سورة يس
بەشی 36 | 83 ئایەت
وەرگێڕان: بورهان محمد ئەمین
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
يسٓ
Yaa-Seeen
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (البقرة) بده.
وَٱلْقُرْءَانِ ٱلْحَكِيمِ
Wal-Qur-aanil-Hakeem
سوێند بهو قورئانهی که ههموو فهرمانێکی له شوێنی خۆیایهتی...
إِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ
Innaka laminal mursaleen
بهڕاستی تۆ ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) له فرستاده و پێغهمبهرانیت...
عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ
'Alaa Siraatim Mustaqeem
لهسهر ڕێگهو ڕێبازێکی ڕاست و دروستیت.
تَنزِيلَ ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ
Tanzeelal 'Azeezir Raheem
ئهم قورئانه لهلایهن زاتێکی خاوهن دهسهڵات و میهرهبانهوه دابهزیووه و ڕهوانه کراوه...
لِتُنذِرَ قَوْمًۭا مَّآ أُنذِرَ ءَابَآؤُهُمْ فَهُمْ غَٰفِلُونَ
Litunzira qawmam maaa unzira aabaaa'uhum fahum ghaafiloon
بۆ ئهوهی گهل و هۆزێکی پێ بێدار بکهیتهوه که باوو باپیرانیان بێدار نهکراونهتهوهو بێ ئاگایی و نهشارهزایی ماونهتهوه.
لَقَدْ حَقَّ ٱلْقَوْلُ عَلَىٰٓ أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
Laqad haqqal qawlu 'alaaa aksarihim fahum laa yu'minoon
سوێند به خوا به ڕاستی بڕیاری خوا هاته دی لهسهر زۆربهیان که دۆزهخ پڕ دهکهین لێیان، لهبهر ئهوه ئیمان و باوهڕ ناهێنن (بههۆی سهرسهختی و گوێ نهگرتنیانهوه).
إِنَّا جَعَلْنَا فِىٓ أَعْنَٰقِهِمْ أَغْلَٰلًۭا فَهِىَ إِلَى ٱلْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ
Innaa ja'alnaa feee a'naaqihim aghlaalan fahiya ilal azqaani fahum muqmahoon
بهڕاستی ههر دهڵێیت ئێمه کۆت و زنجیرمان کردۆته گهردنیان و له ژێر چهناگهیان توندکراوه و به ناچاری سهریان بهرز ڕاگیراوه و ئهم لاولایان پێناکرێت و بهرپێی خۆیان نابینن.
وَجَعَلْنَا مِنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّۭا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّۭا فَأَغْشَيْنَٰهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ
Wa ja'alnaa mim baini aydeehim saddanw-wa min khalfihim saddan fa aghshai naahum fahum laa yubsiroon
ههروهها بهربهستمان له بهردهمیانهوه و له پشتیانهوه داناوه، پهردهشمان هێناوه بهسهر چاویاندا (مهبهست ئهو بهربهستانهشه که له دهروونیاندا ههیه و نایهڵێت ڕێگهی ڕاست بدۆزنهوه) ئیتر ئهوانه حهق و ڕاستی نابینن.
وَسَوَآءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ
Wa sawaaa'un 'alaihim 'a-anzartahum am lam tunzirhum laa yu'minoon
ئهوانه چونیه که بۆیان، بێداریان بکهیتهوه یان بێداریان نهکهیتهوه، ههر باوهڕ ناهێنن.
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ ٱتَّبَعَ ٱلذِّكْرَ وَخَشِىَ ٱلرَّحْمَٰنَ بِٱلْغَيْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍۢ وَأَجْرٍۢ كَرِيمٍ
Innamaa tunziru manit taba 'az-Zikra wa khashiyar Rahmaana bilghaib, fabashshirhu bimaghfiratinw-wa ajrin kareem
بێگومان تۆ تهنها دهتوانیت ئهوانه بێدار بکهیتهوه که شوێنی قورئان و بهرنامهی خوا کهوتوون، له پهنهانیشدا له خوا دهترسن، بهو هۆیهوه مژدهی لێخۆشبوون و پاداشتی بایهخدار و بهنرخ بده بهو جۆره کهسانه.
إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا۟ وَءَاثَٰرَهُمْ ۚ وَكُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْنَٰهُ فِىٓ إِمَامٍۢ مُّبِينٍۢ
Innaa Nahnu nuhyil mawtaa wa naktubu maa qaddamoo wa aasaarahum; wa kulla shai'in ahsainaahu feee Imaamim Mubeen
بێگومان ههر ئێمه مردووهکان زیندوو دهکهینهوه، ههرچی کردوویانه و دهیکهن تۆماری دهکهین لهگهڵ ئاسهوارهکانیشیاندا، ههموو شتێکمان له کتێبێکی ئاشكرادا (تۆمارگهی تایبهتدا) بهوردی تۆمار و ئامارکردووه.
وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَٰبَ ٱلْقَرْيَةِ إِذْ جَآءَهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
Wadrib lahum masalan Ashaabal Qaryatih; iz jaaa'ahal mursaloon
نموونهیان بۆ بهێنهرهوه به خهڵكی شاری (انطاکیة) کاتێک دهستهیهک پێغهمبهریان بۆ هات.
إِذْ أَرْسَلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍۢ فَقَالُوٓا۟ إِنَّآ إِلَيْكُم مُّرْسَلُونَ
Iz arsalnaaa ilaihimusnaini fakazzaboohumaa fa'azzaznaa bisaalisin faqaalooo innaaa ilaikum mursaloon
سهرهتا دووانمان بۆ ڕهوانه کردن، کهچی بروایان پێنهکردن، ئێمهش سێههمێکمان بۆ پشتگیریان ڕهوانه کرد، ههموویان وتیان: ئێمه بێگومان بۆ لای ئێوه لهلایهن پهروهردگارهوه ڕهوانه کراوین.
قَالُوا۟ مَآ أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌۭ مِّثْلُنَا وَمَآ أَنزَلَ ٱلرَّحْمَٰنُ مِن شَىْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ
Qaaloo maaa antum illaa basharum mislunaa wa maaa anzalar Rahmaanu min shai'in in antum illaa takziboon
خهڵکهکه وتیان: ئێوه تهنها ئادهمیزادێکن وهکو ئێمه، خوای میهرهبانیش هیچ شتێکی ڕهوانه نهکردووه، ئێوه ههر درۆ دهکهن.
قَالُوا۟ رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّآ إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ
Qaaloo Rabbunaa ya'lamu innaaa ilaikum lamursaloon
پێغهمبهرهکان وتیان: پهروهردگارمان خۆی چاک دهزانێت ئێمه بهڕاستی بۆ لای ئێوه ڕهوانه کراوین به پێغهمبهرایهتی.
وَمَا عَلَيْنَآ إِلَّا ٱلْبَلَٰغُ ٱلْمُبِينُ
Wa maa 'alainaaa illal balaaghul mubeen
تهنها ئهوهشمان لهسهره که به ڕوون و ئاشکرا پهیمانی خواتان پێ ڕابگهیهنین.
قَالُوٓا۟ إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا۟ لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌۭ
Qaaloo innaa tataiyarnaa bikum la'il-lam tantahoo lanar jumannakum wa la-yamassan nakum minnaa 'azaabun aleem
خهڵکهکه وتیان: ئێمه به ڕاستی بههاتنتان تووشی نهگبهتی بووین، سوێند به خوا ئهگهر واز نههێنن و کۆڵ نهدهن، بهرد بارانتان دهکهین و له لایهن ئێمهوه توشی ئازارێکی به ئێش دهبن.
قَالُوا۟ طَٰٓئِرُكُم مَّعَكُمْ ۚ أَئِن ذُكِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ مُّسْرِفُونَ
Qaaloo taaa'irukum ma'akum; a'in zukkirtum; bal antum qawmum musrifoon
پێغهمبهرهکان وتیان: ئێوه نهگبهتی و شوومیتان لهگهڵ خۆتاندایه (بههۆی بێ باوهڕیتانهوه)، ئایا ئهگهر ئامۆژگاری و یاداوهری بکرێن ئهوه دهبێته نهگبهتی و شووم بۆتان؟! نهخێر، وانییه، ئێوه ههر خۆتان قهوم و هۆزێکی سهرهڕۆن و له گوناهدا ڕۆچوون بۆیه شووم و نهگبهتی یهخهی گرتوون.
وَجَآءَ مِنْ أَقْصَا ٱلْمَدِينَةِ رَجُلٌۭ يَسْعَىٰ قَالَ يَٰقَوْمِ ٱتَّبِعُوا۟ ٱلْمُرْسَلِينَ
Wa jaaa'a min aqsal madeenati rajuluny yas'aa qaala yaa qawmit tabi'ul mursaleen
ئهوسا لهوپهڕی شارهوه پیاوێکی ئیماندار بهپهله، به گورج و گۆڵی هات و وتی: ئهی قهوم و هۆزم ئهم پێغهمبهرانه ڕاست دهکهن، ئهم فرستادانه ڕاست دهڵێن شوێنیان بکهون، بڕوایان پێ بکهن، ئیمانیان پێ بهێنن...
ٱتَّبِعُوا۟ مَن لَّا يَسْـَٔلُكُمْ أَجْرًۭا وَهُم مُّهْتَدُونَ
Ittabi'oo mal-laa yas'alukum ajranw-wa hum muhtadoon
شوێنی ئهو کهسانه بکهون که پاداشت و کرێتان لێ داوا ناکهن، ئهوانه هیدایهت دراون و لهسهر بهرنامهیهکی ڕاست و دروستن.
وَمَا لِىَ لَآ أَعْبُدُ ٱلَّذِى فَطَرَنِى وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Wa maa liya laaa a'budul lazee fataranee wa ilaihi turja'oon
دیاره خهڵکهکه کردویانه به گاڵه، بۆیه پیاو چاکهکه وتوویهتی: جا ئهوه بۆچی من ئهو زاته نهپهرستم که بهدی هێناوم، ئێوهش خهڵکینه ههر بۆ لای ئهو دهبرێنهوه.
ءَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةً إِن يُرِدْنِ ٱلرَّحْمَٰنُ بِضُرٍّۢ لَّا تُغْنِ عَنِّى شَفَٰعَتُهُمْ شَيْـًۭٔا وَلَا يُنقِذُونِ
'A-attakhizu min dooniheee aalihatan iny-yuridnir Rahmaanu bidurril-laa tughni 'annee shafaa 'atuhum shai 'anw-wa laa yunqizoon
ئایا ڕهوایه له جیاتی خوا چهند پهرستراوێکی تر بۆ خۆم بڕیار بدهم که هیچیان بهدهست نیه خۆ ئهگهر خوای میهرهبان بیهوێت تووشی ناخۆشیهکهم بکات، تکاو پاڕانهوهی ئهو پهرستراوانه هیچ سوودێکم پێ ناگهیهنن و فریام ناکهون و ڕزگارم ناکهن.
إِنِّىٓ إِذًۭا لَّفِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍ
Inneee izal-lafee dalaa-lim-mubeen
بێگومان من ئهگهر شتی وا بکهم، ئهو کاته من له گومڕاییهکی ئاشكرا دهبم.
إِنِّىٓ ءَامَنتُ بِرَبِّكُمْ فَٱسْمَعُونِ
Inneee aamantu bi Rabbikum fasma'oon
به ڕاستی من بڕیارم داوه که ئیمان به پهروهردگارتان بهێنم، با چاک گوێتان لی بێت.
قِيلَ ٱدْخُلِ ٱلْجَنَّةَ ۖ قَالَ يَٰلَيْتَ قَوْمِى يَعْلَمُونَ
Qeelad khulil Jannnah; qaala yaa laita qawmee ya'lamoon
(دیاره، خوانهناسان پهلاماریان داوه و شههیدیان کردووه) بۆیه پێی وتراوه: فهرموو بۆ ناو بهههشت، لهوێشهوه ههر دڵسۆزانه وتویهتی: خۆزگه قهومهکهم بیازنانیایه سهرئهنجامی ئیمان چۆنه و کهوتومهته ناو چ ناز و نیعمهتێکهوه.
بِمَا غَفَرَ لِى رَبِّى وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُكْرَمِينَ
Bimaa ghafara lee Rabbee wa ja'alanee minal mukrameen
بههۆی ئهوهوه که پهروهردگارم لێم خۆشبووه و خستمیه ڕیزی ڕێزلێگیراوانهوه.
۞ وَمَآ أَنزَلْنَا عَلَىٰ قَوْمِهِۦ مِنۢ بَعْدِهِۦ مِن جُندٍۢ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا كُنَّا مُنزِلِينَ
Wa maaa anzalnaa 'alaa qawmihee mim ba'dihee min jundim minas-samaaa'i wa maa kunnaa munzileen
خوا دهفهرمێت: وهنهبێت هیچ لهشکرێکمان له ئاسمانهوه ناردبێته خوارهوه بۆ سهر هۆزهکهی دوای شههیدکردنی، وهنهبێت هیچ لهشکرێکمان ڕهوانه کردبێت بۆ لهناوبردنیان.
إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَإِذَا هُمْ خَٰمِدُونَ
In kaanat illaa saihatanw waahidatan fa-izaa hum khaamidoon
بهڵکو تهنها یهک دهنگی گهورهو شریخهیهکی بههێز نهبێت هیچی تر نهبوو، جا ئهوان دهستبه جێ مردن خامۆش بوون.
يَٰحَسْرَةً عَلَى ٱلْعِبَادِ ۚ مَا يَأْتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ
Yaa hasratan 'alal 'ibaad; maa yaateehim mir Rasoolin illaa kaanoo bihee yastahzi 'oon
پهشیمانی و داخ و ناڵه دابارێته سهر ئهو بهندانه، هیچ پێغهمبهرێکیان بۆ نایهت که ئهوان گاڵتهی پێنهکهن.
أَلَمْ يَرَوْا۟ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّنَ ٱلْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُونَ
Alam yaraw kam ahlak naa qablahum minal qurooni annahum ilaihim laa yarji'oon
ئائه ئهوه سهرنجیان نهداوه چهندهها هۆزی پێش ئهمانمان لهناو بردووه، خۆ ههرگیز ناگهرێنهوه نهویان و ناگهرێنهوه بۆ دنیا.
وَإِن كُلٌّۭ لَّمَّا جَمِيعٌۭ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ
Wa in kullul lammaa jamee'ul-ladainaa muhdaroon
کهسیان نی یه لهو لهناو براوانه که لای ئێمه به کۆمهڵ ئامادهی لێپرسینهوه نهکرێن.
وَءَايَةٌۭ لَّهُمُ ٱلْأَرْضُ ٱلْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَٰهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّۭا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ
Wa Aayatul lahumul ardul maitatu ahyainaahaa wa akhrajnaa minhaa habban faminhu yaakuloon
له بهڵگهو نیشانهی ئاشکرای خوا بۆ ئهو خهڵکه: زهوی مردووه که بههۆی ئاوی بارانهوه زیندووی دهکهینهوه، دانهوێڵه لێ پهیدا دهکرین که لێی دهخۆن.
وَجَعَلْنَا فِيهَا جَنَّٰتٍۢ مِّن نَّخِيلٍۢ وَأَعْنَٰبٍۢ وَفَجَّرْنَا فِيهَا مِنَ ٱلْعُيُونِ
Wa ja'alnaa feehaa jannaatim min nakheelinw wa a'naabinw wa fajjarnaa feeha minal 'uyoon
ههروهها جۆرهها باخاتی لێ بهرههم دههێنین، له دارخورما و چهند جۆری ترێ، ههروهها چهندهها کانیاویشمان تیایدا ههڵقوڵاندووه....
لِيَأْكُلُوا۟ مِن ثَمَرِهِۦ وَمَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ ۖ أَفَلَا يَشْكُرُونَ
Liyaakuloo min samarihee wa maa 'amilat-hu aideehim; afalaa yashkuroon
بۆ ئهوهی له بهرووبومهکهی بخۆن، لهوهش که بهدهستی خۆیان لهو بهرو بوومانه دروستی دهکهن (وهکو دۆشاو و سرکه و شهربهت و... ههروهها جێگهی تێڕامانه که: ئادهمیزاد ورد بێتهوه له دانه دانهی ئهو بهروبوومانه، چۆن پێچراونهتهوه، قهبارهیان، ڕهنگیان، بۆنیان، تامیان.... هتد) ئایا له بهرامبهر ئهو ههموو نازو نیعمهتانهوه سوپاسگوزاری ناکهن؟!
سُبْحَٰنَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ
Subhaanal lazee khalaqal azwaaja kullahaa mimmaa tumbitul ardu wa min anfusihim wa mimmaa laa ya'lamoon
پاکی و بێگهردی بۆ ئهو زاتهی ههر ههموو بهدیهێنراوهکانی بهجووت دروست کردووه لهوهی له زهویدا دهڕۆیت، له خۆیشیان، لهو شتانهش که نایزانن (له سهردهمی عیلم و زانستیدا ڕوون بۆتهوه: که ههموو بهدیهێنراوان_مادی و مهعنهوی_جووتن).
وَءَايَةٌۭ لَّهُمُ ٱلَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ ٱلنَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ
Wa Aayatul lahumul lailu naslakhu minhun nahaara fa-izaa hum muzlimoon
ههروهها بهڵگهو نیشانهیهکی ئاشکرای تر بۆیان، شهوه، که پۆشاکی ڕووناکی ڕۆژی لهبهر دادهماڵین، بهو هۆیهوه دنیایان لێ تاریك دهبێت.
وَٱلشَّمْسُ تَجْرِى لِمُسْتَقَرٍّۢ لَّهَا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ
Wash-shamsu tajree limustaqarril lahaa; zaalika taqdeerul 'Azeezil Aleem
خۆریش له گهردش و سوڕانهوهی خۆیدا بهردهوامه و بهرهو سرهوت دهچێت، یاخود به دهوری چهقی خۆیدا دهسوڕێتهوه، بێگومان ئهوه توانای زاتێکی باڵادهست و زانا دهردهخات (که ههموو شتێکی به ڕێکوپێکی دروست کردووه).
وَٱلْقَمَرَ قَدَّرْنَٰهُ مَنَازِلَ حَتَّىٰ عَادَ كَٱلْعُرْجُونِ ٱلْقَدِيمِ
Walqamara qaddarnaahu manaazila hattaa 'aada kal'ur joonil qadeem
ههروهها کات و شوێنی ههڵهاتنی مانگیشمان دیاری کردووه (ههر شهوێك لهکاتێکی دیاریکراو و شوێنێکی دیاریکراودا ههڵدێت، ڕادهی ئهو ڕوناکیهش که دهکهوێته سهری جیاوازه، ههتا (سهرئهنجام ههموو مانگێك له ڕواڵهتدا) وهك چیلکهیهکی وشکی باریك دهنوێنێت.
لَا ٱلشَّمْسُ يَنۢبَغِى لَهَآ أَن تُدْرِكَ ٱلْقَمَرَ وَلَا ٱلَّيْلُ سَابِقُ ٱلنَّهَارِ ۚ وَكُلٌّۭ فِى فَلَكٍۢ يَسْبَحُونَ
Lash shamsu yambaghee lahaaa an tudrikal qamara wa lal lailu saabiqun nahaar; wa kullun fee falaki yasbahoon
نه خۆر بۆی ههیه به مانگ بگات (له هێڵ و ڕێڕهوی خۆی دهربچێت)، نه شهویش پێش ڕۆژ دهکهوێت، بهڵکو ههریهکهیان له خولگهی تایبهتی خۆیاندا مهله دهکهن و به ئاسانی دهسوڕێنهوه.
وَءَايَةٌۭ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ
Wa Aayatul lahum annaa hamalnaa zurriyatahum fil fulkil mashhoon
بهڵگه و نیشانهیهکی تر له هێزو دهسهڵاتمان بۆیان، ئهوهیه که بهڕاستی ئێمه نهوهکانیانمان له کهشتیهکهدا ههڵگرت (مهبهست کهشتی-نوح- ه که به باپیره گهورهی دووههمی ئادهمیزاد دهدرێته قهڵهم).
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِۦ مَا يَرْكَبُونَ
Wa khalaqnaa lahum mim-mislihee maa yarkaboon
ههروهها کهشتی و هۆکاری تری هاتوچۆی له وێنهی ئهو بۆ سازاندوون، (که هۆکارهکانی گواستنهی ئاسمانی و زهمینی و دهریایی دهگرێتهوه، چونکه ههر خوا بهدیهێنهری ئادهمیزاد و ماده خاو و سوتهمهنی و... هتد
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ يُنقَذُونَ
Wa in nashaa nughriqhum falaa sareekha lahum wa laa hum yunqazoon
خۆ ئهگهر بمانهوێت نوقمیان دهکهین، ئهو کاته کهس نی یه بێت به هاواریانهوه و ڕزگاریش ناکرێن له مردن.....
إِلَّا رَحْمَةًۭ مِّنَّا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٍۢ
Illaa rahmatam minnaa wa mataa'an ilaa heen
مهگهر ڕهحمهت و میهرهبانی ئێمه مۆڵهتیان بدات تا ماوهیهکی دیاریکراو بههره له ژیان وهربگرن.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّقُوا۟ مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
Wa izaa qeela lahumuttaqoo maa baina aideekum wa maa khalfakum la'allakum turhamoon
کاتێکیش بهبێ باوهڕان بوترێت: خۆتان لهو سزایه بپارێزن که بهسهر گهلانی پێشوودا هات، ههروهها له سزای داهاتووتان، بۆ ئهوهی ڕهحمتان پێ بکرێت، (کهچی ههر باکیان نیه).
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍۢ مِّنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ
Wa maa taateehim min aayatim min ayataati Rabbihim illaa kaanoo 'anhaa mu'rideen
هیچ ئایهت و بهڵگه و نیشانهیهکیان له ئایهت و بهڵگهکانی پهروهردگاریان بۆ نایهت که پشتی تێ نهکهن و ڕووی لێ وهرنهگێڕن.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ أَنفِقُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ أَطْعَمَهُۥٓ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍۢ
Wa izaa qeela lahum anfiqoo mimmaa razaqakumul laahu qaalal lazeena kafaroo lillazeena aamanooo anut'imu mal-law yashaaa'ul laahu at'amahooo in antum illaa fee dalaalim mubeen
کاتێکیش پێیان بوترێت ببهخشن لهوهی که خوا پێی بهخشیون، ئهوانهی بێ باوهڕ بوون بهوانه دهڵێن که باوهڕیان هێناوه: ئایا ئێمه خواردن بدهین به کهسێك ئهگهر خوا بیوستایه خۆراکی پێ دهبه���خشی؟ ئێوه ههر له گومڕایی و سهرلێشێواوییهکی ئاشکرادا گیرتان خواردووه!!
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ
Wa yaqooloona mataa haazal wa'du in kuntum saadiqeen
بێ باوهڕان: به گومانهوه ڕوو بهئیمانداران دهڵێن: باشه، ئهگهر قیامهت و لێ پرسینهوه ڕاسته، کهی ئهو کاته دێت ئهگهر ڕاست دهکهن؟!
مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ
Maa yanzuroona illaa saihatanw waahidatan taa khuzuhum wa hum yakhissimoon
ئهوانه تهنها چاوهڕێی یهك شریخه و دهنگێکی زۆر گهورهی سامناك نهبێت چاوهڕێی هیچی تر ناکهن، که ههموویان دهپێچێتهوه (کۆتایی به ژیانیان دههێنێت) لهکاتێکدا که سهرگهرمی کاروباری دنیای خۆیانن، سهرگهرمی کێشه و بهربهرهکانێی ناحهقن.
فَلَا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةًۭ وَلَآ إِلَىٰٓ أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ
Falaa yastatee'oona taw siyatanw-wa laaa ilaaa ahlihim yarji'oon
ئهوسا ئیتر نه دهتوانن ڕاسپاردهیهك بگهیهنن، نه دهتوانن بگهڕێنهوه بۆ ناو ماڵ و منداڵیان (چونکه ههموویان لهناوچوون، ههموویان خامۆش بوون).
وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ ٱلْأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ
Wa nufikha fis-soori faizaa hum minal ajdaasi ilaa Rabbihim yansiloon
پاشان ههر که فوو دهکرێت به- صور- دا، دهستبهجێ خێرا ههموویان له گۆڕهکانیان له توێی خاکهوه بهپهله دێنه دهرهوه بۆ لای پهروهردگاریان (کهس ناتوانێت سهرپێچی بکات، یان خۆی بدزێتهوه).
قَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَا مَنۢ بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَٰذَا مَا وَعَدَ ٱلرَّحْمَٰنُ وَصَدَقَ ٱلْمُرْسَلُونَ
Qaaloo yaa wailanaa mam ba'asanaa mim marqadinaa; haaza maa wa'adar Rahmanu wa sadaqal mursaloon
به سهرسامیهکی زۆرهوه دهڵێن: ئهی هاوار ئهوه کێ ئێمهی زیندوو کردهوه؟ کێ ئێمهی له شوێنی ڕاکشانمان له گۆڕهکانمان دهرهێنا؟ (ئهوسا ئیمانداران، یان فریشتهکان یان خوای گهوره خۆی دهفهرموێت): ئائهمه بهڵێنی خوای میهرهبانه و پێغهمبهرانیش له ههوڵدانی ئهو ڕۆژه ڕاستیان کردووه.
إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةًۭ وَٰحِدَةًۭ فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌۭ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ
In kaanat illaa saihatanw waahidatan fa-izaa hum jamee'ul ladainaa muhdaroon
لهوماوهیهدا هیچ ڕوونادات جگهله دهنگێکی گهورهی کوتوپڕ نهبێت، جادهستبهجێ ههموویان لای ئێمه ئامادهکراون.
فَٱلْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌۭ شَيْـًۭٔا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Fal-Yawma laa tuzlamu nafsun shai'anw-wa laa tujzawna illaa maa kuntum ta'maloon
ئینجا ئهم جاره دهدرێت: ئهمڕۆ هیچ کهس ستهمی لێ ناکرێت بههیچ شێوهیهك، خهڵکینه دڵنیابن که: تهنها پاداشتی کارێك دهدرێنهوه که دهتانکرد.
إِنَّ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ ٱلْيَوْمَ فِى شُغُلٍۢ فَٰكِهُونَ
Inna Ashaabal jannatil Yawma fee shughulin faakihoon
بهڕاستی ئهمڕۆ بهههشتیهکان لهناو خۆشی و شادی و کامهرانیهکی بێ وێنهدا سهرگهرمن.
هُمْ وَأَزْوَٰجُهُمْ فِى ظِلَٰلٍ عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ مُتَّكِـُٔونَ
Hum wa azwaajuhum fee zilaalin 'alal araaa'iki muttaki'oon
خۆیان و هاوسهرانیان له ژێر سێبهری درهختی جوان و چڕو پڕدا لهسهر کورسی و قهنهفه ڕازاوهکان شانیان داداوه.
لَهُمْ فِيهَا فَٰكِهَةٌۭ وَلَهُم مَّا يَدَّعُونَ
Lahum feehaa faakiha tunw-wa lahum maa yadda'oon
میوههاتی زۆرو جۆراو جۆریان لهوێدا پێشکهش دهکرێت، ههروهها ههرچی داوای بکهن و حهزی لێ بکهن دهستبهجێ ئامادهیه (له خواردن و خواردنهوه، له جل و بهرگی جوان، له جێگهو ڕێگهی خۆش، له هۆکاری هاتوچۆ، له ههزاران نازو نیعمهتی بێشومار).
سَلَٰمٌۭ قَوْلًۭا مِّن رَّبٍّۢ رَّحِيمٍۢ
Salaamun qawlam mir Rabbir Raheem
هاوڕێ لهگهڵ سڵاو ڕێزدا لهلایهن پهروهردگاری میهرهبان و دلۆڤانهوه.
وَٱمْتَٰزُوا۟ ٱلْيَوْمَ أَيُّهَا ٱلْمُجْرِمُونَ
Wamtaazul Yawma ayyuhal mujrimoon
لهولاشهوه یاخیهکان پێیان دهوترێت: ئادهی تاوانبارو گوناهکاران، جیاببنهوه.
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا۟ ٱلشَّيْطَٰنَ ۖ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ
Alam a'had ilaikum yaa Baneee Aadama al-laa ta'budush Shaitaana innahoo lakum 'aduwwum mubeen
ئهوسا خوای گهوره گلهیی له یاخیهکانی نهوهی ئادهم دهکات و دهفهرموێت: ئهی نهوهی ئادهم، مهگهر من پێم ڕانهگهیاندن که شهیتان نهپهرستن، چونکه ئهو بهڕاستی دوژمنی ئاشکراتانه.
وَأَنِ ٱعْبُدُونِى ۚ هَٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ
Wa ani'budoonee; haazaa Siraatum Mustaqeem
بهڵکو تهنها من بپهرستن که ههر ئهمهیه ڕێگهو ڕێبازی ڕاست و دروست.
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّۭا كَثِيرًا ۖ أَفَلَمْ تَكُونُوا۟ تَعْقِلُونَ
Wa laqad adalla minkum jibillan kaseeraa; afalam takoonoo ta'qiloon
بێگومان شهیتان خهڵکێکی زۆری له ئێوه گومڕا کرد، جا ئایا بۆچی ژیر نهبوون.
هَٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِى كُنتُمْ تُوعَدُونَ
Haazihee Jahannamul latee kuntum too'adoon
ئهمه ئهو دۆزهخهیه که جاران پێی دهترسێنران.
ٱصْلَوْهَا ٱلْيَوْمَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ
Islawhal Yawma bimaa kuntum takfuroon
دهبێت ئهمڕۆ بگهیهنرێنه ناوی له سهرئهنجامی بێ باوهڕیتاندا و ببرژێن تیایدا بههۆی ئهوهی که باوهڕتان پێی نهبوو.
ٱلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَىٰٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَآ أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ
Al-Yawma nakhtimu 'alaaa afwaahihim wa tukallimunaaa aideehim wa tashhadu arjuluhum bimaa kaanoo yaksiboon
ئهمڕۆ مۆر دهنێن به دهمیاندا و قسهیان بۆ ناکرێت، بهڵکو دهستیان قسهمان بۆ دهکات، قاچیشیان شایهتی دهدات بهو کارو کردهوانه که ئهنجامیان دهدا (دهربارهی ئهو تاوانانهی که ئهنجامیان داوه، کاتێك شریتی کاسێت و ڤیدیۆ و سی دی و دیسك قسهمان بۆ دهکهن باوهڕ بوون بهقسهکردنی دهست و قاچ و... هتد، ئاسانه).
وَلَوْ نَشَآءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰٓ أَعْيُنِهِمْ فَٱسْتَبَقُوا۟ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبْصِرُونَ
Wa law nashaaa'u lata masna 'alaaa aiyunihim fasta baqus-siraata fa-annaa yubsiroon
خوا نهناسان بۆ بیرێك ناکهنهوه خۆ ئهگهر بمانهوێت چاویان کوێر دهکهین و شوێنهواری نایهڵین، ئهو کاته ئهگهر بیانهوێت به ڕێگاکهدا بڕۆن، چۆن دهتوانن ڕێگهکه ببینن و پێشبڕکێ بکهن؟!
وَلَوْ نَشَآءُ لَمَسَخْنَٰهُمْ عَلَىٰ مَكَانَتِهِمْ فَمَا ٱسْتَطَٰعُوا۟ مُضِيًّۭا وَلَا يَرْجِعُونَ
Wa law nashaaa'u lamasakhnaahum 'alaa makaanatihim famas-tataa'oo mudiyyanw-wa laa yarji'oon
یاخود ئهگهر بمانهوێت ههر له جێگهی خۆیان (لهو جێگهدا که تاوانی تێدا ئهنجام دهدهن) گۆج و ئیفلیجیان دهکهین، یان ڕووخساریان دهخهینه شێوهی ئاژهڵ و جانهوهرهوه، ئهوسا ئیتر ناتوانن نه بهرهو پێش بچن، نه بگهڕێنهوه دواوه.
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِى ٱلْخَلْقِ ۖ أَفَلَا يَعْقِلُونَ
Wa man nu 'ammirhu nunakkishu fil-khalq; afalaa ya'qiloon
خۆ ئاشکرایه ئهوهی تهمهنی درێژی پێ ببهخشین. جوانی و ڕواڵهتی بۆ ناهێڵین، جا ئایا بۆ ژیریان ناخهنه کار؟!
وَمَا عَلَّمْنَٰهُ ٱلشِّعْرَ وَمَا يَنۢبَغِى لَهُۥٓ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌۭ وَقُرْءَانٌۭ مُّبِينٌۭ
Wa maa 'allamnaahush shi'ra wa maa yambaghee lah; in huwa illaa zikrunw-wa Qur-aanum mubeen
(دیاره خوا نهناسان ئایاتهکانی قورئانیان به شیعر داوهته قهڵهم و پێغهمبهریش صلی الله علیه وسلم به شاعیر، بۆیه دهفهرموێت): وهنهبێت شیعرمان فێر کردبێت، شیعر وتنیش لهو قهدهغهیه، ئهوهی که فێرمان کردووه تهنها یادخهرهوهو قورئانێکی ئاشکراو ڕوونه.
لِّيُنذِرَ مَن كَانَ حَيًّۭا وَيَحِقَّ ٱلْقَوْلُ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ
Liyunzira man kaana haiyanw-wa yahiqqal qawlu 'alal-kaafireen
ئهم قورئانه بۆ ئهوهیه ئهو کهسانه بێداربکاتهوه که زیندوون (دڵ و عهقڵیان زیندوو هۆشیاره) تا بڕیاری خوا لهسهر کافران جێبهجێ بکرێت (بڕیاری سهرگهردانی دنیا و سزای قیامهت، ئهگهر باوهڕی پێ نهکهن).
أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَآ أَنْعَٰمًۭا فَهُمْ لَهَا مَٰلِكُونَ
Awalam yaraw annaa khalaqnaa lahum mimmaa 'amilat aideenaaa an'aaman fahum lahaa maalikoon
باشه ئهو خهڵکه سهرنجیان نهداوه که بهڕاستی به دهسهڵاتی خۆمان ماڵاتمان بۆ درووست کردوون و ئهوان بوون بهخاوهنی؟
وَذَلَّلْنَٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ
Wa zallalnaahaa lahum faminhaa rakoobuhum wa minhaa yaakuloon
ئینجا ئهو ماڵاتهمان ڕام هێناوه بۆیان، ههندێکی بۆ سواری بهکار دههێنن، له گۆشتی ههندێکیشیان دهخۆن.
وَلَهُمْ فِيهَا مَنَٰفِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا يَشْكُرُونَ
Wa lahum feehaa manaa fi'u wa mashaarib; afalaa yashkuroon
ههروهها سوود و قازانجی زۆریان لێ دهبینن (جگه لهوانهی باسکرا، بۆ زهوی کێڵان و ئاو هێنان،...) شیرهکهی دهخۆن (جۆرهها خۆراکی تری لێ دروست دهکهن) جا ئایا ئهوه بۆ سوپاسی خوای بهخشنده ناکهن لهسهری؟!
وَٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةًۭ لَّعَلَّهُمْ يُنصَرُونَ
Wattakhazoo min doonil laahi aalihatal la'allahum yunsaroon
سهرهڕای ئهم ههموو نازو نیعمهته ئاشکرایه، نهفامان: له جیاتی خواپهرستیی، بت و شتی تر دهپهرستن و بۆ ئهوهی له تهنگانهدا کۆمهکی بکرێنو سهربخرێن.
لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌۭ مُّحْضَرُونَ
Laa yastatee'oona nasrahum wa hum lahum jundum muhdaroon
بهڵام ناتوانن سهریان بخهن بهڵکو ههر ئهمان بوونهته سهرباز و پاسهوان بۆ بتهکان و ههمیشه له خزمهتیاندا ئاماده کراون.
فَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ
Falaa yahzunka qawluhum; innaa na'lamu maa yusirroona wa maa yu'linoon
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم قسه و گوفتاری ئهوانه غهمبارت نهکات، چونکه بهڕاستی ئێمه ئاگاداری ئهوهین که دهیشارنهوه و ئهوهش ئاشکرای دهکهن.
أَوَلَمْ يَرَ ٱلْإِنسَٰنُ أَنَّا خَلَقْنَٰهُ مِن نُّطْفَةٍۢ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌۭ مُّبِينٌۭ
Awalam yaral insaanu annaa khalaqnaahu min nutfatin fa-izaa huwa khaseemum mubeen
ئایا ئادهمیزاد سهرنجی نهداوه که: ئێمه بێگومان دروستمان کردووه له نوتفهیهك، کهچی خێرا بووهته دوژمنێکی ئاشکراو دژایهتیمان دهکات؟!
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًۭا وَنَسِىَ خَلْقَهُۥ ۖ قَالَ مَن يُحْىِ ٱلْعِظَٰمَ وَهِىَ رَمِيمٌۭ
Wa daraba lanaa maslanw-wa nasiya khalqahoo qaala mai-yuhyil'izaama wa hiya rameem
نموونهی لاوازیی وبێ دهسهڵاتی بۆ ئێمه هێناوهتهوه و بهدیهاتنی خۆی لهبیر کردووه، دهیوت: کێ ئهم ئێسکانه زیندوو دهکاتهوه له کاتێکدا که ڕزیوو و پروکاون؟!
قُلْ يُحْيِيهَا ٱلَّذِىٓ أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ
Qul yuh yeehal lazeee ansha ahaaa awwala marrah; wa Huwa bikulli khalqin 'Aleem
پێیان بڵێ: ئهو زاتهی که یهکهمجار دروستی کرد، ههر ئهویش زیندووی دهکاتهوه، ئهو بهههموو دروستکراوێک زاناو ئاگایه (دروستکردن و دروستکردنهوهی ههموو شتێکی لا ئاسانه)....
ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلشَّجَرِ ٱلْأَخْضَرِ نَارًۭا فَإِذَآ أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ
Allazee ja'ala lakum minash shajaril akhdari naaran fa-izaaa antum minhu tooqidoon
ئهو زاتهی که له درهختی سهوز ئاگرتان بۆ بهدی دههێنێت، ئیتر ئێوه دایدهگرسێنن.
أَوَلَيْسَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَىٰ وَهُوَ ٱلْخَلَّٰقُ ٱلْعَلِيمُ
Awa laisal lazee khalaqas samaawaati wal arda biqaadirin 'alaaa ai-yakhluqa mislahum; balaa wa Huwal Khallaaqul 'Aleem
ئایا ئهو زاتهی که ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه ناتوانێت دووباره وهک خۆیان دروستیان بکاتهوه؟! بهڵێ (زۆر چاک دهتوانێت چونکه ئهو زاته له دروستکردن و داهێناندا به توانا و زانایه.
إِنَّمَآ أَمْرُهُۥٓ إِذَآ أَرَادَ شَيْـًٔا أَن يَقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ
Innamaa amruhooo izaaa araada shai'an ai-yaqoola lahoo kun fa-yakoon
بێگومان ههر کاتێک فهرمانی خوا دهرچوو، ویستی شتێک جێبهجێ بکات و بیهێنێته دی، پێی دهڵێت ببه، ئهویش دهستبهجێ و بێ دواکهوتن پێش دێت و ئهنجام دهدرێت و دروست دهبێت.
فَسُبْحَٰنَ ٱلَّذِى بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍۢ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Fa Subhaanal lazee biyadihee malakootu kulli shai-inw-wa ilaihi turja'oon
پاکی و بێگهردی بۆ ئهو زاتهی جڵهوی ههموو شتێکی بهدهسته، ههر بۆ لای ئهویش دهبرێنهوه.