سورة المؤمنون
بەشی 23 | 118 ئایەت
وەرگێڕان: بورهان محمد ئەمین
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ قَدْ أَفْلَحَ ٱلْمُؤْمِنُونَ
Qad aflahal mu'minoon
به ڕاستى ئهو بڕوادارانه سهرکهوتوو سهرفراز بوون...
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى صَلَاتِهِمْ خَٰشِعُونَ
Allazeena hum fee Salaatihim khaashi'oon
ئهوانهش ئهوانهن که له نوێژهکانیاندا ملکهچ و دڵ ئارام و دڵ دامهزراون و دڵیان لاى خوایه...
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَنِ ٱللَّغْوِ مُعْرِضُونَ
Wallazeena hum 'anillaghwimu'ridoon
ئهوانهش که له گوفتارى بێ سوودو کردارى نابهجێ و بێ هووده دووره پهرێزن...
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوٰةِ فَٰعِلُونَ
Wallazeena hum liz Zakaati faa'iloon
ههروهها ئهوانهش که زهکاتى ماڵیان دهردهکهن...
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَٰفِظُونَ
Wallazeena hum lifuroo jihim haafizoon
ئهوانهش که پارێزهرى داوێنى خۆیانن...
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
Illaa 'alaaa azwaajihim aw maa malakat aimaanuhum fa innahum ghairu maloomeen
جگه لهگهڵ هاوسهران و کهنیزهکهکانیاندا نهبێت، که ئهوه جێگهى لۆمهو سهر زهنشت نیه، (له بارودۆخى نائاسایدا بههۆى جهنگهوه ئافرهتانى موسڵمان دهکهونه دهست دوژمنان و دهستدرێژى بێ سنوور دهکرێته سهریان، دوور نیه ئافرهتانى دوژمن نهکهوێته دهست ئیمانداران، ئهو کاته تهنها یهك کهس دهبێته هاوسهرىو، به ڕێزهوه ڕهفتارى لهگهڵ دهکات).
فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ
Famanib taghaa waraaa'a zaalika fa ulaaa'ika humul 'aadoon
جا ئهوهى جگه لهو سنووره دیارى کراوه، ڕێگهو ڕێبازى تر بگرێتهبهر، ئهو جۆره کهسانه به یاخى و له سنوور دهرچوو دهژمێردرێن.
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَٰنَٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ
Wallazeena hum li amaanaatihim wa 'ahdihim raa'oon
ههروهها ئهوانهى که چاودێرى ئهمانهت و پهیمانهکانیان دهکهن (خیانهت و فێڵ ناکهن).
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَٰتِهِمْ يُحَافِظُونَ
Wallazeena hum 'alaa Salawaatihim yuhaafizoon
ئهوانهش که پابهندى نوێژهکانن و له کاتى خۆیدا به ڕێکو پێکى ئهنجامى دهدهن و دهیپارێزن.
أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْوَٰرِثُونَ
Ulaaa'ika humul waarisoon
ئا ئهوانه میراتگران و خاوهنانى بهههشتن.
ٱلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Allazeena yarisoonal Firdawsa hum feehaa khaalidoon
ئهوانه دهبنه خاوهنى بهههشتى فیردهوس (که بهرزترین و به نرخترین بهههشته) و بۆ ههمیشه ژیانى نهبڕاوهى تیادا دهبهنه سهر (لهو پهڕى لاوێتى و تهندروستى ئاسوودهییدا).
وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ مِن سُلَٰلَةٍۢ مِّن طِينٍۢ
Wa laqad khalaqnal insaana min sulaalatim minteen
سوێند به خوا به ڕاستى ئێمه ئادهمیزادمان له ئاوێتهیهکى پێکهاتوو له قوڕ بهدیهێناوه.
ثُمَّ جَعَلْنَٰهُ نُطْفَةًۭ فِى قَرَارٍۢ مَّكِينٍۢ
Summa ja'alnaahu nutfatan fee qaraarim makeen
لهوهو دوا له جێگهیهکى پارێزراوو له باردا (که منداڵانى دایکه) له شێوهى نوتفهیهکى زۆر بچووکدا دامان مهزراندووه.
ثُمَّ خَلَقْنَا ٱلنُّطْفَةَ عَلَقَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْعَلَقَةَ مُضْغَةًۭ فَخَلَقْنَا ٱلْمُضْغَةَ عِظَٰمًۭا فَكَسَوْنَا ٱلْعِظَٰمَ لَحْمًۭا ثُمَّ أَنشَأْنَٰهُ خَلْقًا ءَاخَرَ ۚ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحْسَنُ ٱلْخَٰلِقِينَ
Summa khalaqnan nutfata 'alaqatan fakhalaqnal 'alaqata mudghatan fakhalaq nal mudghata 'izaaman fakasawnal 'izaama lahman summa anshaanaahu khalqan aakhar; fatabaarakal laahu ahsanul khaaliqeen
لهوهو دوا نوتفهکهمان کردووه به خۆ ههڵواسهرێك (سهره مێکوتهیهك) پاشان خۆههڵواسهرهکهمان کردووه به گۆشتپارهیهك، ئینجا (شێوازى) گۆشتپارهکهمان به پهیکهرى ئێسك گۆڕیوهو به گۆشت پهیکهرى ئێسکهکهمان داپۆشیوه، ئهوساله شێوهیهکى تردا دهرمان هێناوه (که شێوهى ئادهمیزادێکى ڕێکو پێکه و ڕۆحى پێ بهخشراوه)، به ڕاستى خواى مهزن بهرزو پیرۆزو موبارهکهو چاکترین بهدیهێنهرو چاکترین دروستکاره.
ثُمَّ إِنَّكُم بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ
Summa innakum ba'da zaalika la maaiyitoon
بێگومان سهرهنجام ئێوه ههر دهبێت بمرن (له توێى خاکدا دهبێت مهنزڵ بگرن).
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ تُبْعَثُونَ
Summa innakum Yawmal Qiyaamati tub'asoon
پاشان دهبێت له ڕۆژى قیامهتدا زیندوو بکرێنهوه (بۆ پاداشت و لێپرسینهوه).
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَآئِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ ٱلْخَلْقِ غَٰفِلِينَ
Wa laqad khalaqnaa fawqakum sab'a taraaa'iqa wa maa kunnaa 'anil khalqi ghaafileen
سوێند به خوا به ڕاستى ئێمه له ڕاسهرتانهوه حهوت چین ئاسمانمان دروستکردووهو ئێمه ههرگیز له دروست کراوان غافڵ و بێ ئاگا نین (هیچ شتێکمان لێ بزر نابێت و هیچ شتێك پشتگوێ ناخهین).
وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍۢ فَأَسْكَنَّٰهُ فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍۭ بِهِۦ لَقَٰدِرُونَ
Wa anzalnaa minas samaaa'i maaa'am biqadarin fa-askannaahu fil ardi wa innaa 'alaa zahaabim bihee laqaa diroon
هه ڕ ئێمه له ئاسمانهوه به ئهندازهو نهخشهیهکى دیاریکراو بارانمان باراندووهو ئینجا له ناخى زهویدا جێگیرمان کردووه، بێگومان ئێمه به جۆرهها شێوه دهتوانین ئهو ئاوه له ناو بهرین و ئهو سهرچاوانه وشك بکهین.
فَأَنشَأْنَا لَكُم بِهِۦ جَنَّٰتٍۢ مِّن نَّخِيلٍۢ وَأَعْنَٰبٍۢ لَّكُمْ فِيهَا فَوَٰكِهُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
Fa anshaanaa lakum bihee Jannaatim min nakheelinw wa a'naab; lakum feehaa fawaakihu kaseeratunw wa minhaa taakuloon
ئێمه به هۆى ئهو ئاوهوه چهندهها باخ و باخاتى خورماو ڕهزمان بهدى هێناوه بۆتان، (لهو باخ و باخچانهدا) میوههاتى جۆراو جۆرى زۆرو زهبهندمان بۆبهدیهێناون، له هه ندێکیان دهخۆن.
وَشَجَرَةًۭ تَخْرُجُ مِن طُورِ سَيْنَآءَ تَنۢبُتُ بِٱلدُّهْنِ وَصِبْغٍۢ لِّلْءَاكِلِينَ
Wa shajaratan takhruju min Toori Sainaaa'a tambutu bidduhni wa sibghil lil aakileen
درهختێکمان بۆ ڕواندوون که له کێوى طور له بیابانى سینا سهوز دهبێت که ڕۆن و چهورى لێ دهردههێنرێت و ئامادهیه بۆ کهسانێك که دهیخۆن (مهبهست درهختى زهیتونه که ههمیشه سهوزهو تهمهن درێژهو بێ ئهرکهو کالیسیۆم و ئاسن و فۆسفۆڕو ڤیتامینى جۆراو جۆرو پڕۆتینى تێدایه، گهلێك داوو دهرمانیشى لێ دهردههێنرێت).
وَإِنَّ لَكُمْ فِى ٱلْأَنْعَٰمِ لَعِبْرَةًۭ ۖ نُّسْقِيكُم مِّمَّا فِى بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَٰفِعُ كَثِيرَةٌۭ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
Wa inna lakum fil an'aami la'ibrah; nusqeekum mimmaa fee butoonihaa wa lakum feehaa manaafi'u kaseeratunw wa minhaa taakuloon
به ڕاستى له بهدیهاتنى ماڵاتیشدا جێگهى سهرنج و پهنده بۆتان که ورد ببنهوهو بهدیهێنهرى جوانکار بناسن) جا لهوهى که له سکیاندا بهدى دێت (مهبهست شیره) دهرخوارتان دهدهین و چهندهها کهڵکى زۆرى ترى ههیه بۆتان (له پێستیان، له خورى و موویان... هتد) ههروهها لێشیان دهخۆن (گۆشت و جگهرو سهرو پێیان بهجۆرهها شێوه ئاماده دهکهن و خواردنى خۆشیان لێ دروست دهکهن).
وَعَلَيْهَا وَعَلَى ٱلْفُلْكِ تُحْمَلُونَ
Wa 'alaihaa wa'alal fulki tuhmaloon
لهسهر پشتى ههندێك لهو گیاندارانهش ههڵدهگیرێن و لهسهر کهشتیهکانیش (دهگوێزرێنهوه له شوێنێکهوه بۆ شوێنێکى تر لهگهڵ کهل و پهل و پێداویستیهکانتاندا).
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦ فَقَالَ يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Wa laqad arsalnaa Noohan ilaa qawmihee faqaala yaa qawmi'budul laaha maa lakum min ilahin ghairuhoo afalaa tattaqoon
سوێند بێت بێگومان ئێمه نوح پێغهمبهرمان ڕهوانه کرد بۆ سهر قهومهکهى، جا پێى وتن: ئهى قهوم و گهلم ههر خوا بپهرستن، چونکه هیچ خوایهکى ترتان نیه جگه لهو، ئایا خۆتان له خهشم و قینى ناپارێزن؟!
فَقَالَ ٱلْمَلَؤُا۟ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَٰٓئِكَةًۭ مَّا سَمِعْنَا بِهَٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلْأَوَّلِينَ
Faqaalal mala'ul lazeena kafaroo min qawmihee maa haazaaa illaa basharum mislukum yureedu ai yatafaddala 'alaikum wa law shaaa'al laahu la anzala malaaa'ikatam maa sami'naa bihaazaa feee aabaaa'inal awwaleen
جا ئهوانهى که بێ باوهر بوون له دهستهى دهسهڵاتدارى قهومهکهى وتیان: (گوێى بۆ مهگرن)ئهم پیاوه ههر کهسێکى وهك ئێوهیه، زیاتر نیه، دهیهوێت خۆى بکاته گهورهتان!! ئهگهر خوا بیویستایه پێغهمبهرێك بنێرێت. ئهوه فریشتهى دادهبهزاند، ئێمه ئهم ههواڵهمان له باوو باپیرانى پێشووهوه نهبیستووه.
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌۢ بِهِۦ جِنَّةٌۭ فَتَرَبَّصُوا۟ بِهِۦ حَتَّىٰ حِينٍۢ
In huwa illaa rajulum bihee jinnatun fatarabbasoo bihee hattan heen
ئهمه جگه لهوهى که پیاوێکه شێتى سهرى لێداوه، هیچى تر نى یه، کهواته تا ماوهیهك مۆڵهتى بدهن و وازى لێ بهێنن، (یان کۆڵ دهدات، یان دهمرێت!!).
قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ
Qaala Rabbin surnee bimaa kazzaboon
ئهوسا نوح وتى: پهروهردگارا، سهرکهوتنم پێ ببهخشه چونکه بڕوایان پێ نهکردم.
فَأَوْحَيْنَآ إِلَيْهِ أَنِ ٱصْنَعِ ٱلْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَإِذَا جَآءَ أَمْرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ ۙ فَٱسْلُكْ فِيهَا مِن كُلٍّۢ زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ ٱلْقَوْلُ مِنْهُمْ ۖ وَلَا تُخَٰطِبْنِى فِى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ ۖ إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ
Fa awhainaaa ilaihi anis na'il fulka bi a'yuninaa wa wahyinaa fa izaa jaaa'a amrunaa wa faarat tannooru fasluk feehaa min kullin zawjainis naini wa ahlaka illaa man sabaqa 'alaihil qawlu minhum wa laa tukhaat ibnee fil lazeena zalamooo innaahum mughraqoon
ئینجا ئێمهش ئهگادارمان کرد که کهشتیهکه دروست بکه له ژێر چاودێرى و نیگاى ئێمهدا، جا ههر کاتێك فهرمانى ئێمه دهرچوو، تهنوورهکه فوارهى کردو ئاوى لێ دهرهات، ئهوه له ههموو جۆرێك جووتێك سوار بکه، ههروهها خاوو خێزانت جگه لهوانهى که پێشتر بڕیارى غهرق بوونیان لهسهر دراوه، جا دهربارهى ئهوانهی که ستهمیان کردو (باوهڕیان نههێنا) لێم مهپاڕێرهوه، چونکه به ڕاستى ئهوانه ههموو نوقم کراون (له زریانهکهدا).
فَإِذَا ٱسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى ٱلْفُلْكِ فَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى نَجَّىٰنَا مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
Fa izas tawaita ata wa mam ma'aka 'alal fulki faqulil hamdu lillaahil lazee najjaanaa minal qawmiz zalimeen
جا کاتێك خۆت و ئهوانهى هاوڕێ و یاوهرتن لهسهر کهشتیهکه سوار بوون (ئهی نوح تۆ) ئهوه بڵێ: سوپاس و ستایش بۆ ئهو خوایهی که ڕزگاری کردین له دهست قهومی ستهمکار.
وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِى مُنزَلًۭا مُّبَارَكًۭا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ
Wa qur Rabbi anzilnee munzalam mubaarakanw wa Anta khairul munzileen
ههروهها بڵێ: پهروهردگارا له شوێنێکى موبارهك و پیرۆز دامبهزێنه. چونکه تۆ چاکترین زاتێکى بۆ ئهوهی له شوێنی موبارهك و پیرۆزدا دامانبهزێنیت (ئیتر کهشتیهکه لهسهر کێوی جودی له کوردستانی باکور لهنگهری گرت).
إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَءَايَٰتٍۢ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِينَ
Inna fee zaalika la Aayaatinw wa in kunnaa lamubtaleen
بهڕاستی ئا لهو بهسهرهاتهدا چهندهها نیشانهو بهڵگهی ئاشکرا ههیه، بێگومان ئێمه (به جۆرهها شێوهو له ههموو سهردهمێکدا) خهڵکی تاقی دهکهینهوه.
ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا ءَاخَرِينَ
Summaa anshaana mim ba'dihim qarnan aakhareen
لهوهودوا له دوای ئهوان قهوم و نهوهیهکی ترمان بهدیهێنا.
فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًۭا مِّنْهُمْ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Fa arsalnaa feehim Rasoolam minhum ani'budul laaha maa lakum min ilaahin ghairuhoo afalaa tattaqoon
ئینجا پێغهمبهرێکمان ههر له خۆیان بۆ ڕهوانه کردن، (پێی وتن): تهنها خوا بپهرستن، جگه لهو زاته خوایهکی ترتان نیه، جا ئهوه لێی ناترسن؟ ئهوه خۆتان له خهشم و قینی ناپارێزن؟!
وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱلْءَاخِرَةِ وَأَتْرَفْنَٰهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا مَا هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ
Wa qaalal mala-u min qawmihil lazeena kafaroo wa kazzaboo bi liqaaa'il Aakhirati wa atrafnaahum fil hayaatid dunyaa maa haazaaa illaa basharum mislukum yaakulu mimmaa taakuloona minhu wa yashrabu mimmaa tashraboon
ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون له دهستهی دهسهڵاتداری قهومهکهی و بڕوایان به پێشهاتی قیامهت و زیندوو بوونهوهو لێپرسینهوه نهبوو و له ژیانی دنیادا له نازو نیعمهتی زۆر بههرهوهرمان کردبوون وتیان، ئهم پێغهمبهره تهنها بهشهرێکه وهك ئێوه، لهو شتانه دهخوات که ئێوه لێی دهخۆن و لهو شتانه دهخواتهوه که ئێوه لێی دهخۆنهوه.
وَلَئِنْ أَطَعْتُم بَشَرًۭا مِّثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذًۭا لَّخَٰسِرُونَ
Wa la'in at'atum basharam mislakum innakum izal lakhaasiroon
جا ئهگهر ملکهچ و فهرمانبهرداری بهشهرێکی وهکو خۆتان ببن، ئهوه به ڕاستی ئیتر ئێوه خهسارهتمهندو زهرهرمهندن!!
أَيَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَكُنتُمْ تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَنَّكُم مُّخْرَجُونَ
A-Ya'idukum annakum izaa mittum wa kuntum turaabanw wa izaaman annakum mukhrajoon
ئایا ههڕهشهتان لێدهکات بهوهی کاتێك بمرن و ببنهوه به خاك و ئێسك، ئێوه دهرئههێنرێنهوه و زیندوو دهکرێنهوه و له خاك دهربهێنرێنهوه؟!
۞ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ
Haihaata haihaata limaa too'adoon
دووره و زۆر دووره ئهو ههڕهشهیهی که لێتان دهکرێت بێته دی و (زیندوو بکرێنهوه)!!
إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ
In hiya illaa hayaatunad dunyaa namootu wa nahyaa wa maa nahnu bimab'ooseen
ژیان تهنها ژیانی ئهم دنیایهمانهو هیچی تر نی یه، دهژین و دهمرین و ئێمه زیندوو ناکرێینهوه!!
إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا وَمَا نَحْنُ لَهُۥ بِمُؤْمِنِينَ
In huwa illaa rajulunif taraa 'alal laahi kazibanw wa maa nahnuu lahoo bimu'mineen
ئهم پیاوه (مهبهست پێغهمبهرهکهیانه) درۆ بۆ خوا ههڵدهبهستێت، ئێمهش بڕوای پێ ناکهین!!
قَالَ رَبِّ ٱنصُرْنِى بِمَا كَذَّبُونِ
Qaala Rabbin surnee bimaa kazzaboon
(ئهمیش وهك نوح) وتی: پهروهردگارا، سهرکهوتنم پێببهخشه چونکه ئهوانه منیان بهدرۆزانی و بڕوایان پێنهکردم.
قَالَ عَمَّا قَلِيلٍۢ لَّيُصْبِحُنَّ نَٰدِمِينَ
Qaala 'ammaa qaleelil la yusbihunna naadimeen
خوای گهوره فهرمووی: دڵنیابه بهم زووانه پهشیمان دهبنهوه.
فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّيْحَةُ بِٱلْحَقِّ فَجَعَلْنَٰهُمْ غُثَآءًۭ ۚ فَبُعْدًۭا لِّلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
Fa akhazat humus saihatu bilhaqqi faja'alnaahum ghusaaa'aa; fabu;dal lilqaw miz zaalimeen
ئهوسا دهنگێکی بههێز (دڵی پچڕاندن و مێشکی تهقاندن) کردمانن به کهف و کوڵ و چیلکهو چهوێڵی سهر ئاو، دهبا لهوهو لاترچن قهومی ستهمکار.
ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قُرُونًا ءَاخَرِينَ
Summa anshaanaa mim ba'dihim quroonan aakhareen
پاشان له دوای ئهوان چهند قهومێکی ترمان هێنایه کایهوه (ساڵهها ژیان و له نازو نیعمهت بههرهوهر بوون).
مَا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَـْٔخِرُونَ
Maa tasbiqu min ummatin ajalahaa wa maa yastaakhiroon
ههر میللهتێك کاتێك بڕیاری لهناو بردنی دهدرێت، ئهو بڕیاره نه پێش دهکهوێت نه دوا دهخرێت بهڵکو له کات و ساتی خۆیدا ڕوودهدات.
ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا ۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةًۭ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُم بَعْضًۭا وَجَعَلْنَٰهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًۭا لِّقَوْمٍۢ لَّا يُؤْمِنُونَ
Summa arsalnaa Rusulanaa tatraa kulla maa jaaa'a ummatar Rasooluhaa kazzabooh; fa atba'naa ba'dahum ba'danw wa ja'alnaahum ahaadees; fabu'dal liqawmil laa yu'minoon
پاشان پێغهمبهرانی خۆمانمان یهك به دوای یهك ڕهوانه کرد، ههر ئوممهتێك کاتێك پێغهمبهری له خۆی بۆ ڕهوانه دهکرا (زۆر بهیان بهرنامهکهیان) به درۆ دهزانی. ئێمهش ئهو میللهتهمان به شوێن یهکدا (له ناو برد) و کردمانن به باس و خواسی ناو خهڵکی و (پهندو عیبرهت)، دهبا ئهو کهسانهی باوهڕ ناهێنن لهوهو لاترچن.
ثُمَّ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَٰرُونَ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍ
Summa arsalnaa Moosaa wa akhaahu Haaroona bi Aayaatinaa wa sultaanim mubeen
پاشان موساو هاروونی برایمان ڕهوانه کرد هاوڕێ لهگهڵ نیشانهو بهڵگهو موعجیزهکانماندا و بهڵگهی بههێزمان پێبهخشین (لهسهر ڕاستی پهیامهکهیان)...
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا عَالِينَ
Ilaa Fir'awna wa mala'ihee fastakbaroo wa kaanoo qawman 'aaleem
بۆ سهر فیرعهون و دارو دهستهکهی، کهچی خۆیان بهگهوره زانی و قهومێکی لووت بهرز بوون
فَقَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَٰبِدُونَ
Faqaaloo annu'minu libasharaini mislinaa wa qawmuhumaa lanaa 'aabidoon
(فیرعهون و دارو دهستهکهی) وتیان: ئایا ڕهوایه ئێمه باوهڕ به دوو بهشهری وهك خۆمان بکهین، له کاتێکدا که قهومهکهیان ئێمه دهپهرستن و (خزمهتکاری ئێمهن).
فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا۟ مِنَ ٱلْمُهْلَكِينَ
Fakazzaboohumaa fakaanoo minal mmuhlakeen
)دوای چهندهها ساڵ له ههوڵ و کۆششی ئهو دوو پێغهمبهره) ههر باوهڕیان پێنهکردن و به درۆیان زانین، بۆیه چونه ڕیزی تیاچووهکانهوه.
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
Wa laqad aatainaa Moosal Kitaaba la'allahum yahtadoon
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه تهوراتمان بهخشی بهموسا بۆ ئهوهی قهومهکهی ڕێبازی هیدایهت بگرنهبهر.
وَجَعَلْنَا ٱبْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةًۭ وَءَاوَيْنَٰهُمَآ إِلَىٰ رَبْوَةٍۢ ذَاتِ قَرَارٍۢ وَمَعِينٍۢ
Wa ja'alnab na Maryama wa ummahooo aayatannw wa aawainaahumaaa ilaa rabwatin zaati qaraarinw wa ma'een
ههروهها کوڕهکهی مهریهم و دایکیمان کرده بهڵگهو نیشانه (لهسهر توانایی خۆمان) و ئێمه ههردووکیانمان حهوانهوه له شوێنێکی بڵندو خۆش و سازگارو ئاوداردا.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌۭ
Yaaa aiyuhar Rusulu kuloo minat taiyibaati wa'maloo saalihan innee bimaa ta'maloona 'Aleem
ئینجا وتمان: ئهی گرۆی پێغهمبهران، بخۆن له ڕزق و ڕۆزیه چاك و پاکهکان، کارو کردهوهی چاکیش ئهنجام بدهن، به ڕاستی من زانام به ههموو ئهو کارو کردهوانهی که دهیکهن.
وَإِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱتَّقُونِ
Wa inna haaziheee ummatukum ummatanw waahidatanw wa Ana Rabbukum fattaqoon
ههر ئهمهشه دین و ئاین و بهرنامهی تاکو تهنهای ئێوه، (بهرنامهی یهکخواناسی)و من پهروهردگارتانم، پارێزکاربن و خۆتان له نافهرمانی من بپارێزن.
فَتَقَطَّعُوٓا۟ أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ زُبُرًۭا ۖ كُلُّ حِزْبٍۭ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ
Fataqatta'ooo amrahum bainahum zuburaa; kullu hizbim bimaa ladaihim farihoon
بهڵام زۆربهی خهڵکی بیرو بۆچوونی خۆیان بهش بهش و پارچه پارچه کرد (له بهرنامهی یهکخواناسی لایاندا)، ههموو دهستهو تاقمێك بهو بهرنامهو نهخشهیهی ههیانه دڵخۆشن.
فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ
Fazarhum fee ghamratihim hattaa heen
جا وازیان لێ بهێنه با تا ماوهیهك له گومڕایی و سهر لێ شێواویی و سهرگهردانی خۆیاندا گیر بخۆن.
أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٍۢ وَبَنِينَ
A-yahsaboona annnamaa numiduhum bihee mimmaalinw wa baneen
ئایا ئهوانه وا دهزانن که ئهو ماڵ و سامان و نهوهیهی پێیان دهبهخشین؟! (هۆی ئهوهیه خۆشمان دهوێن)!!
نُسَارِعُ لَهُمْ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ ۚ بَل لَّا يَشْعُرُونَ
Nusaari'u lahum fil khairaat; bal laa yash'uroon
نهخێر، وانی یه، مهبهستمانه بهپهله له نازو نیعمهت بههرهوهریان بکهین؟ بهڵکو ئهوانه ههستی پێ ناکهن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ
Innal lazeena hum min khashyati Rabbihim mushfiqoon
به ڕاستی ئهوانهی که ترسی پهروهردگاریان له دڵدایهو دهترسن لێیان بڕهنجێت...
وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ
Wallazeena hum bi Aayaati Rabbihim yu'minoon
ئهوانهش بڕوا به ئایهت و فهرمانهکانی پهروهردگاریان دههێنن...
وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ
Wallazeena hum bi Rabbihim laa yushrikoon
ئهوانهش که هاوهڵ و هاوبهش و شهریك بۆ پهروهردگاریان بڕیار نادهن...
وَٱلَّذِينَ يُؤْتُونَ مَآ ءَاتَوا۟ وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَٰجِعُونَ
Wallazeena yu'toona maaa aataw wa quloobuhum wajilatun annahum ilaa Rabbihim raaji'oon
ئهوانهش که دهبهخشن له زهکات و خێر دڵیان دهترسێت، نهوهکو لێیان وهرنهگیرێت، چونکه ئهوانه بێگومانن که بۆ لای پهروهردگاریان دهگهڕێنهوه.
أُو۟لَٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَهُمْ لَهَا سَٰبِقُونَ
Ulaaa'ika yusaari'oona fil khairaati wa hum lahaa saabiqoon
ئا ئهوانه به پهلهن بۆ ئهنجامدانی ههموو چاکهیهك و پێشبڕکێش دهکهن له چاکهدا.
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَلَدَيْنَا كِتَٰبٌۭ يَنطِقُ بِٱلْحَقِّ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
Wa laa nukallifu nafsan illaa wus'ahaa wa ladainaa kitaabuny yantiqu bilhaqqi w ahum la yuzlamoon
ئێمه هیچ ئهرکێك نادهین بهسهر هیچ کهسێکدا مهگهر له چوار چێوهی توانای خۆیدا، جا ئێمه دۆسیهی تایبهتی ههموو کهسێکمان لایه که حهق گۆیه (گوفتارو کردارهکانی تێدا تۆمار کراوه، لهبهر ئهوه) ئهوانه هیچ جۆره ستهمێکیان لێ ناکرێت.
بَلْ قُلُوبُهُمْ فِى غَمْرَةٍۢ مِّنْ هَٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَٰلٌۭ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَٰمِلُونَ
Bal quloobuhum fee ghamratim min haazaa wa lahum a'maalum min dooni zaalika hum lahaa 'aamiloon
بهڵام خوا نهناسان لهم نهخشهو بهرنامهو چاکهخوازیانه سهریان دهرناچێت و تێی ناگهن، کارو کردهوهی تریشیان ههیه (جیایه له کردهی ئیمانداران) بهردهوام ئهنجامی دهدهن.
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِم بِٱلْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْـَٔرُونَ
Hattaaa izaaa akhznaa mutrafeehim bil'azaabi izaa hum yaj'aroon
ههتا ئهو کاتهی بهڵا بهسهر خۆشگوزهران و دهوڵهمهندهکانیاندا دههێنن، دهستبهجێ ئیتر ئاهو ناڵهو گریهو زاریان لێ بهرز دهبێتهوه.
لَا تَجْـَٔرُوا۟ ٱلْيَوْمَ ۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ
Laa taj'arul yawma innakum minnaa laa tunsaroon
(له قیامهتیشدا پێیان دهوترێت) ئهمڕۆ ئیتر ئێوه چرکهتان لێوه نهیهت و هاوار نهکهن، چونکه بێگومان ئێوه له لایهن ئێمهوه هیچ جۆره پشتگیریهکتان لێ ناکرێت.
قَدْ كَانَتْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُمْ عَلَىٰٓ أَعْقَٰبِكُمْ تَنكِصُونَ
Qad kaanat Aayaatee tutlaa 'alaikum fakuntum 'alaaa a'qaabikum tankisoon
جا ئێوه کاتی خۆی ئایهتهکانی ئێمهتان بهسهردا دهخوێنرایهوه که چی پشتان تێدهکردو بهرهو دوا دهگهڕانهوهو خۆتان لێ دهشاردهوه و دژایهتیتان دهکرد.
مُسْتَكْبِرِينَ بِهِۦ سَٰمِرًۭا تَهْجُرُونَ
Mustakbireena bihee saamiran tahjuroon
له کاتێکدا خۆتان به گهوره دهزانی له ئاستیدا شهو گاریشتان به باس و خواس و گاڵته پێکردنی ئایهتهکانی ئێمه دهبرده سهر.
أَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا۟ ٱلْقَوْلَ أَمْ جَآءَهُم مَّا لَمْ يَأْتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلْأَوَّلِينَ
Afalam yaddabbarrul qawla am jaaa'ahum maa lam yaati aabaaa'ahumul awwaleen
ئایا (بێ باوهڕان) ئهم گوفتارهیان لێك نهداوهتهوه، یاخود وادهزانن ئهم بهرنامهیهی که بۆ ئهوان ڕهوانه کراوه بۆ باوو باپیرانی دێرینیان ڕهوانه نهکراوه؟!
أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا۟ رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ
Am lam ya'rifoo Rasoolahum fahum lahoo munkiroon
یان ئهوهیه پێغهمبهرهکهیان نهناسیووهو ئهوه بۆته هۆی ئهوهی بڕوا به پهیامهکهی نهکهن و دژی بوهستن!!
أَمْ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةٌۢ ۚ بَلْ جَآءَهُم بِٱلْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَٰرِهُونَ
Am yaqooloona bihee jinnnah; bal jaaa'ahum bilhaqqi wa aksaruhum lil haqqi kaarihoon
یاخود (بێ شهرمانه) دهڵێن: شێتی سهری لێداوه، نهخێر، وانی یه، بهڵکو ڕاستی و حهقی بۆ هێناون، بهڵام زۆربهیان ڕقیان له ڕاستی یهو حهز له حهق ناکهن و پێی سهغڵهتن.
وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلْحَقُّ أَهْوَآءَهُمْ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ ۚ بَلْ أَتَيْنَٰهُم بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَن ذِكْرِهِم مُّعْرِضُونَ
Wa lawit taba'al haqqu ahwaaa'ahum lafasadatis samaawaatu wal ardu wa man feehinnn; bal atainaahum bizikrihim fahum 'an zikrihim mu'ridon
ئهگهر حهق و ڕاستی شوێنی ئارهزووی ئهوان بکهوێت، ئهوه ئاسمانهکان و زهوی و ههموو ئهوانهی تیایاندایه دهشێواو تیا دهچوو سهر گهردان دهبوو، نهخێر (حهق وایه ڕقیان لێی نهبێت)، چونکه ئێمه قورئانێکمان بۆ هێناون (که یادی ههموو چاکهیهکیان بخاتهوه، کهچی ئهوان لهبهرامبهر ئهو یادخهرهوانهدا سهرکهش و یاخین و پشتی تێدهکهن.
أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًۭا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌۭ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ
Am tas'aluhum kharjan fakharaaju Rabbika khairunw wa Huwa khairur raaziqeen
ئاخۆ داوای خهرجی و پاره لهوانه دهکهیت (له بهرامبهر هیدایهتیانهوه تا لایان سهنگین بێت؟ بۆیه باوهڕ ناهێنن؟) خۆ بهخششی پهروهردگارت بهسوودترو چاکتره، ئهو زاته چاکترین زاتێکه بۆ بهخشینی ڕزق و ڕۆزی.
وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ
Wa innaka latad'oohum ilaa Siraatim Mustaqeem
بێگومان تۆ بانگیان دهکهیت بۆ ڕێگهو ڕێبازێکی ڕاست و دروست.
وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَٰكِبُونَ
Wa innnal lazeena laa yu'minoona bil Aakhirati 'anis siraati lanaakiboon
به ڕاستی ئهوانهی بڕوا ناهێنن به قیامهت وێڵ و لادهرن له ڕێگهو ڕێبازی ڕاست.
۞ وَلَوْ رَحِمْنَٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِم مِّن ضُرٍّۢ لَّلَجُّوا۟ فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ
Wa law rahimnaahum wa kashafnaa maa bihim min durril lalajjoo fee tughyaanihim ya'mahoon
خۆ ئهگهر بهزهییمان پیایاندا بێتهوهو ڕهحمیان پێ بکهین و ناخۆشی و سهغڵهتیان لهسهر لا بهرین، ئهوه له ستهم و سهرکهشیاندا ڕۆدهچن و سهرگهردان دهبن.
وَلَقَدْ أَخَذْنَٰهُم بِٱلْعَذَابِ فَمَا ٱسْتَكَانُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
Wa laqad akhaznaahum bil'azaabi famastakaanoo li Rabbihim wa maa yatadarra'oon
سوێند به خوا به ڕاستی ئێمه تووشی سزاو ئازاری (جۆراو جۆرمان) کردن، کهچی لهگهڵ ئهوهشدا نه ملکهچ بوون بۆ پهروهردگاریان و نه لێی دهپاڕێنهوه.
حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَابًۭا ذَا عَذَابٍۢ شَدِيدٍ إِذَا هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ
Hattaaa izaa fatahnaa 'alaihim baaban zaa 'azaabin shadeedin izaa hum feehi mublisoon
ههتا ئهو کاتهی که دهروازهی سزایهکی سهختیان لێ دهکهینهوه، ئیتر دهستبهجێ لهناویدا سهرگهردان و سهر لێشێواو نائومێد دهبن.
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَشْكُرُونَ
Wa Huwal lazeee ansha a-lakumus sam'a wal absaara wal af'idah; qaleelam maa tashkuroon
ههر ئهو زاتهیه که (دهزگای) بیستن و بینین و لێکدانهوهی پێ بهخشیوون، کهچی زۆر کهمتان سوپاسگوزارن.
وَهُوَ ٱلَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
Wa Huwal lazee zara akum fil ardi wa ilaihi tuhsharoon
ئهو زاتهیه له زهویدا بهرپای کردوون و بڵاوی کردوونهتهوه، سهرهنجام (له ڕۆژی قیامهتدا) ههر بۆ لای ئهویش کۆ دهکرێنهوه.
وَهُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخْتِلَٰفُ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Wa Huwal lazee yuhyee wa yumeetu wa lahukh tilaaful laili wannahaar; afalaa ta'qiloon
ئهو زاتهشه که ژیان دهبهخشێت و مردن پێش دههێنێت، گۆڕینی شهوو ڕۆژیش ههر بهدهست ئهوه (له ڕووی تاریکی و ڕووناکی، کورتی و درێژی و... هتد)، جا ئایا ئێوه عهقڵ بهکار ناهێنن؟ ژیریتان ناخهنهکار؟
بَلْ قَالُوا۟ مِثْلَ مَا قَالَ ٱلْأَوَّلُونَ
Bal qaaloo misla maa qaalal awwaloon
لهگهڵ ئهو ههموو بهڵگانهدا ئهوانه ههر وهکو خهڵکی پێشین قسه کۆنهکان دهڵێنهوهو..
قَالُوٓا۟ أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
Qaalooo 'a-izaa mitnaa wa kunnaa turaabanw wa 'izaaman 'a-innaa lamab 'oosoon
دهڵێن: باشه، ئهگهر مردین و بووینه خاك و خۆڵ و ئێسك ئایا ئێمه دووباره زیندوو دهکرێینهوه؟!
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا هَٰذَا مِن قَبْلُ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ
Laqad wu'idnaa nahnu wa aabaaa'unaa haazaa min qablu in haazaaa illaaa asaateerul awwaleen
به ڕاستی ئێمه و باوو باپیرانمان لهم جۆره بهڵێنانهمان پێشتر پێدرابوو، ئهم قسهو بهڵێنانه داستانی پێشینهکانه!!
قُل لِّمَنِ ٱلْأَرْضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
Qul limanil ardu wa man feehaaa in kuntum ta'lamoon
تۆش پێیان بڵێ: باشه زهوی و ئهو کهسانهی که لهسهری دهژین کێ خاوهنیانه، ئهگهر زیرهك و هۆشیارن؟ ئهگهر شت دهزانن؟!
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Sa-yaqooloona lillaah; qul afalaa tazakkkaroon
سهرئهنجام ههر دان به ڕاستیدا دهنێن و دهڵێن: ههرخوا، خاوهنیانه، ههر پهروهردگار بهدیهێنهریانه. ئهوسا پێیان بڵێ: جا ئهوه بۆچی یاداوهری وهرناگرن؟
قُلْ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبْعِ وَرَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ
Qul mar Rabbus samaawaatis sab'i wa Rabbul 'Arshil 'Azeem
پێیان بڵێ؛ ئهی کێ پهروهردگاری حهوت ئاسمانهکهیهو کێ پهروهردگاری عهرش و تهختی فهرمانڕهوایی گهورهو فراوانه؟ (ئاسمانهکان و زهوی له بهرامبهر عهرشی پهروهردگاردا، وهکو ئهڵقهیهکی پهنجه وایه له پاڵ چیایهکی گهورهدا).
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ
Sa yaqooloona lillaah; qul afalaa tattaqoon
سهرهنجام دهڵێن: ههر خوا پهروهردگاریانه، ئهوسا بڵێ: باشه ئاخر ئێوه لێی ناترسن؟ خۆتان ناپارێزن له خهشم و قینی؟ (ئاخر ئێوه له کێ یاخی دهبن؟)
قُلْ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
Qul mam bi yadihee malakootu kulli shai'inw wa Huwa yujeeru wa laa yujaaru 'alaihi in kuntum ta'lamoon
(ههروهها پێیان) بڵێ: کێ جڵهوی ههموو شتێکی بهدهسته، له کاتێکدا ههر ئهو پهنا بهخشهو کهس ناتوانێت له سزای ئهو زاته، کهس پهنا بدات، ئهگهر ئێوه بزانن و شارهزابن.
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ ۚ قُلْ فَأَنَّىٰ تُسْحَرُونَ
Sa yaqooloona lillaah; qul fa annaa tus haroon
(سهرهنجام بۆ ئهمهش) دهڵێن: ههموو ئهوانه به دهست خوایه، تۆش بڵێ: کهواته چۆن جادووتان لێ دهکرێت؟ که ئهمه دهزانن.
بَلْ أَتَيْنَٰهُم بِٱلْحَقِّ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ
Bal atainaahum bil haqqi wa innahum lakaaziboon
نهخێر وانیه، بهڵکو ئێمه حهقیقهت و ڕاستیمان بۆ هێناون، به ڕاستی نهفامان ههمیشه درۆزنن.
مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٍۢ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًۭا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Mat takhazal laahu minw waladinw wa maa kaana ma'ahoo min ilaah; izal lazahaba kullu ilaahim bimaa khalaqa wa la'alaa ba'duhum 'alaa ba'd; Subhaannal laahi 'ammaa yasifoon
ههرگیز خوا کهسی نهکردووه به ڕۆڵهی خۆی و هیچ خوایهکی لهگهڵدا نی یه، چونکه ئهو کاته ههر خوایهك دهچوو بهلای دروستکراوانی خۆیهوهو ههندێکی خۆی بڵند دهکرد بهسهر ههندێکی تردا (ئهوسا بوونهوهر تێکدهچوو)، پاکی و بێگهردی بۆ زاتی خوایه له بهرامبهر ئهو شتانهوه که (خوا نهناسان) ههڵی دهبهستن و دهیڵێن.
عَٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
'Aalimil Ghaibi wash shahhaadati fata'aalaa 'ammaa yushrikoon
)ئهو زاته) زانای نهێنی و شاراوهکانه، ههروهها زانای دیارو ئاشکراکانه، بهرزی و بڵندی بۆ ئهوه لهبهرامبهر ئهو شتانهوه که (نهفامان) دهیکهنه شهریك و هاوهڵی.
قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى مَا يُوعَدُونَ
Qur Rabbi immmaa turiyannee maa yoo'adoon
بڵێ: پهروهردگارا: ئهگهر ئهوهت نیشاندام که له توێی ههڕهشهکانتدا پێت ڕاگهیاندوون...
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِى فِى ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
Rabbi falaa taj'alnee fil qawmiz zaalimeen
ئهو کاته پهروهردگارا مهمخهره ڕیزی قهومی ستهمکارهوه.
وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَٰدِرُونَ
Wa innaa 'alaaa an nuriyaka maa na'iduhum laqaadiroon
بێگومان ئێمه دهسهڵاتمان ههیه، ئهو ههڕهشانهی لێمان کردوون پێشی بهێنین و نیشانت بدهین.
ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ٱلسَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ
Idfa' billate hiya ahsanus saiyi'ah; nahnu a'lamu bimaa yasifoon
ههوڵ بده بهچاکترین و جوانترین شێوه پاڵ به ههڵهو ناڕێکی ناحهزانهوه بنێیت و خهمت نهبێت ئێمه چاك ئاگادارین له گوفتارو قسهی ناڕهوایان.
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ
Wa qur Rabbi a'oozu bika min hamazaatish Shayaateen
(خۆت بسپێره بهخواو) بڵێ: پهروهردگارا من پهنا دهگرم به تۆ لهههموو خهتهرهو خهیاڵ و وهسوهسهی شهیتانهکان.
وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ
Wa a'oozu bika Rabbi ai-yahduroon
پهنا دهگرم به تۆ ئهی پهروهردگارم که شهیتانهکان بهدهورمدا کۆ ببنهوهو (سهرم لێ بشێوێنن).
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ٱرْجِعُونِ
Hattaaa izaa jaaa'a ahada humul mawtu qaala Rabbir ji'oon
(خوا نهناسان بهردهوام لهسهر ڕێبازی چهوتیانن)، ههتا ئهو کاتهی مردن یهخهیان دهگرێت، ئهوسا هه ڕیهکهیان دهڵێت: پهروهردگارا بمگێڕهرهوه بۆ دنیا...
لَعَلِّىٓ أَعْمَلُ صَٰلِحًۭا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّآ ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا ۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
La'alleee a'malu saalihan feemaa taraktu kallaa; innahaa kalimatun huwa qaaa'iluhaa wa minw waraaa'him barzakhun ilaa Yawmi yub'asoon
بهڵکو چاکه ئهنجام بدهم و کاری باشه بکهم و ئهو ههڵانهی که له دهستم چووه لهمهودوا لهدهستی نهدهم، (بهڵام تازه کار له کار ترازاوه، شتی وا مهحاڵه، بۆیه به توندی پێی دهوترێت): نهخێر، ئهوه قسهیهکه ئهو بۆ خۆی دهیڵێت، بهڵکو دهبێت له جیهانی بهرزهخدا، له نێوان مردن و زیندوو بوونهوهدا تا کاتێك زیندوو دهکرێنهوه چاوهڕێ بێت.
فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ
Fa izaa nufikha fis Soori falaaa ansaaba bainahum yawma'izinw wa laa yatasaaa'aloon
جا کاتێك فوو دهکرێت به _صور_دا ئهوه هیچ پهیوهندیهکی خزمایهتی لهو ڕۆژهدا نی یهو کهس له کهس ناپرسێتهوه.
فَمَن ثَقُلَتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
Faman saqulat mawaazee nuhoo fa ulaaa'ika humul muflihoon
ئهو کهسهی تهرازووی چاکهکانی قورس بێت، ئا ئهوانه سهرفرازو سهرکهوتوون.
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فِى جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ
Wa man khaffat mawaa zeenuhoo fa ulaaa'ikal lazeena khasiroon anfusahum fee Jahannnama khaalidoon
بهڵام ئهو کهسهی تهرازووی چاکهکانی سووك بێت، ئهوانه ئهو کهسانهن خۆیان له دهستداوهو خۆیان خهسارو ڕیسوا کردووه، دهبێت ههر له ناو دۆزهخدا ژیانی نهبڕاوه ببهنه سهر.
تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمْ فِيهَا كَٰلِحُونَ
Talfahu wujoohahumun Naaru wa hum feehaa kaalihood
بڵێسهی ئاگر چڕو چاویان دهبرژێنێت، ههموویان لێویان ههڵقرچاوهو دانیان ڕیچ دهبێتهوه (دیمهنیان سامناکه).
أَلَمْ تَكُنْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ
Alam takun Aayaatee tutlaa 'alaikum fakuntum bihaa tukazziboon
(ئهوسا خوا پرسیاریان لێ دهکات) ئایا کاتی خۆی ئایهتهکانی من بهسهرتاندا نه دهخوێنرایهوه؟ کهچی ئێوه بڕواتان پێی نهبوو، به درۆتان دهزانی؟
قَالُوا۟ رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًۭا ضَآلِّينَ
Qaaloo Rabbanaa ghalabat 'alainaa shiqwatunaa wa kunnaa qawman daaalleen
(سهرهنجام به کهساسیهوه) دهڵێن: پهروهردگارا نهگبهتی و نههامهتی سهرشانی گرتین و زاڵ بوو بهسهرماندا ئێمه کهسانێکی گومڕا بووین.
رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ
Rabbanaa akhrijnaa minhaa fa in 'udnaa fa innaa zaalimoon
پهروهردگارا له ناو ئاگری دۆزهخ و سزاکهیدا دهرمان بهێنه ئهگهر جارێکی تر گهڕاینهوه (بۆ گومڕایی) ئهوه ئیتر دیاره که ئێمه کهسانێکی ستهمکارین.
قَالَ ٱخْسَـُٔوا۟ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ
Qaalakh sa'oo feehaa wa laa tukallimoon
(خوای گهوره له وهڵامیاندا به تووڕهییهوه) دهفهرموێت: بێ دهنگ بن و دهمتان داخهن، قسهشم له گهڵدا مهکهن.
إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٌۭ مِّنْ عِبَادِى يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Innahoo kaana fareequm min 'ibaadee yaqooloona Rabbanaaa aamannaa faghfir lanaa warhamnaa wa Anta khairur raahimeen
چونکه به ڕاستی کاتی خۆی دهستهیهك له بهنده ئیماندارهکانم دهیانوت؛ پهروهردگارا ئێمه ئیمان و باوهڕی دامهزراومان به زاتی تۆ هێناوه، ده، لێمان خۆش ببهو ڕهحممان پێ بکه چونکه تۆ چاکترین زاتێکی که له ههموو خاوهن ڕهحم و سۆزهکان میهرهبانتریت.
فَٱتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوْكُمْ ذِكْرِى وَكُنتُم مِّنْهُمْ تَضْحَكُونَ
Fattakhaztumoohum sikhriyyan hattaaa ansawkum zikree wa kuntum minhum tadhakoon
کهچی ئێوه گاڵتهتان پێ دهکردن، ههتا گهیشته ڕادهیهك یادی منیان له بیر بردنهوهو ئێوه بهردهوام بهوان پێدهکهنین.
إِنِّى جَزَيْتُهُمُ ٱلْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوٓا۟ أَنَّهُمْ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ
Inee jazaituhumul Yawma bimaa sabarooo annahum humul faaa'izoon
(جا با بزانن که) بێگومان ئهمڕۆ من پاداشتم داونهتهوه بههۆی ئهوهوه که خۆگر بوون، به ڕاستی ههر ئهوانیش سهرکهوتوو سهرفرازن.
قَٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ
Qaala kam labistum fil ardi 'adada sineen
(ئهوسا خوای گهوره) لێیان دهپرسێت: ئهوه چهند ساڵ له زهویدا ژیانتان برده سهر.
قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍۢ فَسْـَٔلِ ٱلْعَآدِّينَ
Qaaloo labisnaa yawman aw ba'da yawmin fas'alil 'aaaddeen
(دۆزهخییان) دهڵێن: ڕۆژێك یان کهمتر له ڕۆژێك (دیاره که ژیانی دنیا له چاوی ژیانی نهبڕاوه و ههمیشهیی دا زۆر کورت و کۆتاو کهم دێته بهر چاو، یاخود جیهانی بهرزهخ وهکو ڕۆژێك یان کهمتر ههستی پێ دهکرێت)، لهو کهسانه بپرسن که بیرو هۆشیان لای خۆیانهو حسابی ژمارهو کات دهکهن.
قَٰلَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًۭا ۖ لَّوْ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
Qaala il labistum illaa qaleelal law annakum kuntum ta'lamoon
(خوای گهوره پێیان) دهفهرموێت: له ڕاستیدا مانهوهتان له دنیادا ههر زۆر کهم بووه، ئهگهر بهڕاستی دهتانزانی؟
أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَٰكُمْ عَبَثًۭا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ
Afahsibtum annamaa khalaqnaakum 'abasanw wa annakum ilainaa laa turja'oon
ئایا گومانتان وادهبرد که به ڕاستی ئێمه ئێوهمان به بێ مهبهست دروست کردووهو ئێوه بۆ لای ئێمه ناهێنرێنهوه؟!
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْكَرِيمِ
Fata'aalal laahul Malikul Haqq; laaa ilaaha illaa Huwa Rabbul 'Arshil Kareem
بهرزی و بڵندی بۆ خوا، پاشای ڕهوای حهق، هیچ خوایهك نیه جگه لهو زاته، خاوهنی عهرشی شکۆدارو بهڕێزه.
وَمَن يَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرْهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلْكَٰفِرُونَ
Wa mai yad'u ma'allaahi ilaahan aakhara laa burhaana lahoo bihee fa innnamaa hisaabuhoo 'inda Rabbih; innahoo laa yuflihul kaafiroon
ئهو کهسهی خوایهکی تر بڕیار بدات و بیکاته شهریکی خوا، له کاتێکدا که هیچ بهڵگهیهکی به دهستهوه نیه، ئهوه به ڕاستی حساب و لێپرسینهوهی لای پهروهردگارێتی، بێگومان بێ باوهڕو خوا نهناسان سهرفراز نابن.
وَقُل رَّبِّ ٱغْفِرْ وَٱرْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Wa qur Rabbigh fir warham wa Anta khairur raahimeen
(ئهی محمد صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار! تۆ) بڵێ: پهروهردگارا: له گوناهو ههڵهکانم خۆش ببهو ڕهحمم پێ بکه چونکه تۆ له ههموو میهرهبانان میهرهبانتریت.
گوێبگرە لە قورئانی پیرۆز بە دەنگی ڕەوان
گوێبگرە بە دەنگ