سورة التوبة
بەشی 9 | 129 ئایەت
وەرگێڕان: بورهان محمد ئەمین
بَرَآءَةٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦٓ إِلَى ٱلَّذِينَ عَٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ
Baraaa'atum minal laahi wa Rasooliheee ilal lazeena 'anhattum minal mushrikeen
ئهمه بهری بوونێکی گهوره و گرنگه لهلایهن خواو پێغهمبهرهکهیهوه بۆ ئهوانهی که پهیمانتان لهگهڵدا بهستبوون له هاوهڵگهران (واته پسان و نهمانی ئهو پهیمانانهیه که لهگهڵ هاوهڵگهراندا بهستراوه، چونکه ئهوان دهست پێشخهر بوون له شکاندنی پهیمانهکهدا).
فَسِيحُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍۢ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى ٱللَّهِ ۙ وَأَنَّ ٱللَّهَ مُخْزِى ٱلْكَٰفِرِينَ
Faseehoo fil ardi arba'ata ashhurinw wa'lamoooannakum ghairu mu'jizil laahi wa annal laaha mukhzil kaafireen
جا کهواته ئهی هاوهڵگهران بۆتان ههیه چوار مانگ بهسهر زهویدا بگهڕێن (تا شوێنێک بۆ نیشتهجێ بوونی خۆتان دهدۆزنهوه)، بشزانن بهڕاستی ئێوه دهسهوسانکهری خوا نین و له دهست ئهو دهرناچن، بهڕاستیش خوای گهوره ڕیسواکهری بێ باوهڕانه.
وَأَذَٰنٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦٓ إِلَى ٱلنَّاسِ يَوْمَ ٱلْحَجِّ ٱلْأَكْبَرِ أَنَّ ٱللَّهَ بَرِىٓءٌۭ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ۙ وَرَسُولُهُۥ ۚ فَإِن تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌۭ لَّكُمْ ۖ وَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى ٱللَّهِ ۗ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
Wa azaanum minal laahi wa Rasooliheee ilan naasi yawmal Hajjil Akbari annal laaha bareee'um minal mushrikeena wa Rasooluh; fa-in tubtum fahuwa khairullakum wa in tawallaitum fa'lamooo annakum ghairu mu'jizil laah; wa bashiril lazeena kafaroo biazaabin aleem
ئهمهش بانگهوازو ڕاگهیاندنێکه لهلایهن خواو پێغهمبهرهکهیهوه بۆ ههموو خهڵکی، له ڕۆژی حهجی گهورهدا که: بهڕاستی خواو پێغهمبهرهکهی بهرین له موشریک و هاوهڵگهران، جا ئهگهر ئێوه تهوبه بکهن و بگهڕێنهوه له بێ باوهڕی ئهوه چاکتره بۆتان، خۆ ئهگهر ههر یاخی بن و پشت ههڵکهن، ئهوه چاک بزانن بهڕاستی ئێوه دهسهوسانکهری خوا نین و له دهسهڵاتی دهرناچن و مژده بده بهوانهی که بێ باوهڕ بوون، بهسزایهکی پڕ ئێش و ئازار!!...
إِلَّا ٱلَّذِينَ عَٰهَدتُّم مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْـًۭٔا وَلَمْ يُظَٰهِرُوا۟ عَلَيْكُمْ أَحَدًۭا فَأَتِمُّوٓا۟ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ
Illal lazeena 'aahattum minal mushrikeena summa lam yanqusookum shai'anw-wa lam yuzaahiroo 'alaikum ahadan fa atimmooo ilaihim 'ahdahum ilaa muddatihim; innal laaha yuhibbul muttaqeen
بهڵام ئهو هاوهڵگهرانهی که پهیمانتان لهگهڵیاندا بهستووه، پاشان پابهندی پهیمانهکه بوون و هیچیان لێ کهم نهکردووه و یارمهتی کهسیشیان نهداوه دژتان، ئهوه ئێوه پهیمانهکهیان بۆ بهرنه سهرو تهواوی بکهن، تا کاتی دیاری کراویان، چونکه بهڕاستی خوا پارێزکارانی خۆش دهوێت.
فَإِذَا ٱنسَلَخَ ٱلْأَشْهُرُ ٱلْحُرُمُ فَٱقْتُلُوا۟ ٱلْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَٱحْصُرُوهُمْ وَٱقْعُدُوا۟ لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۢ ۚ فَإِن تَابُوا۟ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَخَلُّوا۟ سَبِيلَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
Fa izansalakhal Ashhurul Hurumu faqtulul mushrikeena haisu wajattumoohum wa khuzoohum wahsuroohum qaq'udoo lahum kulla marsad; fa-in taaboo wa aqaamus Salaata wa aatawuz Zakaata fakhalloo sabeelahum; innal laaha Ghafoorur Raheem
جا کاتێک مانگه حهرامهکان بهسهرچوون (که بریتیه له: ذوالقعدة، ذوالحجة، محرم، ڕجب) ئهوه هاوهڵگهرانی پهیمان شکێن بکوژن لهههر کوێ دهستان لێیان گیر بوو، یاخود بهدیل بیانگرن، سنوور دانێن بۆ چالاکیان، ههروهها کهمین و بۆسهیان له ههموو شوێنێکی لهباردا بۆ دانێن، جا ئهگهر (پێش ئهوهی دهستی ئێوهیان بگاتێ) تهوبهیان کردو وازیان هێنا لهو کارهیان و نوێژیان کردو زهکاتیاندا، ئهوه وازیان لێبهێنن و ڕێیان بۆ چۆڵ بکهن، چونکه بهڕاستی خوا لێخۆشبوو دلۆڤانه (ئهگهر ڕاست بکهن، خۆ ئهگهر به ڕاستیشیان نهبێت ئێوه حسابی ڕواڵهت بکهن).
وَإِنْ أَحَدٌۭ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ٱسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُۥ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَعْلَمُونَ
Wa in ahadum minal mushrikeenas tajaaraka fa ajirhu hattaa yasma'a Kalaamal laahi summa ablighhu maa manah; zaalika bi annahum qawmul laa ya'lamoon
خۆ ئهگهر کهسێک له هاوهڵگهران داوای پهنای لێ کردیت (ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم)، ئهی ئیماندار)، ئهوه تۆیش پهنای بده ههتا گوێی له فهرموودهکهی خوا (قورئان) دهبێت، پاشان بیگهیهنه بهو شوێنهی دهیهوێت و (ماڵ و گیان و ژیانی) تیایدا پارێزراوه، ئهم میهرهبانیه لهبهر ئهوهیه ئهوانه کهسانێکن نازانن (خواناسی چیه).
كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ رَسُولِهِۦٓ إِلَّا ٱلَّذِينَ عَٰهَدتُّمْ عِندَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۖ فَمَا ٱسْتَقَٰمُوا۟ لَكُمْ فَٱسْتَقِيمُوا۟ لَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَّقِينَ
Kaifa yakoonu lilmush rikeena 'ahdun 'indallaahi wa 'inda Rasoolihee illal lazeena 'aahattum 'indal Masjidil Haraami famas taqaamoo lakum fastaqeemoo lahum; innallaaha yuhibbul muttaqeen
چۆن پهیمان دهبێت بۆ هاوهڵگهران (ئهوانهی که چهندهها جار پهیمان دهشکێنن)، لای خواو لای پێغهمبهرهکهی (پهیمان نابێت)؟! جگه لهوانهی که له پاڵ مزگهوتی حهرام و (کهعبهدا) پهیمانتان (لهگهڵیاندا مۆرکرد) ههتا ئهوان پابهند و ڕاست و دروست بن لهسهر پهیمانهکهیان بهرامبهر ئێوهوه، ئهوه ئێوهش پابهندو ڕاست و ڕهوان بن بۆیان، چونکه بهڕاستی خوا پارێزکارانی خۆش دهوێت.
كَيْفَ وَإِن يَظْهَرُوا۟ عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا۟ فِيكُمْ إِلًّۭا وَلَا ذِمَّةًۭ ۚ يُرْضُونَكُم بِأَفْوَٰهِهِمْ وَتَأْبَىٰ قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَٰسِقُونَ
Kaifa wa iny-yazharoo 'alaikum laa yarquboo feekum illanw wa laa zimmah; yurdoo nakum biafwaahihim wa taabaa quloobuhum wa aksaruhum faasiqoon
چۆن (پابهندی پهیمان دهبن لهگهڵ ئێوهدا، کاری چاک لهوانه ناوهشێتهوه) خۆ ئهگهر له کاتێکدا دهستیان بهسهرتاندا بڕوات ئهوه هیچ سنوورێک ناپارێزن، نهخزمایهتی دهفامن، نهپهیمان، بهدهم و زاریان ڕازیتان دهکهن، دڵهکانیشیان دژو بێزارن لهوهی که بهدهم دهیڵێن (دژی ڕاگرتنی پهیمانهکانیانن) زۆربهشیان له سنوور دهرچوون و پهیمان شکێنن.
ٱشْتَرَوْا۟ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا فَصَدُّوا۟ عَن سَبِيلِهِۦٓ ۚ إِنَّهُمْ سَآءَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
Ishtaraw bi Aayaatil laahi samanan qaleelan fasaddoo 'an sabeelih; innahum saaa'a maa kaanoo ya'maloon
(هاوهڵگهران نرخیان بۆ ئایهتهکانی خوای گهوره دانهناوه) ئهوانه به ئایهتهکانی خوا پارهو دهستمایهیهکی کهمی دنیایان کڕی و گۆڕیانهوه (ئایهتهکانی خوایان گۆڕیهوه بهنرخێکی کهم و ههرزان) و ئینجا پشتیان ههڵکرد له ڕێگهی خوا، ڕێگری خهڵکیشیان لێ دهکرد، بهڕاستی ئهو (خوا نهناسانه) ناپهسهند بوو ئهو کارو کردهوهیهی که دهیانکردو ئهنجامیان دهدا.
لَا يَرْقُبُونَ فِى مُؤْمِنٍ إِلًّۭا وَلَا ذِمَّةًۭ ۚ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُعْتَدُونَ
Laa yarquboona fee mu'minin illanw wa laa zimmah wa ulaaa 'ika humulmu 'tadoon
ئهوانه دهربارهی هیچ ئیماندارێک سنووری خزمایهتی و پهیمان ڕهچاو ناکهن و ناپارێزن، ههر ئا ئهوانهشن دهستدرێژکاران.
فَإِن تَابُوا۟ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَإِخْوَٰنُكُمْ فِى ٱلدِّينِ ۗ وَنُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ
Fa in taaboo wa aqaamus Salaata wa aatawuz Zakaata fa ikhwaanukum fid deen; wa nufassilul Aayaati liqawminy ya'lamoon
جا ئهگهر تهوبه بکهن و پهشیمانی دهربڕن و نوێژهکانیان ئهنجام بدهن و زهکات له ماڵ و سامانیان دهرکهن، ئهوه برای دینی ئێوهن، ئێمهیش ئایهت و فهرمانهکان ڕوون دهکهینهوه بۆ کهسانێک که دهیزانن.
وَإِن نَّكَثُوٓا۟ أَيْمَٰنَهُم مِّنۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا۟ فِى دِينِكُمْ فَقَٰتِلُوٓا۟ أَئِمَّةَ ٱلْكُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَآ أَيْمَٰنَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ
Wa in nakasooo aimaanahum mim ba'di 'ahdihim wa ta'anoo fee deenikum faqaatilooo a'immatal kufri innahum laaa aimaana lahum la'allahum yantahoon
خۆ ئهگهر ئهوانه پهیمانهکانیان بشکێنن لهدوای بهستنی و گاڵتهو تانهوتهشهریان له ئاین و بهرنامهکهتان دهدا، ئهوه بجهنگن دژی سهرانی کوفر، بهڕاستی ئهوان هیچ پهیمانێکیان نیه، بۆ ئهوهی کۆڵ بدهن و واز له بێ باوهڕی خۆیان بهێنن.
أَلَا تُقَٰتِلُونَ قَوْمًۭا نَّكَثُوٓا۟ أَيْمَٰنَهُمْ وَهَمُّوا۟ بِإِخْرَاجِ ٱلرَّسُولِ وَهُم بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ أَتَخْشَوْنَهُمْ ۚ فَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَوْهُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ
Alaa tuqaatiloona qawman nakasooo aimaanahum wa hammoo bi ikhraajir Rasooli wa hum bada'ookum awwala marrah; atakhshawnahum; fallaahu ahaqqu an takhshawhu in kuntum mu'mineen
باشه، ئایا ئێوه ناجهنگن دژی کهسانێک که بهڵێن و پهیمانهکانیان ههڵوهشاندوه و ههوڵیشیاندا که پێغهمبهر دهرکهن له شاری (مهککه) و ههر ئهوانیش یهکهمجار دهستیان کرد به دژایهتیتان، ئایا لهوان دهترسن؟ جا خۆ ههر خوا شایستهیه که لێی بترسن ئهگهر ئێوه ئیماندارن.
قَٰتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ ٱللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍۢ مُّؤْمِنِينَ
Qaatiloohum yu'az zibhumul laahu bi aideekum wa yukhzihim wa yansurkum 'alaihim wa yashfi sudoora qawmim mu 'mineen
(ئهی ئیمانداران) بجهنگن دژی بێ باوهڕان، ئهوه خوایه که بهدهستی ئێوه سزایان دهدات و سهرشۆڕو خهجاڵهتیان دهکات و ئێوه بهسهریاندا سهر دهخات سینهی گرۆی ئیماندارانیش گوشادو ئاسووده دهکات و دڵ و دهروونیان ساڕێژ دهکات (چونکه کاتی خۆی کافرهکانی مهککه زۆر ئازارو ئهشکهنجهی ئیماندارانیان دهداو بێ بهزهییانه ههندێکیان لێ شههید کردن).
وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ ۗ وَيَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Wa yuzhib ghaiza quloobihim; wa yatoobullaahu 'alaa mai yashaaa'; wallaahu 'Aleemun Hakeem
ههرچی ئازارو کینهش ههیه لهدڵی ئیمانداراندا لای ببات و نهیهێڵێت، خوای گهورهش تهوبهو پهشیمانی لهو کهسه وهردهگرێت که خۆی دهیهوێت و (شایستهیه)، خوای گهوره زاناو دانایه.
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تُتْرَكُوا۟ وَلَمَّا يَعْلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَٰهَدُوا۟ مِنكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَا رَسُولِهِۦ وَلَا ٱلْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةًۭ ۚ وَٱللَّهُ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ
Am hasibtum an turakoo wa lammaa ya'lamil laahul lazeena jaahadoo minkum wa lam yattakhizoo min doonil laahi wa laa Rasoolihee wa lalmu'mineena waleejah; wallaahu khabeerum bimaa ta'maloon
(ئهی ئیمانداران) ئایا پێتان وابوو و واتان دهزانی ههروا وازتان لێدههێنرێت (بێ تاقیکردنهوه) لهکاتێکدا هێشتا خوا دهری نهخستووه ئهوانهی جیهادیان کردووهو تێکۆشاون له ئێوهو جگهله خواو پێغهمبهرهکهی و ئیمانداران کهسانی تریان نهکردووه بهجێی متمانهو ڕازو نهێنی خۆیان، خوایش ههمیشه ئاگاداره به ههموو ئهو کارو کردهوانهی که ئهنجامی دهدهن (بهڵام دهیهوێت ههموو ڕاستیهکان دهرکهون و بێنهروو).
مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَن يَعْمُرُوا۟ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ شَٰهِدِينَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِم بِٱلْكُفْرِ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ وَفِى ٱلنَّارِ هُمْ خَٰلِدُونَ
maa kaana lilmushrikeena ai ya'muroo masaajidal laahi shaahideena 'alaaa anfusihim bilkufr; ulaaa'ika habitat a'maaluhum wa fin naari hum khaalidoon
شیاو وشایسته نهبووه بۆ موشریک و هاوهڵگهران که مزگهوتهکانی خوا ئاوهدان بکهنهوه، لهکاتێکدا خۆیان شایهتن لهسهر خۆیان که بێ باوهڕن، ئهوانه ههموو کارو کردهوهکانیان بێ نرخه و پووچهڵ بۆتهوه، ئهوان لهناو ئاگری دۆزهخدا (له ژیانی کوله مهرگیدا) بهردهوامن.
إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَٰجِدَ ٱللَّهِ مَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلَّا ٱللَّهَ ۖ فَعَسَىٰٓ أُو۟لَٰٓئِكَ أَن يَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُهْتَدِينَ
Innamaa ya'muru masaa jidal laahi man aamana billaahi wal Yawmil Aakhiri wa aqaamas Salaata wa aataz Zakaata wa lam yakkhsa illal laaha fa'asaaa ulaaa'ika ai yakoonoo minal muhtadeen
بهڕاستی تهنها ئهو کهسه (بهدڵ و بهگیان) مزگهوتهکانی خوا ئاوهدان دهکاتهوه (به خواپهرستی و نوێکردنهوهی) که باوهڕی پتهوی بهخواو بهرۆژی دوایی هێناوه و نوێژهکانی بهچاکی ئهنجام داوهو زهکاتیشی (له ماڵ و سامانی) دهرکردووه و له کهسیش نهترساوه جگه له خوای باڵادهست، جا ئومێده ئهو جۆره کهسانه له ڕیزی ڕێنموویی کراواندا بن.
۞ أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ ٱلْحَآجِّ وَعِمَارَةَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ كَمَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَجَٰهَدَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ لَا يَسْتَوُۥنَ عِندَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Aja'altum siqaayatal haaajji wa 'imaaratal masjidil haraami kamman aamana billaahi wal Yawmil Aakhiri wa jaahada fee sabeelil laah; laa yastawoona 'indal laah; wallaahu laa yahdil qawmaz zaalimeen
ئایا ئێوه بهڕهواو دروستان دانا ئاوبهخشین بهحاجیان و ئاوهدان کردنهوهی مزگهوتی حهرام (کهعبه)، وهک ئهو کهسه وابێت که باوهڕی پتهوی بهخواو بهرۆژی دوایی هێناوهو تێکۆشاوه له پێناوی ڕێبازی خوادا؟ ئهو دوو دهستهیه وهک یهکنین و لهیهک ئاستدا نین لای خوا، خوای گهورهش هیدایهت و ڕێنموویی قهومی ستهمکار نادات.
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَهَاجَرُوا۟ وَجَٰهَدُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ ٱللَّهِ ۚ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ
Allazeena aamanoo wa haajaroo wa jaahadoo fee sabeelil laahi bi amwaalihim wa anufsihim a'zamu darajatan 'indal laah; wa ulaaa'ika humul faaa'izoon
ئهوانهی باوهڕیان هێناوه و کۆچیان کردووه و جیهادو ههوڵ و کۆششیان ئهنجامداوه له پێناوی ڕێبازو ڕهزامهندیی خوادا به ماڵیان و بهگیانیان، پلهپایهو پاداشتیان لای خوا بێ سنوور و گهورهتره، ئا ئهوانهش که باسکران ههر ئهوانه سهرفرازو بهختهوهرن...
يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍۢ مِّنْهُ وَرِضْوَٰنٍۢ وَجَنَّٰتٍۢ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌۭ مُّقِيمٌ
Yubashshiruhum Rabbuhum birahmatim minhu wa ridwaaninw wa Jannaatil lahum feehaa na'eemum muqeem
(جا ئهوانه) پهروهردگاریان مژدهیان دهداتێ به ڕهحمهت و میهرهبانی تایبهتی له لایهن خۆیهوه، هاوڕێ لهگهڵ ڕهزامهندی و خۆشنوودی و بهههشت و باخی بێ شومار، له کاتێکدا بۆ ئهوان ههیه لهو بهههشتهدا نازو نیعمهتی نهبڕاوه که پێشکهشیان دهکرێت.
خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥٓ أَجْرٌ عَظِيمٌۭ
Khaalideena feehaaa abadaa; innal laaha 'indahooo ajrun 'azeem
لهههمان کاتدا لهو بهههشتهدا بۆ ههمیشه و بهردهوام ژیان دهبهنه سهر، بهڕاستی خوای بهخشنده پاداشتی گهوره و بێ سنووری لهلایه.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوٓا۟ ءَابَآءَكُمْ وَإِخْوَٰنَكُمْ أَوْلِيَآءَ إِنِ ٱسْتَحَبُّوا۟ ٱلْكُفْرَ عَلَى ٱلْإِيمَٰنِ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo laa tattakhizooo aabaaa 'akum wa ikhwaanakum awliyaaa'a inis tahabbul kufra 'alal eemaan; wa mai yatawal lahum minkum fa ulaaa'ika humuz zaalimoon
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه، باو و باپیران و براکانتان مهکهنه پشتیوان و خۆشهویستی خۆتان، ئهگهر ئهوان بێ باوهڕیان خۆش ویست و ههڵیانبژارد بهسهر ئیمان و باوهڕدا، ههرکهس له ئێوه پشت بهوان ببهستێت و خۆشی بوێن، ئائهوانه ههر ستهمکارن.
قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ وَإِخْوَٰنُكُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَٰلٌ ٱقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَٰرَةٌۭ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَجِهَادٍۢ فِى سَبِيلِهِۦ فَتَرَبَّصُوا۟ حَتَّىٰ يَأْتِىَ ٱللَّهُ بِأَمْرِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْفَٰسِقِينَ
Qul in kaana aabaaa'ukum wa abnaaa'ukum wa ikhwaanukum wa azwaajukum wa 'asheeratukum wa amwaaluniq taraftumoohaa wa tijaaratun takhshawna kasaadahaa wa masaakinu tardawnahaaa ahabba ilaikum minal laahi wa Rasoolihee wa Jihaadin fee Sabeelihee fatarabbasoo hattaa yaatiyallaahu bi amrih; wallaahu laa yahdil qawmal faasiqeen
(ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: ئهگهر باوو باپیرانتان و براکانتان و هاوسهرانتان و عهشرهت و هۆزتان و ماڵ و سامانێک که بهدهستان هێناوه، یاخود بازرگانیهک دهترسن که شکان و بێ بازاڕی ڕووی تێبکات و خانووبهره و کۆشک و تهلارێک که حهز دهکهن لێتان تێک نهچێت و دڵخۆشن پێی، لاتان خۆشهویستترو نازدارتر بێت له خواو پێغهمبهرهکهی و جیهادو تێکۆشان لهپێناو ڕێبازی ئهو زاتهدا، ده ئهوه چاوهڕوان بن، ههتا خوای گهوره دێت به فهرمانهکانیهوه و (تۆڵهتان لێ دهسێنێت)، خوای پهروهردگاریش هیدایهت و ڕێنموویی قهومی یاخی و له سنوور دهرچوو نادات.
لَقَدْ نَصَرَكُمُ ٱللَّهُ فِى مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍۢ ۙ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ ۙ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنكُمْ شَيْـًۭٔا وَضَاقَتْ عَلَيْكُمُ ٱلْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُم مُّدْبِرِينَ
Laqad nasarakumul laahu fee mawaatina kaseeratinw wa yawma Hunainin iz a'jabatkum kasratukum falam tughni 'ankum shai'anw wa daaqat 'alaikumul ardu bimaa rahubat summa wallaitum mudbireen
سوێند بێت بێگومان خوای گهوره له زۆر شوێندا سهری خستن (بهسهر بێ باوهڕاندا)، له ڕۆ��ی حونهینیش کاتێک که زۆریی ژمارهی خۆتان سهرسامی کردبوون، جا (بینیتان) ئهو زۆریه هیچ فریاتان نهکهوت و بێ نیازی نهکردن، زهویش چهنده فراوانه لێتان هاتهوه یهک و تهنگ بوهوه، لهوهودوا ههموو پشتان ههڵکردو ڕاتانکرد.
ثُمَّ أَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَعَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ وَأَنزَلَ جُنُودًۭا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلْكَٰفِرِينَ
Summa anzalal laahu sakeenatahoo 'alaa Rasoolihee wa 'alalmu 'mineena wa anzala junoodal lam tarawhaa wa azzabal lazeena kafaroo; wa zaalika jazaaa'ul kaafireen
پاشان خوای گهوره ئارامی و ئاسوودهیی دابهزانده سهر پێغهمبهرهکهی و سهر ئیمانداران و سهربازانێکی دابهزان که نهتاندیووه، سزای ئهوانهشیدا که بێ باوهڕان بوون، ئهوهش سزای و پاداشتی بێ باوهڕانه.
ثُمَّ يَتُوبُ ٱللَّهُ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
Summa yatoobul laahu mim ba'di zaalika 'alaa mai yashaaa'; wallaahu Ghafoorur Raheem
ئینجا دوای ئهوه خوای گهوره له ههر کهسێک که بیهوێت و شایسته بێت تهوبه و پهشیمانی وهردهگرێت، خوا لێخۆشبوو میهرهبانه.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّمَا ٱلْمُشْرِكُونَ نَجَسٌۭ فَلَا يَقْرَبُوا۟ ٱلْمَسْجِدَ ٱلْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَٰذَا ۚ وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةًۭ فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦٓ إِن شَآءَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanooo innamal mushrikoona najasun falaa yaqrabul Masjidal Haraama ba'da 'aamihim haaza; wa in khiftum 'ailatan fasawfa yughnee kumul laahu min fadliheee in shaaa'; innallaaha 'Aleemun hakeem
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه چاک بزانن که موشریک و هاوهڵگهران ناپوخت و پیسن، ئیتر لهم ساڵهیان بهدواوه نابێت نزیکی مزگهوتی حهرام (کهعبهی پیرۆز) بکهون، خۆ ئهگهر دهترسن له ههژاری و نهداری و بێ بازاڕی ئهوه بزانن کهله ئایندهدا خوای گهوره له فهزڵ و بهخشندهیی خۆی دهوڵهمهندتان دهکات ههر کاتێک بیهوێت (بێگومان سامانی نهوت و کانزاکان بهشێکن لهو مژدهیه) بهڕاستی خوا زاناو دانایه.
قَٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ ٱلْحَقِّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ حَتَّىٰ يُعْطُوا۟ ٱلْجِزْيَةَ عَن يَدٍۢ وَهُمْ صَٰغِرُونَ
Qaatilul lazeena laa yu'minoona billaahi wa laa bil yawmil Aakhiri wa laa yuharrimoona maa harramal laahu wa Rasooluhoo wa laa yadeenoona deenal haqqi minal lazeena ootul Kitaaba hattaa yu'tul jizyata ai yadinw wa hum saaghiroon
(ئهی ئیمانداران) دژی ئهوانهی که باوهڕی (ڕاست و دروستیان) بهخواو بهرۆژی قیامهت نیه و ئهو شتانهی خواو پێغهمبهرهکهی بهحهرامیان داناوه بهحهرامی نازانن و پهیڕهوی دینی حهق نابن، لهوانهی که کتێبیان پێدراوه له (گاورو جوو) بجهنگن، ههتا ئهو کاتهی بهناچاری باج پێشکهش بهدهوڵهتی ئیسلام دهکهن، (لهجیاتی ئهوهی که گیان و ماڵ و سامانیان پارێزراوه و بهشداری جهنگ ناکهن).
وَقَالَتِ ٱلْيَهُودُ عُزَيْرٌ ٱبْنُ ٱللَّهِ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَى ٱلْمَسِيحُ ٱبْنُ ٱللَّهِ ۖ ذَٰلِكَ قَوْلُهُم بِأَفْوَٰهِهِمْ ۖ يُضَٰهِـُٔونَ قَوْلَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَبْلُ ۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُ ۚ أَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ
Q qaalatil yahoodu 'Uzairunib nul laahi wa qaalatin Nasaaral Maseehub nul laahi zaalika qawluhum bi afwaahihim yudaahi'oona qawlal lazeena kafaroo min qabl; qatalahumul laah; annaa yu'fakoon
جولهکه وتیان: عوزهیر کوڕی خوایه، گاورهکانیش وتیان: مهسیح کوڕی خوایه!! ئا ئهو بوختانه (نابهجێیانه) قسهی ئهوانه و بهدهم دهیڵێن و لێی تێناگهن (بیرێک ناکهنهوه، تیافکرن) ئهو گوفتارهیان لاسایی کردنهوهی ئهوانهیه که پێشتر بێ باوهڕ بوون (لهوهدا که دهیانوت فریشتهکان کچی خوان)، دهک بهکوشت چن و خوا لهناویان بهرێت، ئاخر ئهم بوختانه ناڕهوایانه چۆن ههڵدهبهستن.
ٱتَّخَذُوٓا۟ أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَٰنَهُمْ أَرْبَابًۭا مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَٱلْمَسِيحَ ٱبْنَ مَرْيَمَ وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوٓا۟ إِلَٰهًۭا وَٰحِدًۭا ۖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ سُبْحَٰنَهُۥ عَمَّا يُشْرِكُونَ
ittakhazooo ahbaarahum wa ruhbaanahum arbaabammin doonil laahi wal Maseehab na Maryama wa maaa umirooo illaa liya'budooo Ilaahanw Waa hidan laaa ilaaha illaa Hoo; Subhaanahoo 'ammaa yushrikoon
(گاورو جوو) حاخام و قهشهکانی خۆیان کردۆته پهروهردگاری خۆیان له جیاتی خوا (ملکهچ و فهرمانبهرداریانن، ئهوانیش بهئارهزووی خۆیان شتیان بۆ حهڵاڵ یان حهرام دهکهن) ههروهها مهسیحی کوڕی مهریهمیش (بهکوڕی خوا دهزانن) لهکاتێکدا که فهرمانیان پێنهدراوه جگه له پهرستنی تاکه خوایهک، بێگومان جگه لهوزاته خوایهکی تر نیه، پاکی و بێگهردی و ستایش بۆ ئهو زاتهیه، که (ئهو نهفامانه) هاوهڵی بۆ بڕیار دهدهن.
يُرِيدُونَ أَن يُطْفِـُٔوا۟ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفْوَٰهِهِمْ وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَٰفِرُونَ
Yureedoona ai yutfi'oo nooral laahi bi'afwaahihim wa yaaballaahu illaaa ai yutimma noorahoo wa law karihal kaafiroon
(ئهوانه بهو بیروباوهڕه پووچانهیانهوه) دهیانهوێت نوورو ئاینی خوا بهقاڵهی دهمیان بکوژێننهوه و خامۆشی بکهن (بهڵام خهیاڵیان خاوه) خوا ناهێڵێت ئاواتیان بێته دی و هیچ شتێکی تری ناوێت جگه لهوه نهبێت ئاین و نووری خۆی سهربخات و نووری خۆی تهواو بکات و دهری بخات، ههرچهنده کافرو بێ باوهڕان پێی سهغڵهت و دڵتهنگ بن.
هُوَ ٱلَّذِىٓ أَرْسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلْهُدَىٰ وَدِينِ ٱلْحَقِّ لِيُظْهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْمُشْرِكُونَ
huwal lazeee ar sala Rasoolahoo bilhudaa wa deenil haqqi liyuzhirahoo 'alad deeni kullihee wa law karihal mushrikoon
ههر ئهو زاته بۆیه پێغهمبهرهکهی هاوڕێ لهگهڵ هیدایهت و ڕێنموویی و ئایینی ڕاست و دروستدا ڕهوانه کردووه تا سهری بخات بهسهر ههموو بهرنامه و ئاینهکانی تردا، ههرچهنده موشریک و هاوهڵگهران پێی سهغڵهت و دڵتهنگ بن.
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلْأَحْبَارِ وَٱلرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَٰلَ ٱلنَّاسِ بِٱلْبَٰطِلِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۗ وَٱلَّذِينَ يَكْنِزُونَ ٱلذَّهَبَ وَٱلْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍۢ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanooo inna kaseeramminal ahbaari warruhbaani la yaakuloona amwaalan naasi bil baatili wa yasuddoona 'an sabeelil laah; wallazeena yaknizoonaz zahaba wal fiddata wa laayunfiqoonahaa fee sabeelil laahi fabashshirhum bi'azaabin aleem
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه، چاک بزانن که زۆربهی حاخام و مالومهکانی جوو و قهشهی گاوران، ماڵ و سامانی خهڵکی بهناحهق دهخۆن، بهرههڵستی ڕێباز و ئاینی خوا دهکهن، جا ئهوانهی که ئاڵتون و زیو کۆ دهکهنهوه و قایمی دهکهن و له پێناوی ڕێبازی خوادا و بۆ ڕهزامهندی ئهو، نایبهخشن، ئهوه مژدهی سزایهکی پڕ ئێشیان بدهرێ!!
يَوْمَ يُحْمَىٰ عَلَيْهَا فِى نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَىٰ بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ ۖ هَٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا۟ مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ
Yawma yuhmaa 'alaihaa fee naari jahannama fatukwaa bihaa jibaahuhum haazaa maa kanaztum li anfusikum fazooqoo maa kuntum taknizoon
(ئهو سزا سهخته) له ڕۆژێکدا دهبێت ئهو پاره و سامانهی کۆیان کردۆتهوه، له دۆزهخدا سوور دهکرێتهوه، ناوچاو و لاتهنیشت و پشتیانی پێ داخ دهکرێت، ئینجا پێیان دهوترێت: ئهمه ئهو سامانهیه که کۆتان دهکردهوه بۆ خۆتان، ده بچێژن سزای ئهوهی که بۆ خۆتان کۆدهکردهوه.
إِنَّ عِدَّةَ ٱلشُّهُورِ عِندَ ٱللَّهِ ٱثْنَا عَشَرَ شَهْرًۭا فِى كِتَٰبِ ٱللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ مِنْهَآ أَرْبَعَةٌ حُرُمٌۭ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ ۚ فَلَا تَظْلِمُوا۟ فِيهِنَّ أَنفُسَكُمْ ۚ وَقَٰتِلُوا۟ ٱلْمُشْرِكِينَ كَآفَّةًۭ كَمَا يُقَٰتِلُونَكُمْ كَآفَّةًۭ ۚ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلْمُتَّقِينَ
Inna 'iddatash shuhoori 'indal laahis naa 'ashara shahran fee Kitaabil laahi yawma khalaqas samaawaati wal arda minhaaa arba'atun hurum; zaalikad deenul qaiyim; falaa tazlimoo feehinna anfusakum; wa qaatilul mushrikeena kaaaf fattan kamaa yuqaati loonakum kaaaffah; wa'lamooo annal laaha ma'al muttaqeen
بێگومان ژمارهی مانگهکان لای خوا دوانزه مانگه، لهکتێبی خوادا له (لوح المحفوظ) دا دیاریکراوه، ههر لهو ڕۆژهوه که ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه، چوار مانگی به حهرام داناوه (واته جهنگ تیایدا نابێت بهرپا ببێت)، ههر ئهوهیه ئایین و بهرنامهی ڕاست و دروست، کهوابوو لهو مانگانهدا ستهم له خۆتان مهکهن و جهنگ بهرپا مهکهن، بهڵکو تهنها دژی موشریکانی (شهڕهنگێز) ههمووتان بجهنگن به گشتی ههروهکو ئهوان دژی ئێوه دهجهنگن بهگشتی، ئینجا بشزانن که خوا یارو یاوهری ئهو کهسانهیه که لێی دهترسن و پارێزکارن.
إِنَّمَا ٱلنَّسِىٓءُ زِيَادَةٌۭ فِى ٱلْكُفْرِ ۖ يُضَلُّ بِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُحِلُّونَهُۥ عَامًۭا وَيُحَرِّمُونَهُۥ عَامًۭا لِّيُوَاطِـُٔوا۟ عِدَّةَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ فَيُحِلُّوا۟ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ ۚ زُيِّنَ لَهُمْ سُوٓءُ أَعْمَٰلِهِمْ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ
Innamma naseee'u ziyaadatun filkufri yudallu bihillazeena kafaroo yuhil loonahoo 'aamanw wa yuhar rimoonahoo 'aamalliyu watti'oo 'iddata maa harramal laah; zuyyina lahum sooo'u a'maalihim; wallaahu laa yahdil qawmal kaafireen
بهڕاستی دواخستن و دهستکاری کردنی ئهو مانگانهی که جهنگ تیایاندا حهرامه، بۆ کاتێکی تر؛ سهرکهشی و ڕۆچونێکی زیاتره له کوفرو خوانهناسیدا، ئهوانهی که بێ بڕوا بوون پێی گومڕا دهکرێن، ساڵێک ئهو دهستکاریه بهحهڵاڵ دادهنێن و ساڵێکیش بهحهرام، بۆ ئهوهی ئهو مانگانه ڕێک بکهون لهگهڵ ژمارهی ئهو مانگانهی که خوا حهرامی کردوون، بهم جۆره ئهوهی خوا حهرامی کردبوو حهڵاڵیان دهکرد، ئهوانه کرداره ناپهسهندهکانی خۆیان لا جوان کرابوو، خوایش هیدایهت و ڕێنموویی هۆزی بێ باوهڕان ناکات.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَا لَكُمْ إِذَا قِيلَ لَكُمُ ٱنفِرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱثَّاقَلْتُمْ إِلَى ٱلْأَرْضِ ۚ أَرَضِيتُم بِٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا مِنَ ٱلْءَاخِرَةِ ۚ فَمَا مَتَٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فِى ٱلْءَاخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo maa lakum izaa qeela lakumun firoo fee sabeelil laahis saaqaltum ilal ard; aradeetum bilhayaatid dunyaa minal Aakhirah; famaa ma taaul hayaatiddunyaa fil Aakhirati illaa qaleel
ئهی ئهو کهسانهی ئیمان و باوهڕتان هێناوه: ئهوه بۆچی کاتێک پێتان دهوترێت ڕاپهڕن و ئامادهبن و هێرش بهرن له پێناوی ئاینی خوادا (دژی ئهو خوانهناسانهی که خۆیان ئاماده کردووه بۆ کوژاندنهوهی نووری خوا) ئێوه لهشتان دادههێزرێت و دهلکێن بهزهویداو زهمین گیردهبن (ئهڵبهته ئهم بانگهوازه ههرکاتێک لهلایهن سهرکردایهتی حهکیم و داناو بڕوا پێ کراوهوه بڕیار درا، که ههڵقوڵاوی ناو کۆمهڵگهی ئیماندارانه و ئهزموونی ساڵهها جیهادو خهباتی ژێر زهمینی ههیه، دهبێت لهلایهن ههموو ئیماندارانهوه پهیڕهوی بکرێت) ئایا ئێوه ڕازین به ژیانی دنیاو بهگرنگتری دهزانن له ژیانی نهبڕاوهی قیامهت له بهههشتی بهرین، بێگومان ژیانی دنیا به بهراورد لهگهڵ ژیانی پڕ له شادیی قیامهتدا زۆر زۆر کهم تهمهن و کهم خۆشی یه.
إِلَّا تَنفِرُوا۟ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا وَيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوهُ شَيْـًۭٔا ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌ
Illaa tanfiroo yu'az zibkum 'azaaban aleemanw wa yastabdil qawman ghairakum wa laa tadurroohu shai'aa; wal laahu 'alaa kulli shai'in Qadeer
ئهگهر (بۆ جیهاد) ڕانهپهڕن و دهستبهکار نهبن، ئهوه سزایهکی زۆر بهئێشتان دهدات و کهسانێکی تر دههێنێته کایهوه له ئێوه نهبن، وهنهبێت ئێوه بتوانن هیچ زهرهر و زیانێک به خوا بگهیهنن، (بهنهچوونتان بهدهم بانگهوازی خواوه، بهڵکو نافهرمانی و دنیاپهرستی ههر زیان له خۆتان دهدات)، خوایش ههمیشه بهسهر ههموو شتێکدا دهسهڵاتداره.
إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ثَانِىَ ٱثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِى ٱلْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَٰحِبِهِۦ لَا تَحْزَنْ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَا ۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُۥ بِجُنُودٍۢ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلسُّفْلَىٰ ۗ وَكَلِمَةُ ٱللَّهِ هِىَ ٱلْعُلْيَا ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Illaa tansuroohu faqad nasarahul laahu iz akhrajahul lazeena kafaroo saaniyasnaini iz humaa filghaari iz yaqoolu lisaahibihee la tahzan innnal laaha ma'anaa fa anzalallaahu sakeenatahoo 'alaihi wa aiyadahoo bijunoodil lam tarawhaa wa ja'ala kalimatal lazeena kafarus suflaa; wa Kalimatul laahi hiyal 'ulyaa; wallaahu 'Azeezun Hakeem;
ئهگهر ئێوه پشتگیری پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) نهکهن و یارمهتی نهدهن، ئهوه بهڕاستی خوا پشتگیری کردو سهری خست، کاتێک ئهوانهی بێ باوهڕ بوون دهریان کرد له شاری مهککه و یهکێک بوو لهو دوو کهسه کاتێک ههردووکیان لهناو ئهشکهوتهکهدا بوون (کاتێک بێ باوهڕهکان گهشتبوونه دهوروبهری ئهشکهوتهکه ئهبوبهکری هاوهڵی خهمی لێهات) پێغهمبهریش (صلى الله عليه وسلم) دڵی دایهوه و پێی وت: خهفهت مهخۆ، دڵنیابه خوامان لهگهڵه، ئهوسا ئیتر خوا ئاسوودهی و ئارامی خۆی دابهزانده سهری و پشتگیری و بههێزی کرد به سهربازانێک که ئێوه نهتاندهبینین و بهرنامهو ئاینی بێ باوهڕانی دانهواند و ڕیسواتری کرد، بهرنامهو ئاینی خوایش ههمیشه بهرزو بڵندتره، خوایش ههمیشه باڵادهست و دانایه.
ٱنفِرُوا۟ خِفَافًۭا وَثِقَالًۭا وَجَٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌۭ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
Infiroo khifaafanw wa siqaalanw wa jaahidoo bi amwaalikum wa anfusikum fee sabeelil laah; zaalikum khairul lakum in kuntum ta'lamoon
(ئهی ئیمانداران ههر کاتێک داواکران بۆ غهزا لهلایهن سهرکردایهتیهکی متمانه پێکراوهوه): ئێوه بهچهکی سووک و سهنگین و بهسواره و پیادهتانهوه ڕاپهڕن و ئامادهبن و جیهاد و تێکۆشان بکهن بهماڵ و سامان و گیانتان له پێناوی خوادا، ئهوه چاکتره بۆتان ئهگهر ئێوه بزانن و تێبگهن.
لَوْ كَانَ عَرَضًۭا قَرِيبًۭا وَسَفَرًۭا قَاصِدًۭا لَّٱتَّبَعُوكَ وَلَٰكِنۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ ٱلشُّقَّةُ ۚ وَسَيَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ لَوِ ٱسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنفُسَهُمْ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ
Law kaana 'aradan qareebanw wa safaran qaasidal lattaba'ooka wa laakim ba'udat 'alaihimush shuqqah; wa sayahlifoona billaahi lawis tata'naa lakharajnaa ma'akum; yuhlikoona anfusahum wal laahu ya'lamu innahum lakaa ziboon
ئهگهر (غهزای تهبووک) دهستکهوتێکی ئاسان و نزیک بوایه، یا سهفهرێکی مامناوهندی بوایه، ئهوه دووڕووهکان شوێنت دهکهوتن، بهڵام ڕێگهی دوورو پڕ مهینهت بۆ ئهوان زهحمهته، (جا لهوهودوا دێن) و سوێند بهزاتی خوا دهخۆن و دهڵێن: ئهگهر بمانتوانیایه ئهوه لهگهڵ ئێوهدا دهردهچووین و دههاتین بۆ غهزا، ئهوانه بهو ڕهفتارو درۆیانهیان، خۆیان تیادهبهن، خوایش دهزانێت بهڕاستی ئهوانه درۆزنن.
عَفَا ٱللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُوا۟ وَتَعْلَمَ ٱلْكَٰذِبِينَ
'Afal laahu 'anka lima azinta lahum hattaa yatabai yana lakal lazeena sadaqoo wa ta'lamal kaazibeen
خوا لێت خۆش بێت (ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم)! بۆ مۆڵهتت دانێ (نهدهبوایه مۆڵهتیان بدهیتێ) ههتا بهچاکی بۆت دهربکهوێت، کێ ڕاسته و باوهڕ دامهزراوه، کێش درۆزن و دوورووه.
لَا يَسْتَـْٔذِنُكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ أَن يُجَٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلْمُتَّقِينَ
Laa yastaazinukal lazeena yu'minoona billaahi wal Yawmil Aakhiri ai yujaa hidoo bi amwaalihim wa anfusihim; wallaahu 'aleemum bilmut taqeen
(بهڵام) ئهوانهی باوهڕیان بهخواو به ڕۆژی دوایی ههیه مۆڵهتت لێ ناخوازن (خۆ نادزنهوه له جیهادو له غهزا)، چونکه ئامادهن ماڵ و سامان و گیانیان بهخت بکهن له پێناوی خوادا، خوایش زانایه به خاوهن تهقواو پارێزکاران.
إِنَّمَا يَسْتَـْٔذِنُكَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَٱرْتَابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِى رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ
Innamaa yastaazinukal lazeena laa yu'minoona billaahi wal Yawmil Aakhiri wartaabat quloobuhum fahum fee raibihim yataraddadoon
(بهڵکو) بهڕاستی تهنها ئهوانه مۆڵهتت لێ دهخوازن که باوهڕ بهخواو به ڕۆژی دوایی ناهێنن، ئهوانه ههمیشه دوودڵن و دڵه ڕاوکێیانه، بهردهوام له گومانی خۆیاندا سهرگهردان و وێڵن و دێن و دهڕۆن.
۞ وَلَوْ أَرَادُوا۟ ٱلْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا۟ لَهُۥ عُدَّةًۭ وَلَٰكِن كَرِهَ ٱللَّهُ ٱنۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيلَ ٱقْعُدُوا۟ مَعَ ٱلْقَٰعِدِينَ
Wa law araadul khurooja la-'addoo lahoo 'uddatanw wa laakin karihal laahum bi'aasahum fasabbatahum wa qeelaq 'udoo ma'al qaa'ideen
ئهگهر ئهو دووڕووانه بیانویستایه دهرچن (بۆ غهزا) ئهوه خۆیان بۆ ئاماده دهکرد، بهڵام خوا چالاکی نواندن و دهرچوونی ئهوانی نهویست (چونکه دڵ و دهروون نهخۆش بوون)، لهبهر ئهوه سستی کردن و لهشی قورس کردن پێیان وترا: دانیشن بۆ خۆتان لهگهڵ پیرو مناڵ و پهککهوتهکاندا.
لَوْ خَرَجُوا۟ فِيكُم مَّا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًۭا وَلَأَوْضَعُوا۟ خِلَٰلَكُمْ يَبْغُونَكُمُ ٱلْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّٰعُونَ لَهُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ
Law kharajoo feekum maa zaadookum ilaa Khabaalanw wa la awda'oo khilaalakum yabghoona kumul fitnata wa feekum sammaa'oona lahum; wallaahu 'aleemum biz zaalimeen
ئهوانه ئهگهر دهرچوونایه و لهناوتاندا بوونایه هیچیان بۆ ئێوه زیاد نهدهکرد بێجگه له سستی نهبێت (له ئاشووب و گێره شێوێنی زیاتریان له دهست نهدههات) و دهستیان دهکرد به چرپ و چاپ لهناوتاندا و دهگهران بۆ دۆزینهوهی کهلێنێک، بهئاواتی ئاشووب ههڵگیرساندن له نێوانتاندا، کهسانێکیش ههن لهنێو ئێوهدا، گوێیان بۆ دهگرن، خوایش چاک ئاگاداره به کاروکردهوهی ستهمکاران.
لَقَدِ ٱبْتَغَوُا۟ ٱلْفِتْنَةَ مِن قَبْلُ وَقَلَّبُوا۟ لَكَ ٱلْأُمُورَ حَتَّىٰ جَآءَ ٱلْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ ٱللَّهِ وَهُمْ كَٰرِهُونَ
Laqadib taghawul fitnata min qablu wa qallaboo lakal umoora hattaa jaaa'al haqqu wa zahara amrul laahi wa hum kaarihoon
سوێند به خوا (ئهو دووڕووانه) پێشتریش ههوڵیان داو�� فیتنه و ئاشووب (له نێوان ئیمانداراندا) بهرپا بکهن و چهندهها فهرمان و نهخشهیان گۆڕی بۆ ئهوهی فێڵت لێ بکهن و ورهت بڕوخێنن، ههتا خوا کردی حهق هات و سهرکهوت و دینی خوا پایهدار بوو، لهکاتێکدا ئهوان ههمیشه سهغڵهتن (به پایهداری ئیسلام).
وَمِنْهُم مَّن يَقُولُ ٱئْذَن لِّى وَلَا تَفْتِنِّىٓ ۚ أَلَا فِى ٱلْفِتْنَةِ سَقَطُوا۟ ۗ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌۢ بِٱلْكَٰفِرِينَ
Wa minhum mai yaqoolu' zal lee wa laa taftinneee; alaa fil fitnati saqatoo; wa inna Jahannama lamuheetatum bil kaafireen
(لهو دووڕووه بێ چاوو ڕووانه) کهسانێک ههن که دهڵێن: مۆڵهتم بدهو تووشی گوناهو سهرپێچیم مهکه!! (بهبیانووی ئهوهی له غهزادا، لهوانهیه تووشی گوناهو ههڵه ببێت!!) له حاڵێکدا ئهو جۆره کهسانه با چاک بزانن که له گوناهو تاواندا ڕۆچوون، بێگومان دۆزهخیش گهمارۆی بێ باوهڕانی داوه و (ڕزگاربوونیان ئهستهمه).
إِن تُصِبْكَ حَسَنَةٌۭ تَسُؤْهُمْ ۖ وَإِن تُصِبْكَ مُصِيبَةٌۭ يَقُولُوا۟ قَدْ أَخَذْنَآ أَمْرَنَا مِن قَبْلُ وَيَتَوَلَّوا۟ وَّهُمْ فَرِحُونَ
in tusibka hasanatun tasu'hum; wa in tusibka museebatuny yaqooloo qad akhaznaaa amranaa min qablu wa yatawallaw wa hum farihoon
(ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) ئهگهر خێرو چاکهیهکت تووش بێت، ئهوه ئهوان پێی دڵتهنگ و سهغڵهت دهبن، خۆ ئهگهر بهڵاو ناخۆشیهکت تووش بێت ئهوه دهڵێن: ئێمه پێشتر دهستی خۆمانمان وهشاند (باشمان کرد نهچووین بۆ جهنگ، پێشبینی ئهمهمان دهکرد)، ئهوسا پشت ههڵدهکهن له کاتێکدا ئهوان دڵخۆش و شادمانن!...
قُل لَّن يُصِيبَنَآ إِلَّا مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَىٰنَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ
Qul lany-yuseebanaaa illaa maa katabal laahu lanaa Huwa mawlaanaa; wa 'alal laahi falyatawak kalimu 'minoon
(ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) تۆش بڵێ: ههرگیز لهوه زیاترمان بۆ پێش نایهت جگهلهوهی که خوا بۆی نوسیووین (ههرچیش بۆمان پێش دێت ههر خێره بۆمان)، ئهوزاته ههمیشه یارو پشتیوانمانه، دهبا ئیمانداران ههر پشت بهو خوایه ببهستن.
قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَآ إِلَّآ إِحْدَى ٱلْحُسْنَيَيْنِ ۖ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَن يُصِيبَكُمُ ٱللَّهُ بِعَذَابٍۢ مِّنْ عِندِهِۦٓ أَوْ بِأَيْدِينَا ۖ فَتَرَبَّصُوٓا۟ إِنَّا مَعَكُم مُّتَرَبِّصُونَ
Qul hal tarabbasoona binaaa illaaa ihdal husnayayni wa nahnu natrabbasu bikum ai yus eebakumul laahu bi'azaa bim min 'indiheee aw biaidee naa fatarabbasooo innaa ma'akum mutarabbisoon
(به دووڕووهکان و بێ باوهڕان) بڵێ: ئایا ئێوه له یهکێک لهو دوو سهرئهنجامه چاکه زیاتر چاوهڕوانی چیمان بۆ دهکهن، لهکاتێکدا ههردووکیان چاکن و ئاواتیان بۆ دهخوازین (که: یان سهرکهوتنه، یان شههید بوون) ئێمهش ههمیشه چاوهڕێی ئهوه دهکهین خوای گهوره بهڵاو سزایهکی تایبهتی خۆیتان بهسهردا ببارێنێت، یان بهدهستی ئێمه تووشی شکستی و نههامهتی ببن، ده ئیتر ئێوه خۆتان مهڵاس بدهن و چاوهڕێ بن، بهڕاستی ئێمهش لهگهڵتاندا چاوهڕێین.
قُلْ أَنفِقُوا۟ طَوْعًا أَوْ كَرْهًۭا لَّن يُتَقَبَّلَ مِنكُمْ ۖ إِنَّكُمْ كُنتُمْ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ
Qul anfiqoo taw'an aw karhal lany yutaqabbala min kum innakum kuntum qawman faasiqeen
به دووڕووهکان (که دهیانهوێت له ماڵ بهخشین خۆیان بشارنهوه) بڵێ: ههرچی دهبهخشن به ڕهزامهندیی یان بهناچاریی ههرگیز لێتان وهرناگیرێت، چونکه بهڕاستی ئێوه کهسانێکی گوناهبارو باوهڕ دانهمهزراون.
وَمَا مَنَعَهُمْ أَن تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَٰتُهُمْ إِلَّآ أَنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَبِرَسُولِهِۦ وَلَا يَأْتُونَ ٱلصَّلَوٰةَ إِلَّا وَهُمْ كُسَالَىٰ وَلَا يُنفِقُونَ إِلَّا وَهُمْ كَٰرِهُونَ
Wa maa mana'ahum an tuqbala minhum nafaqaatuhum illaaa annnahum kafaroo billaahi wa bi Rasoolihee wa laa yaatoonas Salaata illaa wa hum kusaalaa wa laa yunfiqoona illaa wa hum kaarihoon
ههر بۆیهش ئهوهی که دهیبهخشن لێیان وهرناگیرێت، چونکه ئهوانه باوهڕیان بهخواو بهپێغهمبهرهکهی (صلى الله عليه وسلم) نیه و نایهن بۆ نوێژ، مهگهر بهلهش بهباری تهمهڵی نهبێت، ماڵ و سامانیش نابهخشن مهگهر لهکاتێکدا که ئهوان نابهدڵ و سهخڵهتن.
فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَٰلُهُمْ وَلَآ أَوْلَٰدُهُمْ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنفُسُهُمْ وَهُمْ كَٰفِرُونَ
Falaa tu'jibka amwaaluhum wa laaa awlaaduhum; innamaa yureedul laahu liyu'az zibahum bihaa fil hayaatid dunyaa wa tazhaqa anfusuhum wa hum kaafiroon
(ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) ئهی ئیماندار) نهماڵ و سامان و نه نهوهیان سهرسامت نهکات بهباشیان بزانیت، چونکه بهڕاستی خوا ههر دهیهوێت له ژیانی دنیادا تووشی بهڵاو سزایان بکات له ڕێگهی ماڵ و سامان و نهوهیانهوه و گیانیان دهربێت، لهکاتێکدا که ئهوان بێ باوهڕن.
وَيَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنكُمْ وَمَا هُم مِّنكُمْ وَلَٰكِنَّهُمْ قَوْمٌۭ يَفْرَقُونَ
Wa yahlifoona billaahi innnahum laminkum wa maa hum minkum wa laakinnahum qawmuny yafraqoon
ئهوانه سوێندیش به خوا دهخۆن که بهڕاستی له ئێوهن، (بهڵام درۆ دهکهن) ئهوانه هیچ کاتێک له ئێوه نین، بهڵکو ئهوانه کهسانێکن که له ترسا خهریکن زیڕه بکهن و ترسنۆکن.
لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَـًٔا أَوْ مَغَٰرَٰتٍ أَوْ مُدَّخَلًۭا لَّوَلَّوْا۟ إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ
Law yajidoona malja'an aw maghaaraatin aw mudda khalal lawallaw ilaihi wa hum yajmahoon
خۆئهگهر پهنایهک یان چهند ئهشکهوتێک یان ژێر زهمینێکیان دهست بکهوێت ئهوه بهپهله ڕووی تێدهکهن و لهکاتێکدا که ئهوان هیچ شتێک جڵهویان ناگرێت (ئهوهنده له بهشداربوونی غهزا دهترسن).
وَمِنْهُم مَّن يَلْمِزُكَ فِى ٱلصَّدَقَٰتِ فَإِنْ أُعْطُوا۟ مِنْهَا رَضُوا۟ وَإِن لَّمْ يُعْطَوْا۟ مِنْهَآ إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ
Wa minhum mai yalmizuka fis sadaqaati fa-in u'too minhaa radoo wa illam yu'taw minhaaa izaa hum yaskhatoon
ههیانه تانهو تهشهر له تۆ دهدات له دابهشکردنی زهکات و دهستکهوتدا (پڕوپاگهنده دهکات که گوایه عهدالهت و دادی تێدا نیه)، جا ئهوانه ئهگهر بهشیان بدرێت ڕازین، ئهگهر بێ بهش بکرێن لێی ئهوه خێرا ئهوان ڕق ههڵدهگرن و کینه له سینه دهگرن.
وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا۟ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَقَالُوا۟ حَسْبُنَا ٱللَّهُ سَيُؤْتِينَا ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ وَرَسُولُهُۥٓ إِنَّآ إِلَى ٱللَّهِ رَٰغِبُونَ
Wa law annahum radoo maaa aataahumul laahu wa Rasooluhoo wa qaaloo hasbunal laahu wayu'teenallaahu min fadlihee wa Rasooluhooo innaaa ilallaahi raaghiboon
خۆ ئهگهر ئهوانه ڕازی بوونایه بهو بهشهی خوا به نسیبی کردوون و پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) پێی بهخشیوون و بهدڵ بیانوتایه: خوامان بهسه (که لێمان ڕازی بێت)، ئێمه فهرامۆش ناکات لهئایندهدا ههر پێمان دهبهخشێت له فهزڵ و زیاده ڕێزی خۆی، پێغهمبهرهکهشی لهوهی دهستی دهکهوێت پێمان دهبهخشێت، بهڕاستی ئێمه ئاوات و مهبهستمان گهڕانهوهیه بۆ لای خواو بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهوه (ئهو کاته پاداشتی ههردوو جیهانیان بۆ خۆیان مسۆگهر دهکرد).
۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةًۭ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ
Innamas sadaqaatu lilfuqaraaa'i walmasaakeeni wal 'aamileena 'alaihaa wal mu'al lafati quloobuhum wa fir riqaabi walghaarimeena wa fee sabeelil laahi wabnis sabeeli fareedatam minal laah; wal laahu 'Aleemun Hakeem
بێگومان زهکات تهنها بۆ ههژارو نهداران و ئهو کهسانهی کهکارمهندن بهسهریهوه و بهو موسڵمانه نوێیانهی که هێشتا ئیمان جێگیر نهبووه لهدڵیاندا و بۆ ئازادکردنی کۆیلهکان و بۆ (یارمهتیدانی) قهرزدارهکان و بۆ گهیاندنی ئاینی خوا (ههر بوارێک که خزمهت بهبانگهوازی ئیسلام بکات و ئاینی خوا بهرهو پێش و سهرکهوتن ببات) ههروهها بۆ ئهو ڕێبوارانهش که پارهیان لێ دهبڕێت و نهدار دهکهون، (دابهشکردنی زهکات بهو شێوهیه) فهرزه له لایهن خواوه لهگهردنی ئیمانداراندا، خواش زاناو دانایه (له سامان بهخشین و فهرزکردنی زهکاتدا).
وَمِنْهُمُ ٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ ٱلنَّبِىَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌۭ ۚ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍۢ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ ۚ وَٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ
Wa minhumul lazeena yu'zoonan nabiyya wa yaqooloona huwa uzun; qul uzunu khairil lakum yu'minu billaahi wa yu'minu lilmu mi neena wa rahmatul lillazeena aamanoo minkum; wallazeena yu'zoona Rasoolal laahi lahum 'azaabun aleem
ههندێکی تر (له دووڕووهکان) ئهوهنده نهفامن، ئازاری دڵی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) دهدهن، بهوهی که دهڵێن: (محمد) گوێ بۆ ههموو کهس دهگرێت، پێیان بڵێ: گوێ بیستی خێره بۆتان، باوهڕی پتهوی بهخوا ههیه، باوهڕی (به ڕاستگۆی) ئیماندارانیش ههیه، ڕهحمهتیشه بۆ ئهوانهتان که باوهڕیان هێناوه، (بهڵام) ئهوانهی ئازاری پێغهمبهری خوا دهدهن سزایهکی بهئێش بۆیان ئامادهیه.
يَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ لَكُمْ لِيُرْضُوكُمْ وَٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ أَحَقُّ أَن يُرْضُوهُ إِن كَانُوا۟ مُؤْمِنِينَ
yahlifoona billaahi lakum liyurdookum wallaahu wa Rasooluhoo ahaqqu ai yurdoohu in kaanoo mu'mineen
دووڕووهکان، سوێندتان به خوا بۆ دهخۆن تا بڕواتان پێبکهن و ڕازیتان بکهن، لهکاتێکدا که حهق وایه خواو پێغهمبهرهکهی ڕازی بکهن ئهگهر ئهوانه باوهڕدارن...
أَلَمْ يَعْلَمُوٓا۟ أَنَّهُۥ مَن يُحَادِدِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَأَنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدًۭا فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ ٱلْخِزْىُ ٱلْعَظِيمُ
Alam ya'lamooo annahoo mai yuhaadidillaaha wa Rasoolahoo faanna lahoo Naara jahannama khaalidan feehaa; zaalikal khizyul 'Azeem
مهگهر ئهوانه نازانن ئهو کهسهی که دژایهتی خواو پێغهمبهرهکهی بکات، ئهوه به ڕاستی ئاگری دۆزهخ بهشیهتی و بۆی ئامادهیه هاوڕێ لهگهڵ ژیانی نهبڕاوهشدا، ئا ئهوه ڕیسوایی و خهجاڵهتیهکی زۆر گهورهیه.
يَحْذَرُ ٱلْمُنَٰفِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌۭ تُنَبِّئُهُم بِمَا فِى قُلُوبِهِمْ ۚ قُلِ ٱسْتَهْزِءُوٓا۟ إِنَّ ٱللَّهَ مُخْرِجٌۭ مَّا تَحْذَرُونَ
Yahzarul munaafiqoona an tunaz zala 'alaihim Sooratun tunabbi 'uhum bimaa feequloobihim; qulistahzi'oo innal laaha mukhrijum maa tahzaroon
دووڕووهکان دهترسن لهوهی سوورهتێک دابهزێنرێته سهریان، ههواڵیان بداتێ بهوهی له دڵ و دهروونیاندایه، پێیان بڵێ: گاڵته بکهن! بێگومان ئهوهی لێی دهترسن خوا ههر ئاشکرای دهکات (بۆ خۆتان و بۆ خهڵکیش).
وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ ۚ قُلْ أَبِٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمْ تَسْتَهْزِءُونَ
Wala'in sa altahum layaqoolunna innamaa kunnaa nakhoodu wa nal'ab; qul abillaahi wa 'Aayaatihee wa Rasoolihee kuntum tastahzi'oon
(کاتێک تۆ ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) لهگوفتاری نابهجێیان ئاگادار دهبیت) و لێیان دهپرسیت (ئهوه خهریکی چین؟!) ئهوه بێگومان دهڵێن: بهڕاستی ئێمه تهنها دهمهتهقێ و گهمهو گاڵتهمان دهکرد، پێیان بڵێ: ئایا ئێوه به خواو ئایهت و فهرمانهکانی و پێغهمبهرهکهی گاڵتهتان دهکرد؟!
لَا تَعْتَذِرُوا۟ قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَٰنِكُمْ ۚ إِن نَّعْفُ عَن طَآئِفَةٍۢ مِّنكُمْ نُعَذِّبْ طَآئِفَةًۢ بِأَنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ
Laa ta'taziroo qad kafartum ba'da eemaanikum; in na'fu 'an taaa'ifatim minkum nu'az zib taaa'ifatam bi annahum kaanoo mujrimeen
(ئیتر بێ سووده) پاکانه مهکهن، چونکه بهڕاستی ئێوه بێ باوهڕ بوون دوای ئهوهی له ڕواڵهتدا باوهڕتان هێنابوو ئهگهر له دهستهیهکتان خۆش ببین (دوای تهوبهی ڕاستهقینه) دهستهیهکتان ههر ئازار دهدهین (بههۆی کاری نابهجێیهوه) چونکه بهڕاستی ئهوان تاوانبارو تاوانکار بوون.
ٱلْمُنَٰفِقُونَ وَٱلْمُنَٰفِقَٰتُ بَعْضُهُم مِّنۢ بَعْضٍۢ ۚ يَأْمُرُونَ بِٱلْمُنكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ ۚ نَسُوا۟ ٱللَّهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ إِنَّ ٱلْمُنَٰفِقِينَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ
Almunaafiqoona wal munaafiqaatu ba'duhum mim ba'd; yaamuroona bilmunkari wa yanhawna 'anil ma'roofi wa yaqbidoona aidiyahum; nasul laaha fanasiyahum; innal munaafiqeena humul faasiqoon
دووڕووهکان له پیاوان و له ژنان سهر بهیهکترن و وهک یهکن لهم ڕهفتارانهدا: فهرمان بهگوناهو خراپه و تاوان دهدهن و قهدهغهی خێرو چاکه دهکهن و دهستیان دهنوقێنن (ماڵ و سامان بهشی کهس نادهن)، ئهوانه خوایان فهرامۆش کردووه، خوایش ئهوانی پشت گوێ خستووه، بهڕاستی دووڕووهکان ههرخۆیان یاخی و له ئایین دهرچوون.
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْمُنَٰفِقِينَ وَٱلْمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۚ هِىَ حَسْبُهُمْ ۚ وَلَعَنَهُمُ ٱللَّهُ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ مُّقِيمٌۭ
Wa'adal laahul munafiqeena wal munaafiqaati wal kuffaara naara jahannnamma khaalideena feehaa; hiya hasbuhum; wa la'annahumul laahu wa lahum 'azaabum muqeem
خوا (ههڕهشهی کردوه و) بهڵێنی ئاگری دۆزهخی به دووڕووهکان له پیاوان و ژنان و بهبێ باوهڕانیش داوه، که بهردهوام و نهمرن تیایدا، ئهو دۆزهخهیان بهسه و کاڵا بهقهد باڵایهو خوا نهفرهتی لێکردوون و سزای بهردهوامیش بهشیانه و بۆیان ئامادهیه.
كَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ كَانُوٓا۟ أَشَدَّ مِنكُمْ قُوَّةًۭ وَأَكْثَرَ أَمْوَٰلًۭا وَأَوْلَٰدًۭا فَٱسْتَمْتَعُوا۟ بِخَلَٰقِهِمْ فَٱسْتَمْتَعْتُم بِخَلَٰقِكُمْ كَمَا ٱسْتَمْتَعَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُم بِخَلَٰقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَٱلَّذِى خَاضُوٓا۟ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْءَاخِرَةِ ۖ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْخَٰسِرُونَ
Kallazeena min qablikum kaanoo ashadda minkum quwwatanw wa aksara amwaalanw wa awlaadan fastamta'oo bikhalaaqihim fastamta'tum bikhalaaqikum kamas tamta'al lazeena min qablikum bikhalaa qihim wa khudtum kallazee khaadooo; ulaaa'ika habitat a'maaluhum fid dunyaa wal Aakhirati wa ulaaa'ika humul khaasiroon
(ئێوهش ئهی بێ باوهڕان) وهک ئهو بێ باوهڕانهن له پێش ئێوهدا بوون، که ئهوان له ئێوه بههێزتر بوون و ماڵ و منداڵیشیان له ئێوه زیاتر بوو، ئینجا ماوهیهک بهو بهشهی که ههیانبوو ڕایانبوارد، ئێوهش ماوهیهک ڕاتانبوارد به بهشهکهی خۆتان، ههروهک چۆن ئهوانهی پێش ئێوه ڕایانبوارد به بهشهکانی خۆیان!! ئێوهش ڕۆچوون له ئارهزووبازیدا وهک چۆن ئهوان ڕۆچوون له ئارهزووبازیدا، ئا ئهوانه ههموو کارو کردهوهیهکیان پووچهڵ بۆتهوه و بهکهڵکیان نههات له دنیاوقیامهتدا ئا ئهوانه ههر خۆیان ڕهنج بهخهسارن.
أَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍۢ وَعَادٍۢ وَثَمُودَ وَقَوْمِ إِبْرَٰهِيمَ وَأَصْحَٰبِ مَدْيَنَ وَٱلْمُؤْتَفِكَٰتِ ۚ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ ۖ فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
Alam yaatihim naba ul lazeena min qablihim qawmi Noohinw wa 'Aadinw wa Samooda wa qawmi Ibraaheema wa ashaabi adyana walmu'tafikaat; atathum Rusuluhum bilbaiyinaati famaa kaanal laahu liyazlimahum wa laakin kaanooo anfusahum yazlimoon
ئایا ئهوانه ههواڵی گرنگی قهومهکانی پێش خۆیان پێ نهگهیشتووه (بهتایبهتی) قهومی نوح و عادو ثمود، قهومی ئیبراهیم و نیشتهجێکانی مهدیهن (قهومی شوعهیب)، ههروهها ڕهفتار نزم و بێ ڕهوشتهکان (قهومی لوط)، جا ههموو ئهو نهتهوانه پێغهمبهرهکانیان بهبهڵگهو نیشانهی ئاشکرایان بۆ هێنان، جا بهڕاستی وهنهبێت خوا ستهمی لێکردبن، بهڵکو ئهوان ستهمیان له خۆیان کرد.
وَٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۚ يَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَيُطِيعُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ ٱللَّهُ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌۭ
Walmu'minoona wal mu'minaatu ba'duhum awliyaaa'u ba;d; yaamuroona bilma'roofi wa yanhawna 'anil munkari wa yuqeemoonas Salaata wa yu'toonaz Zakaata wa yutee'oonal laaha wa Rasoolah; ulaaa'ika sayarhamuhumul laah; innallaaha 'Azeezun Hakeem
(لهو لاشهوه) ئیمانداران له پیاوان و له ئافرهتان ههندێکیان خۆشهویست و پشتگیرو هاوکاری یهکترن (که ئهمهش سیفهتیانه): فهرمان بهچاکه دهدهن و قهدهغه له خراپه دهکهن و نوێژهکانیان بهچاکی ئهنجام دهدهن و زهکاتی ماڵیشیان دهبهخشن و گوێڕایهڵ و فهرمانبهرداری خواو پێغهمبهرهکهی دهکهن، ئا ئهوانه له ئایندهدا خوا ڕهحمیان پێ دهکات و سۆزی دهبێت بۆیان، بهڕاستی خوا باڵادهست و دانایه.
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتِ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَمَسَٰكِنَ طَيِّبَةًۭ فِى جَنَّٰتِ عَدْنٍۢ ۚ وَرِضْوَٰنٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ أَكْبَرُ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
Wa'adal laahulmu' mineena walmu'minaati Jannaatin tajree min tahtihal anhaaru khaalideena feehaa wa masaakina taiyibatan fee Jannnaati 'adn; wa ridwaanum minal laahi akbar; zaalika hual fawzul 'azeem
خوای گهوره بهڵێنی داوه به ئیمانداران له پیاوان و له ئافرهتان، بهوهی که باخهکانی بهههشتیان پێ دهبهخشێت که چهندهها ڕوبار بهژێر درهختهکانیدا دهڕوات و جاریه به بهردهم کۆشکهکانیاندا، هاوڕێ لهگهڵ ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوه تیایدا، ههروهها چهندهها جێگه و ڕێگه و کۆشک و تهلاری خۆش و ڕازاوهی تایبهتی له بهههشتداو لهناو باخی چڕوپڕی (عهدن) دا، لهگهڵ ڕهزامهندی خوای گهورهدا، که له ههموو نازو نیعمهتهکان بهنرخترو گرنگتره، ئهوه خۆی سهرفرازیهکی زۆر گهوره و بێ ئهندازهیه.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ جَٰهِدِ ٱلْكُفَّارَ وَٱلْمُنَٰفِقِينَ وَٱغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۚ وَمَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ
yaaa aiyuhan Nabiyyu jaahidil kuffaara walmunaafiqeena waghluz 'alaihim; wa maawaahum jahannnamu wa bi'sal maseer
ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) دژی کافرو دووڕووهکان بجهنگه و تێ بکۆشه و توند و تیژبه لهسهریان، ئهوانه سهرئهنجام و مهنزڵگهیان دۆزهخه، ئای که سهرئهنجامێکی خراپ و ناشرینه.
يَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ مَا قَالُوا۟ وَلَقَدْ قَالُوا۟ كَلِمَةَ ٱلْكُفْرِ وَكَفَرُوا۟ بَعْدَ إِسْلَٰمِهِمْ وَهَمُّوا۟ بِمَا لَمْ يَنَالُوا۟ ۚ وَمَا نَقَمُوٓا۟ إِلَّآ أَنْ أَغْنَىٰهُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ مِن فَضْلِهِۦ ۚ فَإِن يَتُوبُوا۟ يَكُ خَيْرًۭا لَّهُمْ ۖ وَإِن يَتَوَلَّوْا۟ يُعَذِّبْهُمُ ٱللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًۭا فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْءَاخِرَةِ ۚ وَمَا لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مِن وَلِىٍّۢ وَلَا نَصِيرٍۢ
Yahlifoona billaahi wa qaaloo wa laqad qaaloo kalimatal kufri wa kafaroo ba'da Islaamihim wa hammoo bimaa lam yanaaloo; wa maa naqamooo illaaa an aghnaa humullaahu wa Rasooluhoo min fadlih; fainy yatooboo yaku khairal lahum wa iny yatawal law yu'az zibhumullaahu 'azaaban aleeman fiddunyaa wal Aakhirah; wamaa lahum fil ardi minw waliyyinw wa laa naseer
(د��وڕووهکان) سوێند بهخوا دهخۆن که قسهیهکی نابهجێیان نهکردووه، کهچی سوێند بهخوا بهڕاستی ئهوانه درۆ دهکهن، بهڵکو گوفتاری کوفرو بێ باوهڕی هات بهدهمیاندا، ئهوانه دوای موسڵمانبوونیان بێ باوهڕ بوونهوه، خهریکی (پیلان)و نهخشهیهک بوون بهڵام بۆیان نهلواو پێی نهگهیشتن (که شههید کردنی پێغهمبهر بوو (صلى الله عليه وسلم)، هیچ شتێک ئهوانی تووڕه نهکردووه، تهنها ئهوه نهبێت: خواو پێغهمبهرهکهی (صلى الله عليه وسلم) ئیماندارانیان دهوڵهمهند و بههرهوهر کرد له فهزڵ و زیاده ڕێزی خۆی، جا ئهو دووڕووانه ئهگهر تهوبه بکهن و له ڕهفتاری نادروستیان پاشگهز ببنهوه ئهوه چاکتره بۆیان، خۆ ئهگهر پشت ههڵکهن و (ههر خهریکی نهخشهو پیلان بن) ئهوه بێگومان خوا سزای به ئازاریان دهدات له دنیاو قیامهتدا، کهسیش یارو یاوهرو پشتیوانیان نابێت له زهویدا.
۞ وَمِنْهُم مَّنْ عَٰهَدَ ٱللَّهَ لَئِنْ ءَاتَىٰنَا مِن فَضْلِهِۦ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Wa minhum man 'aaha dal laaha la'in aataanaa min fadlihee lanas saddaqanna wa lanakoonanna minassaaliheen
(له دووڕووهکان) کهسانێک ههن که پهیمان و بهڵێنی بهخوا داوه: سوێند بهخوا ئهگهر خوا ماڵ و سامان و دارایمان پێببهخشێت، بهڕاستی زهکات و خێری لێدهکهین و بێگومان له ڕیزی کهسانی چاک و خواناسیشدا دهبین.
فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُم مِّن فَضْلِهِۦ بَخِلُوا۟ بِهِۦ وَتَوَلَّوا۟ وَّهُم مُّعْرِضُونَ
Falammaaa aataahum min fadlihee bakhiloo bihee wa tawallaw wa hum mu'ridoon
جا کاتێک خوا له فهزڵ و بهرهکهتی خۆی پێیدان و بههرهوهری کردن، ئهوان ڕهزیلیان تێدا کردو پشتیان له بهڵێنهکهیان کرد لهکاتێکدا که ئهوان ههمیشه له بهڵێن و پهیمان پشت ههڵکهرن.
فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًۭا فِى قُلُوبِهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُۥ بِمَآ أَخْلَفُوا۟ ٱللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُوا۟ يَكْذِبُونَ
Fa a'qabahum nifaaqan fee quloobihim ilaa Yawmi yalqaw nahoo bimaaa akhlaful laaha maa wa'adoohu wa bimaa kaanoo yakhziboon
ئهوسا ئیتر بههۆی ئهو بهڵێن شکاندنهیانهوه، خوا نهخۆشی دووڕوویی له دڵ و دهروونیاندا چهسپاندو دامهزراند تا ئهو ڕۆژهی ئاماده دهبن (لهبهردهم دادگای خوایدا) بۆ لێپرسینهوه، چونکه نافهرمانی و سهرپێچیان کردووه لهو بهڵێنهی که دایان به خواو و بههۆی ئهوهشهوه که درۆیان دهکرد.
أَلَمْ يَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَىٰهُمْ وَأَنَّ ٱللَّهَ عَلَّٰمُ ٱلْغُيُوبِ
Alam ya'lamooo annal laaha ya'lamu sirrahum wa najwaahum wa annal laaha 'Allaamul Ghuyoob
مهگهر ئایا ئهوانه نهیاندهزانی بهڕاستی خوای گهوره ئاگاداره بهنهێنی و چپهو سرتهیان؟ ئایا نهشیاندهزانی که بهڕاستی خوا بهتهواوی زاناو ئاگایه بهههموو نهێنی و شاراوهکان؟
ٱلَّذِينَ يَلْمِزُونَ ٱلْمُطَّوِّعِينَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ فِى ٱلصَّدَقَٰتِ وَٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ ۙ سَخِرَ ٱللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Allazeena yalmizoonal mut tawwi'eena minalmu'mineena fis sadaqaati wallazeena laa yajidoona illaa juhdahum fayaskharoona minhum sakhiral laahu minhum wa lahum azaabun aleem
ئهو بێ باوهڕانهی که پلار دهگرنه ئهو ئیماندارانهی که زیاده بهخشن له خێر کردندا بهویستی خۆیان له ڕێگهی خوادا و پلاریش له ئیماندارانی ههژار دهگرن که بێجگه له ڕهنجی شانی خۆیان هیچی تریان دهست ناکهوێت، ئینجا ههر گاڵتهشیان پێدهکهن، ئهوانه خوا تۆڵهیان لێ دهسێنێت و ڕیسوایان دهکات، بههۆی ئهو گاڵته کردنهیانهوه و سزای به ئێش و ئازاریش بهشیانه.
ٱسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِن تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةًۭ فَلَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْفَٰسِقِينَ
istaghfir lahum aw laa tastaghfir lahum in tastaghfir lahum sab'eena marratan falany yaghfiral laahu lahum; zaalika bi annahum kafaroo billaahi wa Rasoolih; wallaahu laa yahdil qawmal faasiqeen
ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) داوای لێخۆش بوون بۆ ئهو دووڕووانه بکهیت یان داوای لێخۆش بوونیان بۆ نهکهیت چوونیهکه، تهنانهت ئهگهر حهفتا جاریش داوای لێخۆشبوونیان بۆ بکهیت، ئهوه خوا ههرگیز لێیان خۆش نابێت، ئهوه چونکه به ڕاستی ئهوان باوهڕیان به خواو پێغهمبهرهکهی نهبوو، خوایش هیدایهت و ڕێنموویی کهسانی گوناهکارو له سنوور دهرچوو ناکات.
فَرِحَ ٱلْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلَٰفَ رَسُولِ ٱللَّهِ وَكَرِهُوٓا۟ أَن يُجَٰهِدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَالُوا۟ لَا تَنفِرُوا۟ فِى ٱلْحَرِّ ۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّۭا ۚ لَّوْ كَانُوا۟ يَفْقَهُونَ
Farihal mukhallafoona bimaq'adihim khilaafa Rasoolil laahi wa karihooo ai yujaahidoo bi amwaalihim wa anfusihim fee sabeelil laahi wa qaaloo la tanfiroo fil harr; qul Naaru jahannama ashaddu harraa; law kaanoo yafqahoon
(دووڕووهکان)، ئهوانهی که بهجێهێڵران لهناو مهدینهدا شادمان بوون بهدانیشتنیان و دواکهوتنیان له پێغهمبهرو نهچوونیان بۆ غهزا، حهزیان نهکرد جیهادو تێکۆشان به خۆیان و ماڵیان له پێناوی خوادا بکهن و به ئیماندارانیان وت: لهم گهرمایهدا دهرمهچن بۆ جیهاد، ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: ئاگری دۆزهخ بهتینتر و بههێزتره لهگهرمیدا ئهگهر تێ بگهن و بیرو هۆشیان بخهنهکار.
فَلْيَضْحَكُوا۟ قَلِيلًۭا وَلْيَبْكُوا۟ كَثِيرًۭا جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
Falyadhakoo qaleelanw walyabkoo kaseeran jazaaa'am bimaa kaanoo yaksiboon
جا (وازیان لێ بهێنه) باکهمێک پێبکهنن (له دنیادا) و دهبێت زۆر بگرین (له قیامهتدا) له پاداشتی ئهو کارو کردهوهیهی دهیکهن.
فَإِن رَّجَعَكَ ٱللَّهُ إِلَىٰ طَآئِفَةٍۢ مِّنْهُمْ فَٱسْتَـْٔذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُل لَّن تَخْرُجُوا۟ مَعِىَ أَبَدًۭا وَلَن تُقَٰتِلُوا۟ مَعِىَ عَدُوًّا ۖ إِنَّكُمْ رَضِيتُم بِٱلْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ فَٱقْعُدُوا۟ مَعَ ٱلْخَٰلِفِينَ
Fa ir raja'akal laahu ilaa taaa'ifatim minhum fastaaa zanooka lilkhurooji faqul lan takhrujoo ma'iya abadanw a lan tuqaatiloo ma'iya 'aduwwan innakum radeetum bilqu'oodi awwala marratin faq'udoo ma'al khaalifeen
ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) جا ئهگهر خوا (له غهزای تهبووک) تۆی گهڕاندهوه بۆ مهدینه، پاشان دهستهیهک لهو (دووڕوو دنیا پهرستانه) مۆڵهتیان لێ خواستیت تا له ئایندهدا بهشداری غهزا بکهن و دهربچن لهگهڵ ئێوهدا، ئهوه تۆش پێیان بڵێ: ئیتر ههرگیز لهگهڵ مندا دهرناچن و ههرگیز نابێت لهگهڵ مندا بجهنگن دژ به دوژمن، چونکه بهڕاستی ئێوه له سهرهتاوه ڕازی بوون بهدانیشتن و نههاتن، ده ئیتر ههر دانیشن لهگهڵ ئهوانهدا که مانهوهو دواکهوتن و نههاتن.
وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٍۢ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًۭا وَلَا تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِۦٓ ۖ إِنَّهُمْ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ فَٰسِقُونَ
Wa laa tusalli 'alaaa ahadim minhum maata abadanw wa laa taqum 'alaa qabriheee innahum kafaroo billaahi wa Rasoolihee wa maatoo wa hum faasiqoon
هیچ کات لهسهر هیچ کهس لهو دووڕووانه نوێژ نهکهی که مرد، لهسهر گۆڕهکهشی مهوهسته، چونکه بهڕاستی ئهوانه باوهڕیان به خواو به پێغهمبهرهکهی نهبوو و مردیشن لهکاتێکدا له دین دهرچوو بوون.
وَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَٰلُهُمْ وَأَوْلَٰدُهُمْ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُعَذِّبَهُم بِهَا فِى ٱلدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنفُسُهُمْ وَهُمْ كَٰفِرُونَ
Wa laa tu'jibka amwaa luhum wa awlaaduhum; innamaa yureedul laahu ai yu'az zibahum bihaa fid dunyaa wa tazhaqa anfusuhum wa hum kaafiroon
(ئهی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) ئهی ئیماندار) ماڵ و سامان و نهوهیان سهرسامت نهکات بهباشیان بزانیت، چونکه بهڕاستی خوا ههر دهیهوێت له ژیانی دنیادا تووشی بهڵاو سزایان بکات له ڕێگهی ماڵ و سامان و نهوهیانهوه و گیانیان دهربێت، لهکاتێکدا که ئهوان بێ باوهڕن.
وَإِذَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَجَٰهِدُوا۟ مَعَ رَسُولِهِ ٱسْتَـْٔذَنَكَ أُو۟لُوا۟ ٱلطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا۟ ذَرْنَا نَكُن مَّعَ ٱلْقَٰعِدِينَ
Wa izaaa unzilat Sooratun an aaminoo billaahi wa jaahidoo ma'a Rasoolihis taazanaka uluttawli minhum wa qaaloo zarnaa nakum ma'alqaa 'ideen
کاتێکیش سوورهتێک له قورئان دابهزێنرێت و (داوایان لێ بکات) که باوهڕ بهخوا بهێنن و لهگهڵ پێغهمبهرهکهیدا جیهاد بکهن و تێ بکۆشن و بچن بۆ غهزا، ئهوه دهسهڵاتدارو سهرمایهدارهکانیان (دووڕووهکان) مۆڵهتت لێ دهخوازن و دهڵێن: وازمان لێ بێنه تا لهگهڵ پهککهوته و دانیشتووهکاندا بین.
رَضُوا۟ بِأَن يَكُونُوا۟ مَعَ ٱلْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ
Radoo bi ai yakoonoo ma'al khawaalifi wa tubi'a 'alaa quloobihim fahum laa yafqahoon
(سهیره) ئهو ـ بهناو پیاوانه ـ ڕازی بوون که لهگهڵ پیره ژناندا بن و بمێننهوهو دڵیان مۆری بهسهردا نرابوو، ئهوانه (له حهقیقهتی ئاین و پاداشتی جیهاد) حاڵی نین و تێناگهن.
لَٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ جَٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ وَأُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْخَيْرَٰتُ ۖ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
Laakinir Rasoolu wal lazeena aamanoo ma'ahoo jaahadoo bi amwaalihim wa anfusihim; wa ulaaa'ika lahumul khairaatu wa ulaaa'ika humul muflihoon
بهڵام پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) و ئهوانهی که لهگهڵیدا باوهڕیان هێناوه، جیهادو تێکۆشانیان کردووه (بۆ چهسپاندنی ئاینی خوا) به ماڵ و سامان و گیانیانهوه، ئا ئهوانه ههرچی خێرو خۆشی ههیه بهشیانه و ئهوانه سهرفرازو سهربهرز و ڕزگارن.
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
A'addal laahu lahum Jannaatin tajree min tahtihal anhaaru khaalideena feehaa; zaalikal fawzul 'azeem
(ئهو بهختهوهرانه) خوا چهندهها باخی بهههشتی بۆ ئاماده کردوون که چهندهها ڕوبار بهژێر (درهختهکانی و بهبهردهم کۆشکهکانیدا) دهڕوات، هاوڕێ لهگهڵ ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوه تیایدا، ئهو سهرئهنجامه سهرکهوتن و سهرفرازیهکی زۆر گهورهیه.
وَجَآءَ ٱلْمُعَذِّرُونَ مِنَ ٱلْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ ٱلَّذِينَ كَذَبُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۚ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ
Wa jaaa'al mu'az ziroona minal A'raabi liyu'zana lahum wa qa'adal lazeena kazabul laaha wa Rasoolah; sayuseebul lazeena kafaroo minhum 'azaabun aleem
(لهکاتی غهزای تهبووکدا) پاکانهکهران له بیابان نشینانی عهرهب هاتنه (خزمهتی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) بۆ ئهوهی مۆڵهتیان بدرێت که نهچن بۆ جیهاد، ههروهها ئهوانیش که درۆیان لهگهڵ خواو پێغهمبهرهکهیدا دهکرد دانیشتن و بهشداری غهزاکهیان نهکرد، ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون لهناو ئهوانهدا لهئایندهدا سزایهکی پڕ ئێش و ئازاریان تووش دهبێت.
لَّيْسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلْمَرْضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا۟ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ مَا عَلَى ٱلْمُحْسِنِينَ مِن سَبِيلٍۢ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
Laisa 'alad du'aaaa'i wa laa 'alal mardaa wa laa 'alal lazeena laa yajidoona maa yunfiqoona harajun izaa nasahoo lillaahi wa Rasoolih; maa 'alal muhsineena min sabeel; wallaahu Ghafoorur Raheem
لاوازو نهخۆش و ئهوانهش که خهرجییان دهست ناکهوێت، هیچ گوناهو گلهییهکیان لهسهر نیه (له بهشداری نهکردنی غهزادا) کاتێک دڵسۆز بن بۆ خواو پێغهمبهرهکهی، لهسهر ئهو چاکهخواز و پاکانه هیچ جۆره گلهیی و ڕهخنهیهک نیه، خوای گهوره لێخۆش بووه و میهرهبانیشه.
وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوا۟ وَّأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا۟ مَا يُنفِقُونَ
Wa laa 'alal lazeena izaa maaa atawka litahmilahum qulta laaa ajidu maaa ahmilukum 'alaihi tawallaw wa a'yunuhum tafeedu minaddam'i hazanan allaa yajidoo maa yunfiqoon
ههروهها گلهیی و ڕهخنه نیه لهسهر ئهو کهسانهی که دێن بۆ لای تۆ بۆ ئهوهی وڵاخی سواریان بۆ پهیدا بکهیت و بێن بۆ جیهاد، تۆش دهڵێیت: هیچ شک نابهم تا بتاندهمێ بۆ سواری (ئیتر به نائومێدی) گهڕانهوهو چاویان فرمێسکی لێ دهڕژا له خهفهتدا ئهسرینی لێ دهباری چونکه هیچ شک نابهن بیبهخشن و خهرجی بکهن (له پێناوی خوادا، چۆن له غهزا دواکهوتن)!!.
۞ إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسْتَـْٔذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِيَآءُ ۚ رَضُوا۟ بِأَن يَكُونُوا۟ مَعَ ٱلْخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Innamas sabeelu 'alal lazeena yastaazinoonaka wa hum aghniyaaa'; radoo biany-yakoonoo ma'al khawaalifi wa taba'al laahu 'alaa quloobihim fahum laa ya'lamoon
بهڵکو تهنها گلهیی و ڕهخنه لهسهر ئهوانهیه که مۆڵهتت لێ دهخوازن و خۆ دهدزنهوه، له کاتێکدا که دهوڵهمهند و دهست ڕۆیشتوویشن، ڕازین لهگهڵ پیره ژنان و پهککهوتواندابن و بمێننهوه، خوایش مۆری ناوه بهسهر دڵیاندا، بۆیه ئهوانه نازانن (خێر له چیدایه).
يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ ۚ قُل لَّا تَعْتَذِرُوا۟ لَن نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا ٱللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ ۚ وَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
ya'taziroona ilaikum izaa raja'tum ilaihim; qul laa ta'taziroo lan nu'mina lakum qad nabba annal laahu min akhbaarikum; wa sa yaral laahu 'amalakum wa Rasooluhoo suma turaddoona ilaa 'Aalimil Ghaibi washshahaadati fa yunabbi'ukum bimaa kuntum ta'maloon
کاتێک ئێوه له غهزا دهگهڕێنهوه دووڕووهکان دێن بۆ لاتان و داوای لێ بووردنتان لێ دهکهن!! پێیان بڵێ: داوای لێ بووردن مهکهن، ههرگیز باوهڕتان پێناکهین، خوایش ئاگاداری کردووین له ههموو ههواڵ و ههڵس و کهوت و گوفتار و نیهتێکتان، له ئایندهدا خوا و پێغهمبهرهکهی کارو کردهوهتان دهبینن (لهسهر کوفر دهمێننهوه یاخود پهشیمان دهبنهوه؟)، پاشان دهبرێنهوه بۆ لای ئهو زاتهی که زانا و ئاگای پهنهان و ئاشکرایه، ئینجا ئاگادارتان دهکاتهوه بهو کارو کردهوهیهی که دهیکهن.
سَيَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ لَكُمْ إِذَا ٱنقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا۟ عَنْهُمْ ۖ فَأَعْرِضُوا۟ عَنْهُمْ ۖ إِنَّهُمْ رِجْسٌۭ ۖ وَمَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
Sa yahlifoona billaahi lakum izanqalabtum ilaihim litu'ridoo 'anhum fa a'ridoo 'anhum innahum rijsunw wa maawaahum jahannamu jazaaa 'ambimaa kaanoo yaksiboon
که ئێوه گهڕانهوه (له غهزا) بۆ لایان سوێندتان بۆ دهخۆن به خوا بۆ ئهوهی وازیان لێ بهێنن و سهرزهنشتیان نهکهن، جا ئێوهش وازیان لێ بهێنن و پشتیان تێبکهن، چونکه بهڕاستی ئهوانه (دڵ و دهروون) پیسن، شوێن و جێگهیان دۆزهخه له پاداشتی ئهو کارو کردهوهی که دهیانکرد.
يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا۟ عَنْهُمْ ۖ فَإِن تَرْضَوْا۟ عَنْهُمْ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَرْضَىٰ عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْفَٰسِقِينَ
Yahlifoona lakum litardaw 'anhum fa in tardaw 'anhum fa innal laaha laa yardaa 'anil qawmil faasiqeen
ههر سوێندتان بۆ دهخۆن تا لێیان ڕازی بن و چاوپۆشییان لێبکهن، خۆ ئهگهر ئێوه ڕازی بن لێیان، ئهوه بێگومان خوا له کهسانی له ئایین دهرچوو ڕازی نابێت.
ٱلْأَعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًۭا وَنِفَاقًۭا وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا۟ حُدُودَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ
Al A'raabu ashaddu kufranw wa nifaaqanw wa ajdaru allaa ya'lamoo hudooda maaa anzalal laahu 'alaa Rasoolih; wallaahu 'Aleemun Hakeem
زۆربهی عهرهبه کۆچهری و دێهاتی و بیابان نشینهکان (له عهرهبه شارنشینهکان) دڵ ڕهقترن له بارهی کوفرو دووڕووییهوه (چونکه دوورن له سهرچاوهکانی زانست و مهدهنیهتهوه)، شایستهترن ئهو سنوورانه نهزانن که: خوا ناردوویهتیه خوارهوه بۆ پێغهمبهرهکهی (دهربارهی حهڵاڵ و حهرام) خوای گهورهش زانا و دانایه (به بهندهکانی).
وَمِنَ ٱلْأَعْرَابِ مَن يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ مَغْرَمًۭا وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ ٱلدَّوَآئِرَ ۚ عَلَيْهِمْ دَآئِرَةُ ٱلسَّوْءِ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ
Wa minal A'raabi mai yattakhizu maa yunfiqu maghramanw wa yatarabbasu bikumud dawaaa'ir; alaihim daaa'iratus saw'; wallaahu Samee'un 'Aleem
ههر لهو عهرهبه بیابان نشینانه، کهسانێک ههیه که ئهوهی دهیبهخشێت بهسهرانه و غهرامهی دهزانێت چاوهڕێی ئهوه دهکهن چهندهها بهڵاو ناخۆشی بێته سهرتان، یاخوا مهینهتی خراپ بهسهر ئهواندا بێت، خوایش ههمیشه بیسهره (به گوفتاریان)، زانایه (به نیهتیان).
وَمِنَ ٱلْأَعْرَابِ مَن يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ قُرُبَٰتٍ عِندَ ٱللَّهِ وَصَلَوَٰتِ ٱلرَّسُولِ ۚ أَلَآ إِنَّهَا قُرْبَةٌۭ لَّهُمْ ۚ سَيُدْخِلُهُمُ ٱللَّهُ فِى رَحْمَتِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ
Wa minal A'raabi mai yu'minu billaahi wal yawmil AAkhiri wa yattakhizu maa yunfiqu qurubaatin 'indal laahi wa salawaatir Rasool; alaaa innahaa qurbatul lahum; sayudkhiluhumul laahu fee rahmatih; innal laaha Ghafoorur Raheem
لهو عهرهبه بیابان نشینانه کهسانی تریان ههیهکه ئیمان و باوهڕ بهخواو بهڕۆژی دوایی ئههێنن و ئهوهی خهرجی دهکهن و دهیبهخشن بهچهندهها ههنگاوی نزیک بوونهوهی لای خوای دادهنێن و بۆ ئهوهی بههرهمهند بن له چهندهها دۆعای خێری پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)، - ئاگاداربن- بهڕاستی ئهو بهخشینهیان مایهی سهرفرازی و نزیک بوونهوهیانه له خواوه، سهرئهنجام خوا دهیانخاته ژێر سایهی ڕهحمهتیهوه، بهڕاستی لێخۆشبوو میهرهبانه.
وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلْأَوَّلُونَ مِنَ ٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحْسَٰنٍۢ رَّضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّٰتٍۢ تَجْرِى تَحْتَهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًۭا ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
Was saabiqoonal awwa loona minal Muhaajireena wal Ansaari wallazeenat taba'oo hum bi ihsaanir radiyal laahu 'anhum wa radoo 'anhu wa a'adda lahum jannnaatin tajree tahtahal anhaaru khaalideena feehaaa abadaa; zaalikal fawzul 'azeem
خوای میهرهبان لهوانهی که پێشکهوتن و یهکهم کهس بوون له ئیسلام بوون و خزمهت کردنی ئیسلامدا لهکاروانی کۆچبهران و پشتیوانان و ئهوانهی که به ڕێکوپێکی شوێنیان کهوتوون، ڕازی بووهو ئهوانیش لهو ڕازی بوون، باخهکانی بهههشتی بۆ ئاماده کردوون که چهندهها ڕووبار به بهردهم کۆشکهکانی و بهژێر درهختهکانیدا دهڕوات، هاوڕێ لهگهڵ نهمریدا بۆ ههمیشهیش تیایدا دهمێننهوه، ئهو سهرئهنجامه سهر کهوتنێکی زۆر گهورهیه.
وَمِمَّنْ حَوْلَكُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ مُنَٰفِقُونَ ۖ وَمِنْ أَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ ۖ مَرَدُوا۟ عَلَى ٱلنِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ ۖ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ ۚ سَنُعَذِّبُهُم مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَىٰ عَذَابٍ عَظِيمٍۢ
Wa mimmann hawlakum minal A'raabi munaafiqoona wa min ahlil Madeenati maradoo 'alan nifaaq, laa ta'lamuhum nahnu na'lamuhum; sanu'azzibuhum marrataini summa yuraddoona ilaa 'azaabin 'azeem
لهو ناوچانهی دهووروبهرتان ههندێ عهرهبی بیابان نشینی دووڕوو ههن و ههندێ له دانیشتوانی شار (المدینة) ڕاهاتوون لهسهر دووڕووی و زرنگن لهو بارهیهوه، تۆ (ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) نایانناسیت، بهڵکو ئێمه دهیانناسین، لهمهودوا ئهوانه ههر له دنیادا دوو جار ئازاریان دهدهین، پاشان دهبرێنهوه بهرهو سزاو ئازارێکی زۆر سهخت و دژوار.
وَءَاخَرُونَ ٱعْتَرَفُوا۟ بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا۟ عَمَلًۭا صَٰلِحًۭا وَءَاخَرَ سَيِّئًا عَسَى ٱللَّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيْهِمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌ
Wa aakharoona' tarafoo bizunoobihim khalatoo 'amalan saalihanw wa aakhara saiyi'an 'asal laahu ai yatooba 'alaihim; innal laaha Ghafoorur Raheem
(بێجگه لهوانه) کهسانێکی تریش ههن که دان بهگوناهو ههڵهکانیاندا دهنێن و کرداری چاک و کرداری خراپیشیان تێکهڵ کردووه، ئهمانه نزیکه خوا تهوبهیان لێ وهربگرێت، چونکه بهڕاستی خوا لێخۆشبوو میهرهبانه.
خُذْ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ صَدَقَةًۭ تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٌۭ لَّهُمْ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Khuz min amwaalihim sadaqtan tutahhiruhum wa tuzakkeehim bihaa wa salli 'alaihim inna salaataka sakanul lahum; wallaahu Samee'un 'Aleem
له ههندێ ماڵ و سامانی ئهو (ئیماندارانه) زهکات و خێر وهربگره، چونکه دهبێته هۆی خاوێن کردنهوهی ماڵهکانیان و پاککردنهوهی دڵ و دهروونیان و دۆعای دابارینی ڕهحمهت بکه بهسهریاندا و ئهگهر مردیشن نوێژیان لهسهر بکه، چونکه بهڕاستی دۆعاو نوێژ کردنی تۆ مایهی دڵنیایی و ئارامییه بۆیان، خوایش ههمیشه بیسهر و زانایه.
أَلَمْ يَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ ٱلتَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِۦ وَيَأْخُذُ ٱلصَّدَقَٰتِ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Alam ya'lamooo annnal laaha huwa yaqbalut tawbata 'an ibaadihee wa yaakhuzus sadaqaati wa annal laaha Huwat awwaabur Raheem
ئایا نهیانزانیووه که بهڕاستی خوا خۆی تهوبه قبوڵ دهکات له بهندهکانی و ههموو خێر و سهدهقهیهکیشیان لێ وهردهگرێت و بهڕاستی خوا خۆی تهوبه وهرگرو میهرهبانه.
وَقُلِ ٱعْمَلُوا۟ فَسَيَرَى ٱللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُۥ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Wa quli'maloo fasayaral laahu 'amalakum wa Rasooluhoo walmu'minoona wa saturaddoona ilaa 'Aalimil Ghaibi washshahaadati fa yunabbi'ukum bimaa kuntum ta'maloon
بهو خهڵکه بڵێ: ئێوه ههرچی دهتوانن له کارو کردهوه ئهنجامی بدهن، چونکه خوا کارو کردهوهتان دهبینێت و (ئاگاداره به نهێنی و ئاشکرای)، ههروهها پێغهمبهرهکهشی (ئاگادار دهکات کاتێک له ژیاندایه، دوای وهفاتیشی بۆ خوای گهوره ئاسانه که نیشانی بدات)، ههروهها ئیماندارانیش (ئاسهوارو دهرئهنجامی دهبینن)، پاشان دهگهڕێنرێنهوه بۆ لای ئهو خوایهی که زانایه بهنهێنی و ئاشکرا، ئهوسا ئاگادارتان دهکات له ههموو ئهو کارو کردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
وَءَاخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ ٱللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَإِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ
Wa aakharoona murjawna li amril laahi imaa yu'az zibuhum wa immaa yatoobu 'alaihim; wallaahu 'Aleemun Hakeem
کهسانێکی تریش ههن (له بهجێ ماوهکان) ئهنجامی کردهوهیان دواخراوه بۆ فهرمانی خوا، یان سزایان دهدات (ئهگهر بهردهوام بن لهسهر دووڕووی) یاخود تهوبهیان لێ وهردهگرێت (ئهگهر پهشیمان بن)، خوای گهورهش ههمیشه زاناو دانایه.
وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مَسْجِدًۭا ضِرَارًۭا وَكُفْرًۭا وَتَفْرِيقًۢا بَيْنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَإِرْصَادًۭا لِّمَنْ حَارَبَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ مِن قَبْلُ ۚ وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَآ إِلَّا ٱلْحُسْنَىٰ ۖ وَٱللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ
Wallazeenat takhazoo masjidan diraaranw wa kufranw wa tafreeqam bainal mu'mineena wa irsaadal liman haarabal laaha wa Rasoolahoo min qabl; wa la yahlifunna in aradnaaa illal husnaa wallaahu yash hadu innahum lakaaziboon
ئهو (دووڕووانهی) که مزگهوتێکیان دروستکرد لهبهر زهرهردان و بڵاوکردنهوهی بێ باوهڕی و دووبهرهکی بهرپاکردن لهنێوان ئیمانداراو بۆ چاوهڕوان کردنی هاتنی ئهو کهسانهی که پێشتر دووژمنایهتی و جهنگیان دژی خواو پێغهمبهرهکهی دهکرد و بێگومان سوێند دهخۆن که: ئێمه تهنها مهبهستمان چاکه بووه، (له کاتێکدا) خوایش شایهتی دهدات که بهڕاستی ئهوانه درۆزنن.
لَا تَقُمْ فِيهِ أَبَدًۭا ۚ لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى ٱلتَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِيهِ ۚ فِيهِ رِجَالٌۭ يُحِبُّونَ أَن يَتَطَهَّرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلْمُطَّهِّرِينَ
Laa taqum feehi abadaa; lamasjidun ussisa 'alat taqwaa min awwali yawmin ahaqqu an taqooma feeh; feehi rijaaluny yuhibbona ai yatatahharoo, wallaahu yuhibbul mmuttah hireen
ههرگیز لهو مزگهوتهدا ڕامهوهسته بۆ نوێژ کردن (چونکه) بهڕاستی مزگهوتێک شایستهیه که تۆ تیایدا بوهستیت بۆ نوێژ کردن تیایدا که ههر له یهکهم ڕۆژهوه لهسهر بنچینهی تهقواو خواناسی دروست کراوه، (چونکه) لهو مزگهوتهدا چهند کهسانێکی مهردی تیادایه که زۆر حهز دهکهن خۆیان خاوێن ڕابگرن (له دهروون و ڕواڵهتدا)، خوایش بهردهوام ئهوانهی خۆش دهوێت که خۆیان پاک ڕادهگرن.
أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَٰنَهُۥ عَلَىٰ تَقْوَىٰ مِنَ ٱللَّهِ وَرِضْوَٰنٍ خَيْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْيَٰنَهُۥ عَلَىٰ شَفَا جُرُفٍ هَارٍۢ فَٱنْهَارَ بِهِۦ فِى نَارِ جَهَنَّمَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Afaman assasa bunyaa nahoo 'alaa taqwaa minal laahi wa ridwaanin khairun am man assasa bunyaanahoo 'alaa shafaa jurufin haarin fanhaara bihee fee Naari Jahannnam; wallaahu laa yahdil qawmaz zaalimeen
جا ئایا ئهو کهسهی که مزگهوت و کارو شوێنی لهسهر بنچینهی تهقواو له خوا ترسان دروست کرد بێت و ڕهزامهندی خوای مهبهست بێت چاکتره؟! یاخود ئهو کهسهی که بینای مزگهوت شوێن و بهرنامه و کاری لهسهر لێواری کهندهڵانێکی بێ هێز و ڕووخاو دامهزراند بێت، ئینجا لهگهڵ خۆیدا بڕوخێته ناو ئاگری دۆزهخهوه، خوای گهورهش ڕێنموویی ئهو دهسته ستهمکاره ناکات.
لَا يَزَالُ بُنْيَٰنُهُمُ ٱلَّذِى بَنَوْا۟ رِيبَةًۭ فِى قُلُوبِهِمْ إِلَّآ أَن تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Laa yazaalu bunyaanu humul lazee banaw reebatan fee quloobihim illaaa an taqatta'a quloobuhum; wal laahu 'Aleemun Hakeem
ئهو بینایهی دووڕووهکان دروستیان کرد بهردهوام هۆی گومان و زیاد بوونی دڵه ڕاوکێیه له دڵیاندا، ههتا ئهو کاتهی که دڵیان دهپچڕێت و دهمرن، بێگومان خوا زانایه (به پیلانی دووڕووهکان) دانایه (له ههڵوهشاندنهوه و پووچ کردنهوهیاندا).
۞ إِنَّ ٱللَّهَ ٱشْتَرَىٰ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلْجَنَّةَ ۚ يُقَٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّۭا فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ وَٱلْقُرْءَانِ ۚ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِۦ مِنَ ٱللَّهِ ۚ فَٱسْتَبْشِرُوا۟ بِبَيْعِكُمُ ٱلَّذِى بَايَعْتُم بِهِۦ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ
Innal laahash taraa minal mu'mineena anfusahum wa amwaalahum bi anna lahumul jannah; yuqaatiloona fee sabeelil laahi fa yaqtuloona wa yuqtaloona wa'dan 'alaihi haqqan fit Tawraati wal Injeeli wal Qur-aan; wa man awfaa be'ahdihee minal laah; fastabshiroo bibai'ikumul lazee baaya'tum bih; wa zaalika huwal fawzul 'azeem
بهڕاستی خوا، گیان و ماڵی له ئیمانداران کڕیوه بهوهی که بهههشت بۆ ئهوانهو بهشیانه (بهڕاستی پهروهردگارێکی بهخشندهیه، ههر خۆی بهخشێنهری گیان و ماڵ و سامانه، کهچی ئاوا مامهڵه دهکات لهگهڵ ئیماندارانداو نرخێکی نهبڕاوه، نرخێکی زۆر گهورهی بۆ بڕیارداوه، کاتێک له پێناوی ئهودا دهیبهخشن) ئهوانه دهجهنگن له پێناوی ئاینی خوادا، دوژمنانی ئاینی خوا دهکوژن (له گۆڕهپانی جهنگدا)، یان دهکوژرێن و (شههید دهکرێن)، ئهو پاداشت و بهڵێنه بهڕاستی لهسهر خوایه و باس کراوه له تهورات و ئینجیل و قورئاندا، جا کێ ههیه به قهدهر خوا بهوهفاو بهئهمهک بێت بۆ جێ بهجێکردنی بهڵێنهکانی، کهواته زۆر دڵخۆش و کامهران بن بهو مامهڵهیهی که ئهنجامتانداوه و بهو فرۆشتن و کڕینهی که لهسهری ڕێککهوتوون، بێگومان ههر ئهوهشه سهرفرازی و سهرکهوتنی نهبڕاوه و بێ سنوور.
ٱلتَّٰٓئِبُونَ ٱلْعَٰبِدُونَ ٱلْحَٰمِدُونَ ٱلسَّٰٓئِحُونَ ٱلرَّٰكِعُونَ ٱلسَّٰجِدُونَ ٱلْءَامِرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَٱلنَّاهُونَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَٱلْحَٰفِظُونَ لِحُدُودِ ٱللَّهِ ۗ وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ
At taaa'iboonal 'aabidoonal haamidoonas saaa'ihoonar raaki'oonas saajidoonal aamiroona bilma'roofi wannaahoona 'anil munkari walhaafizoona lihudoodil laah; wa bashshiril mu'mineen
(جا ئهوانهی ئهو مامهڵهیه دهکهن پێشتر بهم سیفهته پیرۆزانه خۆیان ڕازاندۆتهوه): تهوبهکارن و لهههڵهکانیان پهشیمانن، خواپهرستن (له ههموو ههڵس و کهوتیاندا)، سوپاسگوزارن (لهسهر ههموو نازو نیعمهتێک)، گهڕۆکن (لهسهر زهویدا، ئهندێشهو بیرو هۆش بهکاردههێنن بۆ بیر کردنهوه له بونهوهرو دهوروبهر)، سوژدهبهرو کڕنوشبهرو نوێژ خوێنن، فهرماندهرن بهههموو چاکهیهک، قهدهغهی خراپهو ههموو نادروستیهک دهکهن و پارێزهرن بۆ سنوورهکانی خواو قهدهغهکراوهکانی، ئینجا مژده بده بهئیمانداران (ئهوانهی ئهو سیفاتانه له خۆیاندا دههێننه دی).
مَا كَانَ لِلنَّبِىِّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَن يَسْتَغْفِرُوا۟ لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوٓا۟ أُو۟لِى قُرْبَىٰ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَٰبُ ٱلْجَحِيمِ
Maa kaana lin nabiyyi wallazeena aamanooo ai yastaghfiroo lilmushrikeena wa law kaanoo ulee qurbaa mim ba'di maa tabiyana lahum annahum Ashaabul jaheem
بۆ پێغهمبهرو ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه، ڕهوا نیه داوای لێ خۆشبوون بۆ موشریک و هاوهڵگهڕان بکهن ههر چهنده ئهوانه خزمی نزیکیش بن، دوای ئهوهی که بۆیان ڕوون بۆتهوه که بهڕاستی ئهوانه نیشتهجێی دۆزهخن (بههۆی بێ دینی و تاوان و گوناهیانهوه).
وَمَا كَانَ ٱسْتِغْفَارُ إِبْرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَن مَّوْعِدَةٍۢ وَعَدَهَآ إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥٓ أَنَّهُۥ عَدُوٌّۭ لِّلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ ۚ إِنَّ إِبْرَٰهِيمَ لَأَوَّٰهٌ حَلِيمٌۭ
Wa maa kaanas tighfaaru ibraaheema li abeehi illaa 'ammaw 'idatinw wa 'adahaaa iyyaahu falammaa tabaiyana lahooo annahoo 'aduwwul lillaahi tabarra a minh; inna Ibraaheema la awwaahum haleem
جا دوای لێخۆش بوونی ئیبراهیم بۆ باوکی لهبهر بهڵێنێک بوو که پێی دابوو، کاتێک بۆی دهرکهوت بهڕاستی باوکی دووژمنی خوایه، ئیتر خۆی لێ بهری کرد، بهڕاستی ئیبراهیم زۆر بهسۆزو دڵ نهرم بوو و زۆر خاوهن حیلم بوو.
وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًۢا بَعْدَ إِذْ هَدَىٰهُمْ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُم مَّا يَتَّقُونَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ
Wa maa kaanal laahu liyudilla qawmam ba'da iz hadaahum hatta yubaiyina lahum maa yattaqoon; innal laaha bikulli shai'in 'Aleem
ههرگیز خوا کهسانێک گومڕا ناکات دوای ئهوهی که هیدایهتی داون، ههتا بۆیان ڕوون نهکاتهوه که دهبێت لهچی خۆیان بپارێزن، بهڕاستی خوا به ههموو شتێک زانایه.
إِنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۚ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِىٍّۢ وَلَا نَصِيرٍۢ
Innal laaha lahoo mulkus samaawaati wal ardi yuhyee wa yumeet; wa maa lakum min doonil laahi minw waliyyinw wa laa naseer
بهڕاستی ههر بۆ خوایه خاوهنداریهتی ئاسمانهکان و زهوی، ئهو خوایه ژیان دهبهخشێت و مردنیش پێش دههێنێت، ههرگیز جگه له خوا کهستان دهست ناکهوێت که یارو یاوهرتان بێت و پشتیوانیتان لێ بکات.
لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِىِّ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ فِى سَاعَةِ ٱلْعُسْرَةِ مِنۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍۢ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ ۚ إِنَّهُۥ بِهِمْ رَءُوفٌۭ رَّحِيمٌۭ
Laqat taabal laahu 'alan nabiyyi wal Muhaajireena wal Ansaaril lazeenat taba'oohu fee saa'atil 'usrati mim ba'di maa kaada yazeeghu quloobu fareeqim minhum summma taaba 'alaihim; innahoo bihim Ra'oofur Raheem
سوێند بهخوا بهڕاستی خوا تهوبهی قبوڵ کرد له پێغهمبهرو کۆچبهران و پشتیوانان، ئهوانهی که شوێنی پێغهمبهر کهوتن لهکاتی سهغڵهتی و تهنگانهدا (له غهزای تهبووکدا)، دوای ئهوهی که خهریک بوو دڵی دهستهیهکیان له خشته بچێت و (بێزاری دهربڕێت)، لهوهودوا تهوبهو پهشیمانی ئهوانیشی قبوڵ کرد، چونکه بهڕاستی ئهو پهروهردگاره بهسۆزو میهرهبانه لهگهڵیاندا.
وَعَلَى ٱلثَّلَٰثَةِ ٱلَّذِينَ خُلِّفُوا۟ حَتَّىٰٓ إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ ٱلْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنفُسُهُمْ وَظَنُّوٓا۟ أَن لَّا مَلْجَأَ مِنَ ٱللَّهِ إِلَّآ إِلَيْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلتَّوَّابُ ٱلرَّحِيمُ
Wa 'alas salaasatil lazeena khullifoo hattaaa izaa daaqat 'alaihimul ardu bimaa rahubat wa daaqat 'alaihim anfusuhum wa zannnooo al laa malja-a minal laahi illaaa ilaihi summa taaba 'alaihim liyatooboo; innal laaha Huwat Tawwaabur Raheem
ههروهها تهوبهی ئهو سێ کهسهشی وهرگرت که (له غهزای تهبووک) دواخران دوای ئهوهی که زهوی چهنده فراوانه لێیان تهنگ بۆوه، خۆیشیان له خۆیان بێزار بوون، دڵنیاش بوون که هیج پهنایهک نیه (لهخهشم و قینی خوا بیانپارێزێت) جگه لهوهی خۆیان بدهنه پهنای ئهو زاته، پاشان تهوبهی لێوهرگرتن، تا تهوبه بکهن، بهڕاستی ههر خوا تهوبه وهرگرو میهرهبانه. (له غهزای تهبووکدا سیان له هاوهڵان بێ هیچ بیانوویهک خۆیان دواخست که بریتی بوون له {کهعبی کوڕی مالیک} و {مهرارهی کوڕی ڕهبیع} و {هیلالی کوڕی ئومهییه}، کاتێک پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم گهڕایهوه، دووڕووهکان دههاتن و ههریهک به بیانویهک پاکانهیان دهکرد، بهڵام ئهو سێ ئیمانداره هیچ بیانویهکیان نهبوو، دانیان بهههڵهی خۆیاندا نا، پێغهمبهریش صلی الله علیه وسلم فهرمانیدا کهکهس قسهیان لهگهڵدا نهکات و دهبێت نهچن بهلای خێزانهکانیاندا، ئهم تهمێ کردنهش، پهنجا شهوی خایاند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَكُونُوا۟ مَعَ ٱلصَّٰدِقِينَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanut taqul laaha wa koonoo ma'as saadiqeen
ئهی ئهوانهی ئیمان و باوهڕتان هێناوه لهخوا بترسن و پارێزکار بن، ههوڵ بدهن ههمیشه لهگهك ڕاستگۆیان و ڕاستاندا بن.
مَا كَانَ لِأَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا۟ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا۟ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌۭ وَلَا نَصَبٌۭ وَلَا مَخْمَصَةٌۭ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًۭا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّۢ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌۭ صَٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ
Maa kaana li ahlil Madeenati wa man hawlahum minal A'raabi ai yatakhallafoo 'ar-Rasoolil laahi wa laa yarghaboo bi anfusihim 'an nafsih; zaalika bi annahum laa yuseebuhum zama unw wa laa nasabunw wa laa makhmasatun fee sabeelil laahi wa laa yata'oona mawti'ai yagheezul kuffaara wa laa yanaaloona min 'aduwwin nailan illaa kutiba lahum bihee 'amalun saalih; innal laaha laa yudee'u ajral muhsineen
ڕهوا نهبوو بۆ دانیشتوانی مهدینه و بیابان نشینانی دهوروبهری دوا بکهون (له جیهاد و غهزا) له خزمهتی پێغهمبهری خوا صلی الله علیه وسلم و خۆیان خۆشتر بوێت لهو، چونکه ئهوه بهڕاستی هیچ تینوویهتی و ماندوو بوون و برسێتیهکیان تووش نهدههات لهپێناوی خوادا (بهزایه بچێت) و نهدهچوونه هیچ شوێنێک و پێیان نهدهخسته هیچ جێیهک بێ باوهڕان پێی سهغڵهت بن و دهستیان له هیچ دوژمنێک نهدهوهشان، که نهبێته هۆی ئهوهی بهکارو کردهوهیهکی چاک بۆیان تۆمار نهکرێت، بهڕاستی خوا پاداشتی چاکهکاران به زایه نادات.
وَلَا يُنفِقُونَ نَفَقَةًۭ صَغِيرَةًۭ وَلَا كَبِيرَةًۭ وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
Wa laa yunfiqoona nafa qatan sagheeratanw wa laa kabeeratanw wa laa yaqta'oona waadiyan illaa kutiba lahum liyajziyahumul laahu ahsana maa kaanoo ya'maloon
ههروهها هیچ بهخششێکیان پێشکهش نهدهکرد بچوک یان گهوره و بههیچ دۆل و شیوێکدا تێ نهدهپهڕین، به چاکه بۆیان تۆمار نهکرێت، تا خوا بهچاکترین شێوه پاداشتی ئهو کردهوانهیان بداتهوه که دهیانکرد.
۞ وَمَا كَانَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُوا۟ كَآفَّةًۭ ۚ فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍۢ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌۭ لِّيَتَفَقَّهُوا۟ فِى ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُوا۟ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوٓا۟ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
Wa maa kaanal mu'minoona liyanfiroo kaaaffah; falaw laa nafara min kulli firqatim minhum taaa'ifatul liyatafaqqahoo fiddeeni wa liyunziroo qawmahum izaa raja'ooo ilaihim la'allahum yahzaroon
جا ڕهوا نیه ههرچی ئیمانداران ههیه بهجارێک بچن بۆ غهزا (یان بۆ ههرکارێکی پێویست)، دهی بۆچی له ههر هۆزو دهستهیهک، کهسانێک نهچوون بۆ خوێندن تا شارهزابن له ئایین تێبگهن و فێر ببن و قهومهکهشیان تێبگهیهنن و فێریان بکهن کاتێک که گهڕانهوه بۆ لایان، بۆ ئهوهی ئهوان هوشیار ببنهوه خۆیان بپارێزن له گوناهو خوا له خۆ نهڕهنجێنن.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ قَٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ يَلُونَكُم مِّنَ ٱلْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا۟ فِيكُمْ غِلْظَةًۭ ۚ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلْمُتَّقِينَ
Yaaa aiyuhal lazeena aamanoo qaatilul lazeena yaloonakum minal kuffaari walyajidoo feekum ghilzah; wa'lamooo annal laaha ma'al muttaqeen
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه بجهنگن دژی ئهو بێ باوهڕانهی کهلێتان نزیک دهبنهوه بهدهوروبهرتاندا (نیازی شهڕ فرۆشتنیان ههیه) و باتوندو تیژی و هێزو تواناتان تیادا بهدی بکهن، بشزانن بهڕاستی خوا یارو یاوهری پارێزکارانه.
وَإِذَا مَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌۭ فَمِنْهُم مَّن يَقُولُ أَيُّكُمْ زَادَتْهُ هَٰذِهِۦٓ إِيمَٰنًۭا ۚ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَزَادَتْهُمْ إِيمَٰنًۭا وَهُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
Wa izaa maaa unzilat Sooratun faminhum mai yaqoolu aiyukum zaadat hu haazihee eemaanaa; fa ammal lazeena aamanoo fazaadat hum eemaananw wa hum yastabshiroon
کاتێکیش سورهتێک له قورئان دابهزێنرا، ههندێک له (دووڕووهکان بهگاڵته پێکردنهوه) دهڵێن: کێتان ئهم سورهته باوهڕی زیاد کردووه؟! جا ئهوانهی که باوهڕیان هێنا بوو ئهوهندهی تر ئیمان و باوهڕی پتهو تر کردن، ئهوانیش مژده بهیهکتر دهدهن (دهربارهی سهرکهوتن و خۆشی ههردوو جیهان).
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌۭ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا إِلَىٰ رِجْسِهِمْ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ كَٰفِرُونَ
Wa ammal lazeena fee quloobihim maradun fazaadat hum rijsan ilaa rijsihim wa maatoo wa hum kaafiroon
ئهوانهش که نهخۆشی بێ دینی و دووڕوویی له دڵیاندایه، ئهوه سهرباری پیسی و ناپوختی خۆیان ئهوهندهی تر سورهتهکه پیسی و ناپوختیان زیاد دهکات، دهشمرن لهکاتێکدا که بێ باوهڕن.
أَوَلَا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِى كُلِّ عَامٍۢ مَّرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوبُونَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُونَ
Awalaa yarawna annahum yuftanoona fee kulli 'aamim marratan aw marrataini summa laa yatooboona wa laa hum yazzakkkaroon
ئایا (دووڕووهکان) نابینن و نازانن بهڕاستی ئهوان له ههموو ساڵێکدا جارێک یان دوو جار تاقی دهکرێنهوه، پیلان و نهخشهیان دهردهکهوێت و (سووک و ڕیسوا دهبن)، پاشان تهوبه ناکهن و پهشیمان نابنهوهو یاداوهریش وهرناگرن و ئهوان بیرناکهنهوه.
وَإِذَا مَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌۭ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ هَلْ يَرَىٰكُم مِّنْ أَحَدٍۢ ثُمَّ ٱنصَرَفُوا۟ ۚ صَرَفَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُم بِأَنَّهُمْ قَوْمٌۭ لَّا يَفْقَهُونَ
Wa izaa maaa unzilat Sooratun nazara ba'duhum ilaa ba'din hal yaraakum min ahadin summman sarafoo; sarafal laahu quloobahum bi annahum qawmul laa yafqahoon
کاتێکیش سورهتێک له قورئان دابهزێنرا (ئهوان سهغڵهتن)، ئهوه ههندێکیان تهماشای ههندێکی تریان دهکهن (حهز دهکهن زوو ئهو شوێنه جێ بهێڵن، بهچپه یان بهئیشارهت) دهڵێن: ئایا هیچ کهس دهتانبینێت (له ئیمانداران)، پاشان بهنهێنی خۆیان دزیهوهو ڕۆیشتن، لهکاتێکدا خوای باڵادهستیش دڵی ئهوانی وهرچهرخاندووه، چونکه بهڕاستی ئهوانه کهسانێکن که تێناگهن وحاڵی نین (ناشیانهوێت تێبگهن).
لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌۭ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌۭ رَّحِيمٌۭ
Laqad jaaa'akum Rasoolum min anfusikum 'azeezun 'alaihi maa 'anittum hareesun 'alaikum bilmu'mineena ra'oofur raheem
(ئهی خهڵکینه) سوێند به خوا بێگومان پێغهمبهرێکتان بۆ ڕهوانه کراوه که ههر یهکێکه له خۆتان، زۆر سهخته بهلایهوه تووش بوونتان بهبهڵاو ناخۆشی، زۆر بهتهنگیشتانهوهیه و پهرۆشه لهسهرتان، زۆر دڵسۆزی ئیماندارانه و میهرهبان و دلۆڤانه بۆیان.
فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَقُلْ حَسْبِىَ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ
Fa in tawallaw faqul lhasbiyal laahu laaa ilaaha illaa Huwa 'alaihi tawakkkaltu wa Huwa Rabbul 'Arshil 'Azeem
جا ئهگهر ئهوانه (لهگهڵ ئهو ههموو دڵسۆزیی و میهرهبانیهی تۆدا) ههر پشت ههڵکهن و گوێت بۆ نهگرن، ئهوه ئیتر تۆ بڵێ: من خوام بهسه یارو یاوهرم بێت، که پشتگیرو یاریدهدهرم بێت، هیچ خوایهک نیه جگه لهو، ههر پشت بهو دهبهستم، ئهو زاتهش پهروهردگاری عهرشی گهورهیه.
گوێبگرە لە قورئانی پیرۆز بە دەنگی ڕەوان
گوێبگرە بە دەنگ