیم ترسێکی لێنیشت (چونکهوای زانی شتێکیان لهژێر سهردایه) بۆیه خچرا وتیان: مهترسهئێمه فریشتهیه، مژدهشیان پێدهبهخشێت.
فَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍۢ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌۭ
Fa aqbalatim ra-atuhoo fee sarratin fasakkat wajhahaa wa qaalat 'ajoozun 'aqeem
خێزانهکهی قریوهیهکی کرد و دهنگی لێ بهرز بۆوه و دهستی بهئاستهم دا بهروومهتی خۆیدا (وهکو داب و نـریتی ئافرهتان لهکاتی سهرسامیدا) وتی: پیریژنێکی نهزۆک، چۆن منداڵی دهبێت؟!
قَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ
Qaaloo kazaaliki qaala Rabbuki innahoo huwal hakeemul 'aleem
فریشتهکان وتیان: ئهوهفهرمانی پهروهردگارتهو ئهو زاتێکی دانا و زانایه.
۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
Qaala famaa khatbukum ayyuhal mursaloon
ئینجا ئیبراهیم لێی، پرسین: بێجگه لهو مژدهیه چ کارێکی گرنگتان بهدهستهوهیه؟!
قَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍۢ مُّجْرِمِينَ
Qaalooo innaaa ursilnaaa ilaa qawmim mujrimeen
فریشتهکان وتیان: بڕاستی ئێمه ڕهوانهکراوین بۆ گهلێکی تاوانبار و تاوانکار.
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةًۭ مِّن طِينٍۢ
Linursila 'alaihim hijaa ratam min teen
بۆ ئهوهی بهرد بارانیان بکهین بهبهردێک کهلهقوڕ دروست کراوه.
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
Musawwamatan 'inda rabbika lilmusrifeen
ههموو ئهو بهردانهنیشانهدارن لهلایهن پهروهردگارتهوهبۆ ناپوخت و لهسنوور درچووهکان.
فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Fa akhrajnaa man kaana feehaa minal mu'mineen
جا ههرچی لهو ناوچهیهدا بوو لهئیمانداران دهرمانکردن و ڕزگارمان کردن....
فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍۢ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Famaa wajadnaa feehaa ghaira baitim minal muslimeen
لهماڵه موسوڵمانێکیش زیاترمان بهدی نهکرد.
وَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةًۭ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Wa taraknaa feehaaa aayatal lillazeena yakhaafoonal 'azaabal aleem
(لهپاشان ئهو شوێنهمان بهشێوهیهک کاول کرد)، کردمانهپهند و بهڵگه بۆ ههموو ئهو کهسانهی لهسزای بهئێشی ئێمه دهترسن.
وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍۢ
Wa fee Moosaaa iz arsalnaahu ilaa Fir'wna bisultaa nim mubeen
لهبهسهرهاتی موسایشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه کهناردمان بۆ لای فیرعهون بهموعجزهیهکی ئاشکراو ڕوونهوه.
فَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌۭ
Fatawalla biruknihee wa qaala saahirun aw majnoon
ئهویش پشتی ههلکرد بههۆی سهربازو دارو دهستهکهیهوهو وتی (ئهم فرستادهیه) جادووگهره، یان شێته!!
فَأَخَذْنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌۭ
Fa akhaznaahu wa junoo dahoo fanabaznaahum fil yammi wa huwa muleem
جا ئێمهش خۆی و سهربازهکانیمان گرفتار کرد و پێچاماننهوه و فڕێمان دانهدهریاوه، لهکاتێکدا ئهو لۆمهکراوه.
وَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ
Wa fee 'Aadin iz arsalnaa 'alaihimur reehal'aqeem
ههروهها لهبهسهرهاتی عادیشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه، کاتێک لهسهرهنجامی سهرکهشیان بایهکی بێ خێرمان ههڵکرده سهریان.
مَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ
Maa tazaru min shai'in atat 'alaihi illaa ja'alat hu karrameem
ئهو بایه ههر شوێنێک و ههر شتێک و ههر کهسێکدا بڕۆیشتایه وازی لێ نهدههێنا ههتا بێ کهڵکی دهکرد و وهک شتێکی فڕێ دراوی لێ دهکرد.
وَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍۢ
Wa fee Samooda iz qeela lahum tamatta''oo hattaa heen
ههروهها لهبهسهرهاتی پمودیشدا پهند و ئامۆژگاری ههیه، کاتێک پێیان وترا: تا ماوهیهک ڕابوێرن!!
فَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ
Fa'ataw 'an amri Rabbihim fa akhazal humus saa'iqatu wa hum yanzuroon
ئهوانیش لهفهرمانی پهروهردگاریان یاخی بوون، کتوپڕ بروسکهیهک پێچانیهوه وبهچاوی ئهبڵهقهوه دهیانروانی.
فَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مِن قِيَامٍۢ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ
Famas tataa'oo min qiyaaminw wa maa kaanoo muntasireen
ئیتر نهیانتوانی ههڵسنهوه و سهرکهوتووش نهبوون.
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ
Wa qawma Noohim min qablu innahum kaano qawman faasiqeen
پێشتریش هۆزی نوح بهڕاستی ههر تاوانبارو خوانهناس ولارو وێربوون (ئهوانیشمان بهزریانهکه لهناوبرد).
وَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَٰهَا بِأَيْي۟دٍۢ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
Wassamaaa'a banainaa haa bi aydinw wa innaa lamoosi'oon
ئێمه ئاسمانمان بهدهستی قودرهتی خۆمان دروست کرد، بهردهوامیش گهورهی دهکهین و فراوانی دهکهین. (ئهمهئاماژهیه بۆ ڕاستیهکی زانستی کهزاناکانی گهردوونناسی دهیسهلمێنن).
وَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَٰهِدُونَ
Wal arda farashnaahaa fani'mal maahidoon
زهویشمان ڕاخستووه (ژیانمان لهسهری ئاسان کردووه) بهڕاستی خوا زاتێکی کارساز و کاربهجێیه.
وَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Wa min kulli shai'in khalaqnaa zawjaini la'allakum tazakkaroon
: لهههموو شتێک ئێمه جووتمان دروست کردوه (لهجیهانی ئادهمیزاد و گیاندار و ڕوهک و بێ گیاندا، لهههموو شتێکی ماددی و مهعنهویدا) بۆ ئهوهی بیربکهنهوه و یادهوهری وهربگرن.
فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Fafirrooo ilal laahi innee lakum minhu nazeerum mubeen
بهپهلهو گورج و گۆڵ بن بۆ بهدهست هێنانی ڕهزامهندی خوا، بۆ ههرچی پهروهردگار پێی خۆشه، دڵنیاش بن کهمن (واتهپێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) لهلایهن خواوهترسێنهرێکی ئاشکرام ئهگهر یاخی و سهرکهش بن.....
وَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌۭ مُّبِينٌۭ
Wa laa taj'aloo ma'al laahi ilaahan aakhara innee lakum minhu nazeerum mubeen
هیچ مهکهن بههاوهڵ و هاوتای خوا، چونکه من بهڕاستی نێردراوێکی ترسێنهری ئاشکرام بۆتان لهلایهن خواوه.
كَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
Kazaalika maaa atal lazeena min qablihim mir Rasoolin illaa qaaloo saahirun aw majnoon
ههر نا بهو شێوهیه هیچ پێغهمبهرێک لهپێش ئهماندا نههاتووه، خوانهناسان نهیانوتبێت جادووگهره، یان شێته.
أَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ
Atawaasaw bih; bal hum qawmun taaghoon
سهیره! ئایا دهڵێی بهگوێی یهکدا خوێدویانه و یهکتریان ڕاسپاردووه، نهخێر، بهڵکو ئهوانهههر قهومێکی ستهمکارو سهرکهشن.
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍۢ
Fatawalla 'anhum famaaa anta bimaloom
تۆ ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) گوێیان مهدهرێ چونکه تۆ لۆمهکراو نابیت (لهسهر باوهڕ نههێنانیان).
وَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Wa zakkir fa innaz zikraa tanfa'ul mu'mineen
بهڵکو تۆ ههمیشه ئامۆژگاریان بکه، چونکهبهڕاستی ئامۆژگاری سوود بهئیمانداران دهگهیهنێت.
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
Wa maa khalaqtul jinna wal insa illaa liya'budoon
بێگومان من پهری و ئادهمیزاد م دروست نهکردووهتهنها بۆ ئهوهنهبێت کهمن بپهرستن و فهرمانبهردارم بن.
مَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍۢ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ
Maaa ureedu minhum mir rizqinw wa maaa ureedu anyyut'imoon
نهرۆزیم لێیان دهوێت نهخواردن و خواردنهوه.
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ
Innal laaha Huwar Razzaaqu Zul Quwwatil Mateen
چونکهبهڕاستی ههر خوا خۆی ڕۆزی بهخشهو خاوهنی هێزو دهسهڵاتی پتهوه.
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًۭا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ
Fa inna lillazeena zalamoo zanoobam misla zanoobi ashaabihim falaa yasta'jiloon
بێگومان بۆ ئهوانهی ستهمیان کردووهتۆڵهو سزای زۆرمان بۆ ئامادهکردوون، ههروهک چۆن بۆ هاوهڵ و هاوبیرهکانیان ئامادهمانکردووه، دهبا ئیتر پهلهم لێنهکهن (چونکهبهم زوانهیهخهیان دهگرێت).
فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Fawailul lillazeena kafaroo miny yawmihimul lazee yoo'adoon
ئینجا وهیل و ئاهو ناڵه بۆ ئهوانهی کهرێبازی کوفرو خوانهناسیان گرتۆتهبهر لهو ڕۆژهی کهههڕهشهیان لێ کراوهو بهم زووانهپێش دێت.