سورة النجم
بەشی 53 | 62 ئایەت
وەرگێڕان: بورهان محمد ئەمین
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ
Wannajmi izaa hawaa
سوێند بهئهستێره کاتێک لهشوێنی خۆی دهترازێت و بهخێرایی بهردهبێتهوه و ئاوا دبێت
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ
Maa dalla saahibukum wa maa ghawaa
هاوهڵ وهاوڕێی ئێوه محمد (صلی الله علیه وسلم) گومڕاو سهرلێشێواو نهبووه، لهرێگهی ڕاست و ڕهوان نهترازاوه
وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ
Wa maa yyantiqu 'anilhawaaa
قسهو گوفتاریشی (ئهوهی کهقورئانه) لهئارهزوو بازی و ههواو ههوهسهوهنیه
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ
In huwa illaa Wahyuny yoohaa
ئهمهی کهرای دهگهیهنێت تهنها نیگاو وهحی خوای یه
عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ
'Allamahoo shadeedul quwaa
جوبرهئیلی فریشته خاوهنی هێزو توانای زۆر، قورئانی فێر کردووه
ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ
Zoo mirratin fastawaa
ئهو جوبرهئیلهی کهخاوهنی بیرو هۆشێکی زۆر بههێزو دیمهنێکی جوان بوو، ئینجا لهسهر شێوه ڕاستهقینهکهی خۆی وهستا
وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ
Wa huwa bil ufuqil a'laa
لهکاتێکدا لهئاسۆی ههرهبهرزو بڵندهوه سهری ههڵدابوو، ئاسۆی پڕکردبوو
ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ
Summa danaa fatadalla
لهوهودوا تا دههات نزیک دهبۆوه و سهرهنجام هاتهخوارهوهبۆ لای پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)
فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ
Fakaana qaaba qawsaini aw adnaa
ئهوهندهلێی نزیک بۆوه نێوانیان بهقهدهر دووکهوان یان کهمتریش بوو
فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ
Fa awhaaa ilaa 'abdihee maaa awhaa
ئینجا خوا لهڕێگهی ئهوهوه، نیگای کرد بۆ بهندهی خۆی، ئای چ نیگایهک بوو!
مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ
Maa kazabal fu'aadu maa ra aa
ئهوسا ئهوهی کهبهچاوی سهری بینی، لهناخ و دهرونیهوه بڕوای پێی ههبوو، ناخ و دهروونی ڕاستیهکانی بهدرۆنهدانی
أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ
Afatumaaroonahoo 'alaa maayaraa
جا ئایا ڕاسته؟ ئێوه موجادهلهی لهگهڵدا دهکهن لهسهر شتێک کهئهو دڵنیایه لهدیتنی؟
وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ
Wa laqad ra aahu nazlatan ukhraa
سوێند بهخوا بێگومان جارێکی تریش لهدابهزینێکی تردا جوبرهئیلی بینیووه (کاتێک هاتووهبیبات بۆ شهوڕهوی)
عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ
'Inda sidratil muntaha
لهکاتێکدا له (سدرهالمنتهی) دا بوو
عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ
'Indahaa jannatul maawaa
کهلهوێدا بهههشتی (مَڕْوَى) ههیه بهواتای لانهو جێگهی حهوانهوه
إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ
Iz yaghshas sidrata maa yaghshaa
کاتێک ئهوهی _ سدره_ ی داپۆشی مهگهر ههر خوا خۆی بزانێت کێن و چین و کاریان چیه...
مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ
Maa zaaghal basaru wa maa taghaa
جا بینینی ئهو بهدیهێنراوانه لهو شهوهدا وهنهبێت چاوبهست لهپێغهمبهر کرابێت و چاوی لێ لادا بێت
لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ
Laqad ra aa min aayaati Rabbihil kubraaa
بێگومان پێغهمبهر (چلی الله علیه وسلم) لهو شهوهدا لهبهڵگه و نیشانه و موعجیزه گهورهکانی پهروهردگاری بینیووه، بهچاوی سهری، بهههموو ههستی..
أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ
Afara'aytumul laata wal 'uzzaa
جا ههواڵم بدهنێ دهربارهی لات و عوززا و (دوودانهبتی ناشرین و ئێسک تاڵی دروستکراو)!
وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ
Wa manaatas saalisatal ukhraa
مهناتی سێههمیش!! (ئهویش بتێکی تره، ئایا دهسهڵاتیان ههیه).
أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ
A-lakumuz zakaru wa lahul unsaa
ئایا ڕهوایه کوڕان بۆ خۆتان و کچان بۆ خوا بهچاک بزانن (خوای گهورهدهیهوێت بهعهقڵی چهوتیان ڕهخنهیان لێبگرێت، ئهگینا کوڕو کچ ههردووک دروستکراوی خوان و پێوهی ڕێز تهنها خواناسی و پارێزکاریه)
تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ
Tilka izan qismatun deezaa
ئهگهر وابێت ئهو کاتهئهو دابهشکردن و بڕیارهتان زۆر دوورهلهدادپهروهریهوه و لهسنوور ترازانه
إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ
In hiya illaaa asmaaa'un sammaitumoohaaa antum wa aabaaa'ukum maaa anzalal laahu bihaa min sultaan; inyyattabi'oona illaz zanna wa maa tahwal anfusu wa laqad jaaa'ahum mir Rabbihimul hudaa
ئهم بت و پهیکهرانه تهنها شتێکه کهخۆتان و باوو باپیرانتان ناوتان لێ ناون و هیچی تر نین، خوا بهڵگهیهکی نهناردووهلهسهر ڕهوا بوونیان، سهیره، ئهوانهتهنها شوێنی گومان و ئارهزوی دهروونهنهخۆشیهکانیان دهکهون، لهکاتێکدا کهبهڕاستی لهلایهن پهروهردگاریانهوه هیدایهت و ڕێنمووییان پێ گهیشتووه!
أَمْ لِلْإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ
Am lil insaani maa taman naa
نهخێر بۆ ئادهمیزاد نی یه ئهوهی داوای دهکات، (چونکهئاواتهکانی نایهته دی لهدنیادا)؟!
فَلِلَّهِ ٱلْءَاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ
Falillaahil aakhiratu wal oolaa
کهواتهههر خوایه خاوهنی دنیا وقیامهت. (ئهی بۆ ههوڵی بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو زاتهنادهن؟!).
۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ
Wa kam mim malakin fissamaawaati laa tughnee shafaa'atuhum shai'an illaa mim ba'di anyyaazanal laahu limany yashaaa'u wa yardaa
زۆر فریشتهش لهئاسمانهکاندا ههن کهتکاو پاڕانهوهیان ناکام و بێ سووده، مهگهر خوا مۆڵهت بدات بۆ ههرکهسێک کهشایستهیه و ڕازی بێت کهتا بکات، یان تکای بۆ بکرێت
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ
innal lazeena laa yu'minoona bil aakhirati la yusammoonal malaaa'ikata tasmiyatal unsaa
بێگومان ئهوانهی کهباوهڕ بهقیامهت و لێپرسینهوه ناهێنن ناوی ئافرهت دهنێن لهفریشتهکان، (لهحاڵێکدا فریشتهکان دروستکراوانێکی تایبهتن)
وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا
Wa maa lahum bihee min 'ilmin iny yattabi'oona illaz zanna wa innaz zanna laa yughnee minal haqqi shai'aa
ئهوانهلهو بارهیهوه هیچ جۆره زانستی و زانیاریهکیان نیه، بهڵکو ههر شوێنی گومانی بێ سهرو بن دهکهون، لهکاتێکدا کهگومان بههیچ شێوهیهک جێگهی حهق و ڕاستی ناگرێتهوه
فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا
Fa a'rid 'am man tawallaa 'an zikrinaa wa lam yurid illal hayaatad dunyaa
گوێ مهدهبهو کهسهی کهیاخی بووهلهیادو بهرنامهی ئێمه مهبهستیشی نهبووهتهنها ژیانی دنیایه نهبێت
ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ
Zalika mablaghuhum minal 'ilm; inna rabbaka huwa a'lamu biman dalla 'an sabee lihee wa huwa a'lamu bimanih tadaa
ئهوانه، ههر ئهوهندهی لێ دهزانن و عهقلیان ههر ئهوهندهدهبڕێت، بهڕاستی ههر پهروهردگاری تۆیه کهچاک دهزانێت کێ لهرێبازهکهی لایداوه و گومڕایه کێیش ڕێبازی ئیمان و هیدایهتی گرتۆتهبهر و شایستهی ڕێزه
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى
Wa lillaahi maa fis samaawaati wa maa fil ardi liyajziyal lazeena asaaa'oo bimaa 'amiloo wa yajziyal lazeena ahsanoo bilhusnaa
ههرچی لهئاسمانهکان و زهویدا ههیه ههر خوا خاوهنیهتی، (تاقیتان دهکاتهوه) بۆ ئهوهی تۆڵهبسێنێت لهوانهی کهخراپهیان کردووهبهگوێرهی کردهوهکانیان، پاداشتی ئهوانهش کهچاکهیان کردووهبهچاکترین شێوه بداتهوه
ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ
Allazeena yajtaniboona kabaaa'iral ismi walfawaa hisha illal lamam; inna rabbaka waasi'ul maghfirah; huwa a'lamu bikum iz ansha akum minal ardi wa iz antum ajinnatun fee butooni umma haatikum falaa tuzakkooo anfusakum huwa a'lamu bimanit taqaa
ئهوانهی کهخۆیان دهپارێزن لهگوناهو تاوانهگهورهکان لهگوفتارو کرداری بهد جگهلهوردهگوناهان، بهڕاستی پهروهردگاری تۆ ئهی پێغنمبهر (چلی الله علیه وسلم) ئهی ئیماندار چاوپۆشی زۆر فراوانه، چاک دهتانناسێت، لهکاتێکدا ئێوهی لهزهویدا بهرپاکردووه، لهو کاتهشدا ئێوه کۆرپهلهی بچووک بوون لهسکی دایکتاندا (ئاگای لێتان بوو)، کهواتهخۆتان بهچاک مهزانن و خۆتان بهپاڵفته دامهنێن، ههر خوا دهزانێت کێ تهقای ههیه و پارێزکاره
أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ
Afara'ayatal lazee tawallaa
جا ههواڵم بدهرێ ئایا ئهوهی پشتی لهباوهڕ ههلکرد...
وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ
Wa a'taa qaleelanw wa akdaa
کهمێکیشی بهخشی و خێرا دهستی گرتهوه...
أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ
A'indahoo 'ilmul ghaibi fahuwa yaraa
ئایا ئهو جۆره کهسانهزانستی و نهێنی دهزانن و ئاگاداری شاراوهکانن و دهیبینن؟!
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ
Am lam yunabbaa bimaa fee suhuhfi Moosa
ئایا ئاگادار نهکرابوو بهوهی لهپهڕاوهکانی موسادا بوو؟!
وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ
Wa Ibraaheemal lazee waffaaa
یان ئهو ئیبراهیمهی کهههموو پهیمانهکانی بهجێ هێنا بهتهواوی؟!
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ
Allaa taziru waaziratunw wizra ukhraa
(لهو پهڕاوو کتێبه پیرۆزانهدا هاتووه): کههیچ گوناهبارێک گوناهی تاوانبارێکی تر ههڵناگرێت
وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
Wa al laisa lil insaani illaa maa sa'aa
بهڕاستی ئادهمیزاد خاوهنی هیچ شتێک نی یه ئهوهتهنها ئهوهنهبێت کهخۆی کردوویهتی
وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ
Wa anna sa'yahoo sawfa yuraa
بێگومان ههوڵ و کۆششهکهی دهبینرێتهوه لهقیامهتدا
ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ
Summa yujzaahul jazaaa 'al awfaa
پاشان پاداشت دهدرێتهوه بهتێرو تهسهلی
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ
Wa anna ilaa rabbikal muntahaa
بهڕاستی و دڵنیاییهوه دهڵێین: کهکۆتایی ئهم ڕێگوزهره لهلای پهروهردگارتهوهسهرههڵ دهدات
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ
Wa annahoo huwa adhaka wa abkaa
بێگومان ههر ئهو زاتهش دیاردهی پێکهنین و گریانی لهئادهمیزادا بهدیهێناوه
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا
Wa annahoo huwa amaata wa ahyaa
ههروهها ههر خۆی دیاردهی مردن و ژیانی دروست کردووه
وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ
Wa annahoo khalaqaz zawjainiz zakara wal unsaa
ههر ئهو زاتهش دوو جۆری دروست کردووهکهنێرو مێیه....
مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ
Min nutfatin izaa tumnaa
لهنوتفهیهک (لهخاڵێکی زۆر بچووک ئهویش ئهگهر ویستی خوای لهسهربێت) کاتێک لهجێی خۆیدا دادهنرێت
وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ
Wa anna 'alaihin nash atal ukhraa
بێگومان لهسهر خوایشه دروست کردنهوهی تریش
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ
Wa annahoo huwa aghnaa wa aqnaa
دهوڵهمهندی و ئهوهی پێویست بێت دهیبهخشێت
وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ
Wa annahoo huwa rabbush shi'raa
ههر خوایش پهروهردگاری شیعرایه: (ئهستێرهیهکه ههندێ لهعهرهبهکان پهرستویانه، قهبارهکهی ده، ئهوهندهی خۆره، یهک ملیۆن ئهوهندهی نێوان زهوی و خۆر لێمانهووه دووره....)
وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ
Wa annahooo ahlak a 'Aadanil oolaa
ههر ئهو زاتهش قهومی عادی یهکهمی لهناو برد
وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ
Wa samooda famaaa abqaa
سمودیشی لهناو برد و هیچی نههێشتن
وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ
Wa qawma Noohim min qablu innahum kaanoo hum azlama wa atghaa
زووتریش قهومی نوحی لهناو برد کهبێگومان ئهوانیش ستهمکارو سهرکهشتر بوون
وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ
Wal mu'tafikata ahwaa
ههر ئهو زاتهتاوانباران و شهرواڵ پیسانیشی ژێرهو ژوورکرد....
فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ
Faghashshaahaa maa ghashshaa
ئینجا ئهو دێهاتانهی داپۆشی ئهوهی کهدای پۆشی. (بهبهرد باران)
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ
Fabi ayyi aalaaa'i Rabbika tatamaaraa
جا ئیتر ئهی بێ ئیمان تۆ لهکام یهک لهنازو نیعمهتهکانی خوا دوودڵیت...
هَٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ
Haazaa nazeerum minan nuzuril oolaa
ئهم پێغهمبهرهش هۆشیارکهرهوهیه لههۆشیارکهرهوانی پێشوو
أَزِفَتِ ٱلْءَازِفَةُ
Azifatil laazifah
(ئهوهچاک بزانن) قیامهت و لێپرسینهوه نزیک بووتهوه (نزیکه بهنیسبهت ههر ئادهمیزادێکهوه ههر کهمردن ئهوهقیامهت لهو بهرپا بووه، قیامهتی گهورهش کاتێک بهرپا دهبێت ههمووان واههست دهکهن کهچهند سهعات لهوهوپێش دنیا بوو وا ئێستهش قیامهته)!!
لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ
Laisa lahaa min doonil laahi kaashifah
کهسیش ناتونێت ئهو ڕۆژه دهربخات و بهرپای بکات جگهلهخوای باڵادهست
أَفَمِنْ هَٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ
Afamin hazal hadeesi ta'jaboon
جا ئایا ئێوه لهم قسهیه کهقورئانهسهرسام دهبن؟!
وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ
Wa tadhakoona wa laa tabkoon
پێ دهکهنن و گریانتان نایهت (بۆ ئهو چارهنووسهرهشهی کهچاوهڕێتانه)
وَأَنتُمْ سَٰمِدُونَ
Wa antum saamidoon
ئێوه بهردهوام سهرگهرمی ڕابوردنن و بێ هۆشن؟!
فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩
Fasjudoo lillaahi wa'budoo
(دهی کهواتهبێداربنهوه و داچڵهکێن) کهواتهسوژدهبۆ خوای بهدیهێنهر ببهن، ههر ئهویش بپهرستن